IV SA/Wa 2936/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-30

Skład orzekający: Anna Szymańska, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może sprostować oczywistą omyłkę w nazwisku osoby władającej gruntem, ujawnioną w rejestrze gruntów, na podstawie dokumentów urzędowych potwierdzających prawidłowe brzmienie nazwiska, mimo braku formalnego uregulowania stanu prawnego nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ ewidencyjny ma kompetencje do sprostowania oczywistej omyłki w nazwisku osoby władającej gruntem, ujawnionej w rejestrze, jeśli zostanie ona udokumentowana na podstawie urzędowych dokumentów (akt małżeństwa, akt zgonu, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) wskazujących na prawidłowe brzmienie nazwiska. Procedura aktualizacji operatu ewidencyjnego obejmuje usuwanie błędnych wpisów, które mają charakter oczywistych pomyłek.
Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki w rejestrze gruntów dotyczącej nazwiska osoby władającej działką nr ew. [...]. Organy administracji (Starosta i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły wprowadzenia zmiany, uznając, że wniosek dotyczy ustalenia tożsamości władającego, a nie sprostowania omyłki. Skarżąca przedstawiła dokumenty urzędowe (akt małżeństwa, akt zgonu, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) wskazujące na prawidłowe brzmienie nazwiska jej matki.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...]. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz H. B. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz H. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] września 2017r. – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. B. (dalej także jako skarżąca lub strona) – utrzymał w mocy w części decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany nazwiska H. M. na M., wykazanej jako władająca do działki nr ew. [...] w obrębie [...] O.. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym: H. B. wnioskiem z dnia [...] marca 2017r. zwróciła się o sprostowanie oczywistej omyłki zawartej w rejestrze gruntów działki nr [...] położonej w obrębie [...] O., polegającej na zmianie nazwiska podmiotu władającego z M. na M.. Do wniosku załączyła skrócony odpis aktu małżeństwa H. M. , jej akt zgonu oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. Starosta O. odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem skarżącej w zakresie zmiany nazwiska osoby władającej działką powołując się na normę art. 20 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. można wykazać jedynie aktualnego władającego przedmiotową działką. Wskutek odwołania wniesionego przez skarżącą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty O.. Zdaniem Inspektora z dokumentów założenia ewidencji miasta O. z 1968r. wynika, że władającą działką nr [...] jest M. H., córka A. i R.. Zgodnie z aktualnym wypisem z rejestru gruntów osoba o takich samych danych jest w nim ujawniona. Zapis w tej części operatu pozostawał niezmienny od czasów założenia ewidencji. Sprostowanie oczywistej omyłki mogłoby mieć miejsce przykładowo gdyby nastąpiła ona w momencie przepisywania nazwiska z protokołu ustalenia władającego. Wniosek sprowadza się do żądania zbadania czy ujawniona w rejestrze H. M. oraz matka skarżącej H. M. to ta sama osoba. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. B. zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 7d ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 20 ust. 2 pkt 1b, art. 20 ust. 2 b, art. 24 ust. 2 c ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016r, poz. 1629). Podnosi zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca twierdzi, że błędnie organy przyjęły, że wnosiła o zmianę w rejestrze gruntów. Zawnioskowała bowiem jedynie o sprostowanie nazwiska osoby władającej, widniejącego w rejestrze gruntów i budynków. Złożone dokumenty miały na celu jedynie wykazanie prawidłowości nazwiska władającej, a nie ujawnienie nowych danych osób władających lub nowych właścicieli. Właściwe nazwisko władającej winno brzmieć [...], co potwierdza akt małżeństwa, akt zgonu oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po H. M.. Skarga wskazuje jako podstawę prawną żądania przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o wydanie nowej decyzji zgodnie z wnioskiem, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016r, poz. 1034 ze zm.). Rozporządzenie to posługuje się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego. Zgodnie bowiem z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, wyeliminowania danych błędnych. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Jak się przyjmuje w orzecznictwie procedura aktualizacji ma charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Mając na uwadze sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych przyjąć należy, że obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 35 rozporządzenia. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313). Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno – deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów. Przedmiotem zgłoszonego w sprawie niniejszej żądania jest wpis błednego brzmienia nazwiska osoby władającej gruntem. W realiach tej konkretnej sprawy spór sprowadza się do prawidłowego określenia nazwiska osoby władającej działką, która nie ma uregulowanego stanu prawnego. Jak wynika z wypisu z rejestru znajdującego się w aktach jako samoistny posiadacz działki nr ew. [...] jest wpisana H. M., córka A. i R.. Wpisu tego dokonano na podstawie dokumentacji geodezyjnej utworzonej przy zakładaniu rejestru gruntów [...], nr obrębu [...]. Faktem jest, że we wszystkich dokumentach widnieje nazwisko [...] jako osoby władającej. Przy czym nazwisko w takim brzmieniu nie zostało potwierdzone żadnymi dokumentami wskazującymi tożsamość, a sama władająca nie stawiła się na wezwanie podmiotu sporządzającego dokumentację, aby potwierdzić swoje dane osobowe. Skarżąca na potwierdzenie omyłki w nazwisku matki złożyła dokumenty urzędowe, z których wynika brzmienie nazwiska matki "M.". Jako rodzice w aktach stanu cywilnego zostali wskazani: A. i R.. Wywodzi tym samym, że od samego początku błędnie wskazano nazwisko władającego. Zdaniem składu orzekającego znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w tej konkretnej sprawie, ze względu na stwierdzony rodzaj rozbieżności, pozwalają na uwzględnienie żądania skarżącej. Faktem jest, że dokumenty źródłowe wskazują odmienne brzmienie nazwiska władającej. Niemniej z całości dokumentacji wynika, że w chwili zakładania ewidencji został popełniony oczywisty błąd polegający na wpisaniu błędnego brzmienia nazwiska osoby władającej. Z powyższych względów Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji z racji naruszenia przepisów prawa materialnego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło