IV SA/Wa 2931/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz R. B. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. znak [...] - zaskarżonym skargą przez R. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) z dnia [...] maja 2016r. znak [...] odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka turystyczno-rekreacyjno-rozrywkowego obejmującego budynek biurowo-socjalno-garażowy, pawilon gastronomiczny, wiatę, domki letniskowe i pomost na nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...] i [...] w obrębie [...], położonej w [...] przy ul. [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco: WIOŚ postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. znak [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji opisanej wyżej. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 30 maja 2016r. Siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia na powyższe postanowienie upłynął w dniu 6 czerwca 2016r. Pismem z dnia 6 czerwca 2016r, nadanym w dniu 5 czerwca 2016r. strona złożyła organowi wniosek o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia w zakresie dowodów, zebranych oraz zgłaszanych przez strony, wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji oraz zwolnienia od kosztów. WIOŚ pismem z dnia 30 czerwca 2016r. poinformował stronę, że przedłożony wniosek jest bezzasadny. Pismo to doręczono 5 lipca 2016r. Wobec powyższego strona w dniu 12 lipca 2016r. nadała w urzędzie pocztowym zażalenie na postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy. Organ odwoławczy uznał, że skarżący złożył zażalenie z uchybieniem terminu. Dalej stwierdzono, że wniosek o uzupełnienie postanowienia choć jako podstawę prawną wskazywał art. 102 k.p.a., został potraktowany jako wniosek złożony na podstawie art. 111 k.p.a. Niemniej zasadnie organ I instancji nie wydał postanowienia o uzupełnieniu lub o odmowie uzupełnienia postanowienia na podstawie art. 111 § 1b k.p.a. gdyż przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie miał także zastosowania art. 111 § 2 k.p.a. Z tego względu skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, co skutkuje stwierdzeniem jego uchybienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. B., zarzucając naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 111 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez organ II instancji, że skarżący uchybił terminowi do złożenia zażalenia w związku z niezasadnym pominięciem przez organ, iż w terminie przewidzianym na złożenie zażalenia na postanowienie WIOŚ (doręczone w dniu 30 maja 2016r.) skarżący złożył w dniu 5 czerwca 2016r. wniosek o uzupełnienie postanowienia organu I instancji z dnia [...] maja 2016r. co do rozstrzygnięcia, a następnie po otrzymaniu stanowiska WIOŚ zawartego w piśmie z dnia 30 czerwca 2016r. (które co prawda nie zostało nazwane postanowieniem, ale zawiera wszystkie podstawowe cechy pozwalające uznać je za akt administracyjny) złożył zażalenie na postanowienie [...] WIOŚ z dnia [...] maja 2016r. i tym samym zachował termin do wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreśla, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska niezasadnie pominął , że skarżący w terminie przewidzianym do złożenia zażalenia na postanowienie WIOŚ z dnia [...] maja 2016r. złożył w dniu 5 czerwca 2016r. wniosek o uzupełnienie wskazanego wyżej postanowienia. W dniu 5 lipca 2016r. skarżący otrzymał stanowisko WIOŚ zawarte w piśmie z dnia 30 czerwca 2016r, które nie zostało nazwane wprost "postanowieniem", ale zawiera wszystkie podstawowe cztery cechy pozwalające na zidentyfikowanie go jako aktu administracyjnego (wskazanie organu, osoba upoważniona do jego wydania, rozstrzygnięcie oraz podmiot, do którego akt został skierowany). Zdaniem skarżącego pismo z dnia 30 czerwca 2016r. należy traktować jako postanowienie wydane w oparciu o art. 111 k.p.a. W takiej sytuacji w dniu 12 lipca 2016r. zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. skarżący złożył zażalenie na postanowienie WIOŚ z dnia [...] maja 2016r. i zachował termin do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ organ wydając to postanowienie naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 141 § 1 i 2 k.p.a na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie. Termin ten ma charakter zawity i z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia na postanowienie WIOŚ - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa, bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia, które jest ostateczne. Jednakże w wypadku złożenia wniosku w oparciu o art. 111 § 1 k.p.a. powyższy termin do złożenia zażalenia ulega modyfikacji. Po pierwsze z mocy art. 126 k.p.a. przepisy dotyczące uzupełnienia decyzji stosuje się odpowiednio do postanowień. Zatem strona może w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia żądać jego uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa zażalenia, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w postanowieniu pouczenia o tych kwestiach. Oznacza to, że w terminie 7 dni strona może wnosić zażalenie lub złożyć wniosek o uzupełnienie postanowienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący zdecydował o uruchomieniu w pierwszej kolejności postępowania zmierzającego do uzupełnienia postanowienia i słusznie organ wbrew wadliwie wskazanej przez stronę podstawie prawnej tego wniosku, zakwalifikował pismo z 8 czerwca 2016r. w oparciu o art. 111 k.p.a. Jak stanowi z kolei art. 111 § 1b k.p.a. uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Tym samym organ ma obowiązek rozpatrzeć wniosek o uzupełnienie postanowienia poprzez wydanie rozstrzygnięcia przybierającego formę procesową postanowienia. Tymczasem organ dokonał oceny merytorycznej wniosku o uzupełnienie postanowienia nie poprzez wydanie postanowienia o odmowie uzupełnienia lecz poprzez skierowanie do strony pisma z dnia 30 czerwca 2016r. Taki tryb należy uznać za skutkujący naruszeniem art. 111 § 1 b k.p.a. Niemniej rację ma skarżący, że pismo WIOŚ z 30 czerwca 2016r. zawiera wszystkie cechy właściwe dla aktu administracyjnego jakim jest postanowienie. Natomiast organ błędnie nie zastosował wymaganej przez przepisy formy. Jeśli uznał bowiem, że wniosek jest bezzasadny powinien wydać postanowienie o odmowie uzupełnienia postanowienia. Przyjęte natomiast przez organ stanowisko powodowałoby zamknięcie stronie drogi do złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Jak bowiem stanowi art. 111 § 2 k.p.a. w przypadku wydania postanowienia w przedmiocie uzupełnienia postanowienia lub odmowy jego uzupełnienia, termin dla strony do wniesienia zażalenia biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia przesuwa termin rozpoczęcia biegu do złożenia zażalenia. W takim bowiem wypadku termin ten należy liczyć od dnia otrzymania czy też ogłoszenia postanowienia w przedmiocie uzupełnienia postanowienia. Jako bezsporną okoliczność należy przyznać, że pismo WIOŚ z 30 czerwca 2016r. które należy zakwalifikować jako postanowienie o odmowie uzupełnienia postanowienia odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji, zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 lipca 2016r. Natomiast zażalenie zostało złożone w urzędzie pocztowym publicznego operatora w dniu 12 lipca 2016r. Został zatem zachowany termin, o którym mowa w art. 111 § 2 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 k.p.a., czyli termin 7 dni licząc od doręczenia postanowienia WIOŚ z [...] czerwca 2016r., błędnie mającego formę pisma. W konsekwencji stanowisko organu, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Inne rozumienie wskazanych przepisów procesowych powodowałoby, że strona ze względu na błędne nie zastosowanie przez organ przepisu art. 111 § 1b k.p.a. pozbawiona zostałaby możliwości realizowania uprawnienia do zaskarżenia postanowienia odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy. W reasumpcji rozważań Sąd uznaje, że termin do złożenia zażalenia przez skarżącego został zachowany, co obliguje organ odwoławczy do jego rozpatrzenia. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.