IV SA/Wa 2942/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, E. A. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku E. A. podniosła, że wydalenie jej i jej rodziny do kraju pochodzenia sprowadzi na nich bezpośrednie niebezpieczeństwo poddania represjom odpowiadającym w swej istocie prześladowaniu, nieludzkiemu albo poniżającemu traktowaniu lub karaniu. Ponadto wskazała, że wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawi ją prawa do skutecznego korzystania z drogi sądowej i ochrony swych praw. Natomiast późniejszy wyrok sądowy zostanie pozbawiony przypisanego mu znaczenia, a ewentualnie udzielona ochrona międzynarodowa będzie deklaratywna i iluzoryczna. Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wskazała, że okoliczności wskazane przez E. A. w skardze nie uzasadniają wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do treści § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wniosek należało uwzględnić z uwagi na fakt, iż zasadne jest pozostanie skarżącej w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. w zakresie wydalenia cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, jest tego typu decyzją, która nadaje się do wykonania i stanowi integralną część decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 (niepubl.), że wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (a zatem wydalenie skarżącej i jej rodziny) mogłaby również narazić skarżącą na utratę przesłanki koniecznej do uwzględnienia wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Z definicji pojęcia "uchodźca" wynika, że można starać się o status uchodźcy tylko przebywając poza granicami kraju, którego jest się obywatelem (art. 1A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. - Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.). Zatem nawet w sytuacji wydania korzystnego dla skarżącej wyroku sądowego, w sytuacji gdyby przebywała w kraju pochodzenia, utraciłaby materialnoprawną przesłankę do uzyskania pozytywnej decyzji w przedmiocie statusu uchodźcy. Biorąc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.