IV SA/Wa 292/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-14

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Aneta Dąbrowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana linii orzeczniczej sądów administracyjnych dotycząca właściwości organu do orzekania w sprawach dotyczących nieruchomości ziemskich w kontekście reformy rolnej stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w tym uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia, że określona nieruchomość nie podlega przepisom dekretu o reformie rolnej. Po wydaniu decyzji przez Wojewodę i Ministra, skarżący wnieśli o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym zmianę linii orzeczniczej sądów administracyjnych i wyrok Sądu Najwyższego. Minister odmówił uchylenia decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Skarżący zaskarżyli tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. T., A. V., A. T., R. P., S. T. i R. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwanego dalej "Sądem", decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwany dalej także "Ministrem", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego samego organu z dnia [...] października 2008 r. nr [...], decyzję tę utrzymał w mocy. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W. T., A. V., A. T., R. P., S. T., R. T., zwani dalej "skarżącymi", reprezentowani przez pełnomocnika adwokata P. B., zwrócili się do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że wymieniona we wniosku z dnia [...] marca 2001 r. nieruchomość - będąca częścią majątku ziemskiego stanowiącego byłą własność J. [...] T., w skład której wchodziły parcele katastralne objęte zaginionym w czasie drugiej wojny światowej wykazem hipotecznym [...] - nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 z późn.zm.) Wojewoda [...] po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] stwierdził, że określona w pkt. 1 decyzji część majątku ziemskiego podpada pod działanie przepisu art.2 ust.1 lit.e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, natomiast w stosunku do określonych w pkt.2 parceli katastralnych - umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na skutek odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2004 r., wydał w dniu [...] maja 2005 r. decyzję nr [...], mocą której uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. w całości oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana została bez podstawy prawnej - brak było podstaw do rozpoznania sprawy na drodze postępowania administracyjnego Wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r. skarżący zwrócili się do Ministra o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2005 r., powołując się na wystąpienie przesłanek wymienionych w art.145§1 pkt 5-7 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia decyzji z dnia [...] maja 2005 r., odmówił jej uchylenia na podstawie art.151§1 pkt 1 k.p.a. Wnioskiem z dnia [...] października 2008 r. pełnomocnik skarżących wystąpił do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ, powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, iż analiza art.145§1 pkt 5 k.p.a. prowadzi do wniosku, że warunkiem wznowienia postępowania jest pojawienie się tylko takich dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, są dla sprawy istotne, są nowe oraz nie były znane organowi administracyjnemu. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania nowa wykładnia przepisów prawnych, bowiem nie jest ona nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art.145§1 pkt 5 k.p.a.. Warunkiem wznowienia postępowania jest fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną. Organ administracji winien dokonać oceny stanu faktycznego nie później niż w dniu podjęcia decyzji. Pojawienie się zatem nowych dowodów po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. W związku z powyższym organ podniósł, że wbrew stanowisku skarżących uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 stwierdzająca, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz.51) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, czy dana nieruchomość mogła wchodzić w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art.2 ust.1 lit.e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz.13), nie jest ani nową okolicznością, ani nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji. Minister podniósł również, że zarówno Wojewoda [...] przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. jak i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrujący odwołanie od decyzji organu I instancji - nie byli zobowiązani do zasięgania opinii żadnego innego organu, jak również nie rozstrzygali we własnym zakresie zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie należało do innego organu lub sądu, a zatem wbrew temu, co podnoszą skarżący, nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania określone w art.145§1 pkt 6 i 7 k.p.a. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez Ministra, przy wydawaniu decyzji z dnia [...] października 2008 r. art.138§1 pkt 2 w zw. z art.105 k.p.a. i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, Minister stwierdził, iż zarzuty te przekraczają zakres przedmiotowy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w prowadzonym przed Ministrem postępowaniu wznowieniowym. Skargę na powyższą decyzję Ministra wnieśli do Sądu skarżący, zarzucając orzeczeniu: 1. naruszenie art.145§1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, iż zmiana linii orzeczniczej sądów administracyjnych dotyczących § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. nie stanowi istotnej nowej okoliczności faktycznej w rozpoznawanej sprawie, 2. naruszenie art.145§1 pkt 7 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, iż wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] nie stanowi odmiennego od oceny przyjętej przez organ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu wskazanego przepisu, 3. naruszenie art.145§1 pkt 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niewłaściwym