IV SA/Wa 2931/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-16

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego, koszty leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnej żony oraz spłatę kredytów, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza dochodów, niezbędnych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, kosztów leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnej żony oraz spłat kredytów wykazała, że skarżący nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego dochody z emerytur wynoszą 3.862,32 zł netto miesięcznie, a jego żona jest osobą niepełnosprawną. Ponosi miesięczne koszty utrzymania domu (824,02 zł), spłaty kredytu (960 zł) oraz inne wydatki. Saldo jego konta bankowego było ujemne.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono S. P. od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić S. P. od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. S. P. wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jedynym źródłem dochodów skarżącego oraz jego małżonki są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 3.862,32 zł netto miesięcznie. W skład tych dochodów wchodzi również zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie przyznany żonie wnioskodawcy, będącej osobą niepełnosprawną. Małżonkowie zamieszkują w części domu, stanowiącego współwłasność ich córki, ponosząc część opłat związanych z jego eksploatacją – 824,02 zł miesięcznie, a także spłatą kredytu zaciągniętego na jego modernizację – 960 zł miesięcznie. Państwo P. są użytkownikami samochodu marki [...] z 2007 r. Formą zabezpieczenia wierzytelności banku z tytułu kredytu zaciągniętego na zakup wskazanego samochodu jest przewłaszczenie na zabezpieczenie (pismo z dnia 13 października 2008 r.). Poza tym nie posiadają nieruchomości, wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych. S. P. podniósł, że jego żona jest osobą niepełnosprawną i na tę okoliczność złożył do akt sprawy kserokopię orzeczenia z dnia 4 października 2012 r. zaliczającego E. P. do znacznego stopnia niepełnosprawności, a także odpis zeznania podatkowego za 2011 r. potwierdzającego wysokość wydatków poniesionych na rehabilitację i leczenie swojej żony. Z nadesłanej przez wnioskodawcę kopii wyciągów z konta bankowego wynika, iż na dzień złożenia wniosku saldo na rachunku bankowym Państwa P. było ujemne i wynosiło – 16.372, 76 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając przedłożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wzięto pod uwagę opisaną przez niego sytuację rodzinną i majątkową. Sytuacja ta uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z wniosku z dnia 11 stycznia 2013 r., uzupełnionego dokumentami źródłowymi i dodatkowymi oświadczeniami wynika, że łączny miesięczny dochód osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 3.862,32 zł netto, co daje kwotę 1.931,16 zł na jedną osobę. Należy przy tym mieć na uwadze, że otrzymywany przez E. P. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie z założenia służy częściowemu zaspokojeniu potrzeb związanych z pomocą osobie niepełnosprawnej (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Przy dochodach w gospodarstwie domowym kształtujących się na wskazanym poziomie, dla oceny rzeczywistych możliwości płatniczych S. P. niezbędne jest ustalenie wysokości stałych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, prowadzonym przez skarżącego wspólnie z żoną. Koszty związane z eksploatacją domu - zgodnie z oświadczeniami córki wnioskodawcy – wynoszą 824,02 zł miesięcznie. Znaczną część miesięcznych kosztów ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy stanowią koszty zakupu leków niezbędnych E. P.. Wskazane przez S. P. miesięczne wydatki z tego tytułu wynoszą 952,92 zł. Z kolei koszty spłaty kredytu na zakup sprzętu inwalidzkiego i rehabilitacyjnego oraz kredytu samochodowego wynoszą łącznie 1.148,43 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący ponosi wydatki związane z opłatą Internetu, abonamentu telewizyjnego i telefonicznego w łącznej wysokości 279 zł. Miesięczne koszty koniecznego utrzymania w dwuosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynoszą zatem około 3.204 zł. Zestawienie tej kwoty z kwotą uzyskiwanego przez małżonków dochodu 3.862,32 zł netto wskazuje, że do dyspozycji Państwa P. pozostaje miesięcznie kwota około 650 zł. Biorąc pod uwagę wskazane przez wnioskodawcę, dodatkowe wydatki, ponoszone w gospodarstwie domowym w związku ze stanem zdrowia żony, jak np. koszty rehabilitacji, dojazdów do placówek leczniczych, należy stwierdzić, że opisana powyżej sytuacja majątkowa S. P. uzasadnia uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło