IV SA/Wa 2936/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. H. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. W dniu 28 listopada 2017 r. (karta nr 12 akt sprawy) skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r. H. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także z nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Osiąga dochód z emerytury w wysokości 2.464,16 zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o powierzchni 63 m2. Nie ma innych nieruchomości, ani wartościowych przedmiotów. Posiada oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym. Na koniec okresu ujętego na nadesłanym wyciągu (od 1 grudnia 2017 r. do 5 marca 2018 r.) saldo rachunku wyniosło 19.491,16 zł. Suma wpływów na rachunek przekroczyła w tym czasie sumę obciążeń o 283,14 zł. Najniższe saldo wyniosło natomiast 16.315,32 zł (10 grudnia 2017 r.). Wnioskodawczyni wydatkuje 849 zł miesięcznie na opłaty za lokal mieszkalny. Kwotę około 150 zł miesięcznie przeznacza na opłaty za gaz i energię elektryczną, a kwotę około 130 zł miesięcznie na opłaty za telewizję i telefon. Ponadto, jak oświadczyła, wydatkuje około 500 zł miesięcznie na leki i leczenie oraz 300 zł na koszty związane z opieką, a także ponosi koszty dojazdów i środków higienicznych. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Przywołana regulacja wskazuje także, że jedynym kryterium, od jakiego ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy ma charakter materialny. Jest nim brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stąd też takie okoliczności, jak np. wiek, czy stan zdrowia, mogą mieć znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale tylko w takim zakresie, w jakim wpływają na możliwości płatnicze wnioskodawcy. Należy także zaznaczyć, że przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy, należy brać pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale również stan majątkowy. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazana przez H. B. sytuacja finansowa uprawniałaby do twierdzenia, że bez uszczerbku koniecznego utrzymania nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja, wymaga określenia relacji kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie do wykazanych przez skarżącą możliwości płatniczych. Wpis od skargi w wysokości 200 zł, który skarżąca zapłaciła 28 listopada 2017 r., był najwyższą opłatą sądową w sprawie wszczętej skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Wysokość ewentualnie należnych, innych opłat sądowych, jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy wpis od skargi kasacyjnej lub zażalenia, jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192; § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Co zaś istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie się wiązać z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 2.464,16 zł miesięcznie. Wykazana przez nią wysokość obciążeń budżetu domowego, w tym wydatki na leki, leczenie i opiekę, wynosi natomiast nie więcej niż 1.930 zł miesięcznie. Nie ma zatem podstaw, by twierdzić, że osiągany dochód nie pozwala H. B. na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania, zarówno tych, których wysokość wskazała w złożonym oświadczeniu, jak i pozostałych, jak koszty wyżywienia, czy ubrania. Posiadając przy tym zasoby pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie co najmniej 16.300 zł, H. B. z pewnością jest w stanie – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – ponieść pełne koszty postępowania w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Należy zauważyć, że ponoszenie kosztów sądowych zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania strony. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albo że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek jej koniecznego utrzymania. Jak powyżej wywiedziono, ocena możliwości płatniczych H. B., nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.