przyjęciu, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji o nie podpadaniu pod działanie przepisu art.2 ust.1 lit.e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 4. naruszenie art.138§1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.105 k.p.a. i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], dotyczącej zabudowanych parcel katastralnych [...], dla których prowadzona była księga hipoteczna [...] przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w W., odpowiadające aktualnie działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 13 a 68 m², położonej w S. przy ul. [...], Sąd Najwyższy uchylił prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sierpnia 2005 r., sygn. akt [...], nakazujący zwrot przedmiotowej nieruchomości na rzecz skarżących. Sąd Najwyższy wbrew ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż w sprawie orzekania, że dana nieruchomość nie podpada pod działanie art.2 ust.1 lit.e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, właściwy jest organ administracyjny, który orzeka w formie decyzji administracyjnej a nie sąd powszechny. Skarga podnosi również znaczenie zmiany stanowiska sądów administracyjnych, jaka nastąpiła po uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 5 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/06 przyjął, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, czy dana nieruchomość mogła wchodzić w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art.2 ust.1 lit.e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. NSA stwierdził, że w takich sprawach trzeba brać pod uwagę charakter gruntów i cele, którym miała służyć oraz, zgodnie z definicją Trybunału Konstytucyjnego, związek funkcjonalny z gospodarstwem rolnym. Stąd też dotychczasowe stanowisko przyjęte w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi narusza przepisy o właściwości. W/w uchwała przesądza bowiem to, iż Wojewoda [...] jest organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zasadnie uznał organ, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. na podstawie art.151§1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, organ administracji publicznej, o którym mowa w art.150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art.149§2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145§1 lub art.145a. Z przepisu tego wynika, że organ administracji publicznej odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, na podstawie art.145§1 lub art. 145a k.p.a. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, gdy wbrew temu, co zostało uprawdopodobnione w podaniu o wznowienie postępowania, lub w działaniach wewnętrznych podjętych z urzędu, organ nie znalazł żadnego błędu w postępowaniu dotychczasowym, który mógłby stanowić podstawę do nowego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowej decyzji. Skoro zatem decyzja jest prawidłowa, nie ma podstaw do jej uchylenia. Zasadnie Minister zastosował art.151§1 pkt 1 k.p.a., albowiem wbrew twierdzeniom skarżących powołane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki wznowieniowe, wymienione w art.145§1 pkt 5,6 i 7 k.p.a. nie wystąpiły w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Zgodnie z art.145§1 pkt 5 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (por. M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004, z. 8, s. 52). Pojęcie dowodu wynika z art.75§1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że zmiana linii orzeczniczej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, czy też nowego dowodu w rozumieniu art.145§1 pkt 5 k.p.a. W wyroku NSA z dnia 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 114 wskazano, że: "okoliczność faktyczna (art.145§1 pkt 5 k.p.a.) to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa". W wyroku NSA z dnia 21 sierpnia 1996 r., SA/Ka 1538/95, Glosa 1997, nr 4, s. 31 podniesiono, że "nie jest nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem, który by uzasadniał wznowienie postępowania podatkowego, nowa wykładnia przepisów prawnych, dokonana w wytycznych naczelnego organu administracji państwowej". W wyroku NSA z dnia 7 maja 1997 r., SA/Sz 275/96, Lex nr 30780, podniesiono, że: "nowa wykładnia przepisu prawnego, zarówno dokonana przez organ stosujący prawo, jak i ustalona w judykaturze, nie są nowymi faktami i dowodami, o których mowa w art.145§1 pkt 5 k.p.a.". W wyroku NSA z dnia 16 maja 1997 r., III SA 1549/95, Lex nr 29921 podniesiono, że: "ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisu prawnego, która - gdyby była zastosowana w sprawie - spowodowałaby odmienną decyzję, nie jest podstawą do wznowienia postępowania w myśl art.145§1 pkt 5 k.p.a., gdyż w tym przypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną.". Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. W świetle powyższego powołana przez skarżących uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 stwierdzająca, że §5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, czy dana nieruchomość mogła wchodzić w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art.2 ust.1 lit.e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie jest ani nową okolicznością, ani nowym dowodem w rozumieniu art.145§1 pkt 5 k.p.a., które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Zgodnie z art.145§1 pkt 6 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Jak podnosi się w piśmiennictwie (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydanie II. Zakamycze 2005 r., str.862-863 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo) cytowany przepis dotyczy sytuacji, gdy obowiązek współdziałania został ustanowiony przepisami prawa materialnego. Jego tryb realizacji określa art. 106 k.p.a. Nie dotyczy to więc sytuacji, gdy z wnioskiem o opinię wystąpiła strona w ramach postępowania dowodowego. Dla wznowienia postępowania nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy przewidziany akt współdziałania miał mieć charakter stanowczy czy opiniodawczy i czy ma znaczenie dla treści decyzji (por. W. Chróścielewski (w:) W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, wyd. 2, Warszawa 2006, s. 201; por. też wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1986 r., II SA 1035/86, ONSA 1986, nr 2, poz. 72: "Niezasięgnięcie przed wydaniem decyzji wymaganego przez prawo stanowiska innego organu (art.106§1 k.p.a.) nie stanowi rażącego naruszenia prawa (art.156§1 k.p.a.), lecz jedynie może uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie (art.145§1 pkt 6)"; por. też K.M. Ziemski, Zajęcie stanowiska a prawo bycia stroną postępowania administracyjnego (na przykładzie rady izby notarialnej) Rejent 1996, nr 2, poz. 91: "Brak zasięgnięcia stanowiska innego organu jest wadą tkwiącą w postępowaniu, a nie w samej decyzji, jako czynności konwencjonalnej, do dokonania której umocowany jest organ rozstrzygający"). Dla tej przesłanki wznowienia nie ma znaczenia fakt, czy jej brak wywarł wpływ na treść decyzji. We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. skarżący podnieśli, że "wobec istniejących rozbieżności w kwestii właściwej drogi postępowania orzeczenie to winno uzyskać ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, który by jednoznacznie rozstrzygnął zaistniałą wątpliwość proceduralną". W konsekwencji skarżący podnieśli, że jako podstawę wznowienia postępowania wskazują dodatkowo art.145§1 pkt 6 k.p.a. Podkreślić w związku z powyższym należy, że żaden przepis prawa materialnego nie nakładał na organ obowiązku uzyskania takiej oceny od Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzut ten jest zatem nietrafny. Zgodnie z art.145§1 pkt 7 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.100§2 k.p.a.). Cytowany przepis odwołuje się do art.100§2 k.p.a., stanowiącego, że jeżeli zawieszenie postępowania administracyjnego mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ załatwia sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Jak podnosi się w piśmiennictwie (cytowany wcześniej "Komentarz" str.863) mimo dosłownego brzmienia, odwołującego się do art.100§2, dotyczy to również sytuacji z art.100§3, gdy strona mimo wezwania nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo gdy zawieszenie mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. Przemawia za tym nie tylko wykładnia celowościowa, ale i gramatyczna. Artykuł 100 § 3 wskazuje bowiem na to, że w tym przypadku stosuje się art.100§2 (z wszystkimi jego konsekwencjami). We wniosku o wznowienie postępowania skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja, w której zagadnienie wstępne, jakim było przesądzenie właściwego trybu postępowania (droga administracyjna czy droga sądowa) w sprawach o ustalenie, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art.2 ust.1 lit.e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, zostało rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy (wyrok z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...]) odmiennie niż w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. Inaczej bowiem niż wspomniany organ SN uznał, że właściwa dla dochodzenia wskazanych wyżej roszczeń jest droga administracyjna. Rozumowania powyższego zaaprobować w ocenie Sądu nie można. O ile różnica pomiędzy stanowiskiem SN a stanowiskiem organu odnośnie tego, kto (organ administracji, czy też sąd powszechny) jest właściwy w sprawach orzekania, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art.2 ust.1 lit.e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, jest faktem, o tyle nie można uznać, że przesądzenie tej kwestii było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art.145§1 pkt 7, art.100§2 lub §3 oraz art.97§1 pkt 4 k.p.a. Jak podnosi się w piśmiennictwie (cytowany wcześniej "Komentarz" str.572) pojęcie "zagadnienie wstępne" jest sporne. Należy jednak przyjąć, że zagadnieniem wstępnym może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy podkreślić, że ustalenie właściwej drogi do dochodzenia roszczeń skarżących nie było kwestią należącą do wyłącznej właściwości Sądu Najwyższego. Była to kwestia z zakresu wykładni przepisów prawa, do dokonania której to wykładni we własnym zakresie zobowiązany był Minister orzekający w dniu [...] maja 2005 r. W niniejszej sprawie wystąpiła zatem sytuacja, w której SN, orzekający po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2005 r., dokonał wykładni przepisów prawa w tym samym zakresie co organ administracji, zajmując odmienne niż organ stanowisko, co nie oznacza jednak, że SN rozstrzygnął zagadnienie wstępne dotyczące postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu. Powoływanie się w tej sytuacji przez skarżących na przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wskazaną w art.145§1 pkt 7 jest nietrafne. Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżona obecnie decyzja Ministra z dnia [...] grudnia 2008 r. nie naruszyła art.138§1 pkt 2 w związku z art.105§ k.p.a. i §5 rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 marca 1945 r. do dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Należy przypomnieć, iż wspomniane przepisy zostały zastosowane w decyzji Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Orzekając obecnie w postępowaniu wznawiającym postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Minister mógłby naruszyć te przepisy tylko wtedy, gdyby oceniając poprawność ich zastosowania w decyzji z dnia [...] maja 2005 r. doszedł do błędnych wniosków. Dopuszczalność przeprowadzenia przez Ministra takiej oceny była jednakże uzależniona od wcześniejszego przesądzenia, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki wznowieniowe rzeczywiście wystąpiły. Jak już jednakże szczegółowo wykazano powyżej warunek ten nie został spełniony, tj. przesłanki wskazane przez skarżących nie wystąpiły, co prawidłowo stwierdził organ. Organ nie oceniał zatem prawidłowości zastosowania w decyzji z dnia [...] maja 2005 r. art.138§1 pkt 2 w związku z art.105§ k.p.a. i §5 rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 marca 1945 r. do dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wskazano powyżej, co oznacza, że nie mógł naruszyć tych przepisów. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło