IV SA/Wa 295/05

WyrokWSA w Warszawie2005-07-12

Skład orzekający: Wanda Zielińska - Baran, Zofia Flasińska, Tadeusz Cysek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów w postaci oznaczenia działek jako dróg wewnętrznych może być podstawą do dochodzenia lub udowodnienia określonych uprawnień do nieruchomości, takich jak prawo do wydzielenia dróg poprzez podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie może być traktowane jako środek do dochodzenia lub udowodnienia określonych uprawnień do nieruchomości, takich jak prawo do wydzielenia dróg poprzez podział nieruchomości. Ewidencja gruntów jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny, a zmiany w niej dokonywane muszą opierać się na szczegółowo określonych przez prawo tytułach prawnych, a nie na wnioskach o wydzielenie czy urządzenie dróg, które dopiero mają nastąpić. Kwestie podziału nieruchomości czy rozgraniczenia należą do odrębnych postępowań.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegających na oznaczeniu działek jako dróg wewnętrznych. Organy administracji odmówiły, wskazując, że służebności gruntowych nie ujawnia się w ewidencji, a oznaczenie użytku gruntowego nie zależy od wpisów w księdze wieczystej. Skarżący twierdzili, że organy błędnie interpretują przepisy dotyczące dróg wewnętrznych i że powinny zostać wydzielone drogi dojazdowe do ich nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając, że ewidencja gruntów nie służy do dochodzenia uprawnień, a kwestie podziału nieruchomości należą do odrębnych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów - oddala skargę - Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2004r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w wyniku rozpoznania odwołania I. i K. małżonków L. od decyzji Prezydenta m. R. z dnia [...] sierpnia 2004r orzekającej o odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków m. R. dróg wewnętrznych i ich oznaczenia na mapach symbolem "dr" na działkach Nr [...] i [...] z [...], obręb [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważono, iż bezsporny jest fakt obciążenia działek Nr [...] i [...] - stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Wytwórni [...] S.A w upadłości - służebnością gruntową przejazdu na rzecz między innymi działek nr [...] i nr [...] stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym K. i I. L.. Służebność ta - jak wynika z wpisu do księgi wieczystej polega wprost na prawie korzystania z dróg wewnętrznych przebiegających przez działki Nr [...] i [...] w celu umożliwienia każdo -czesnemu użytkownikowi wieczystemu nieruchomości władnącej dojazdu środków transportowych, "przy czym przejazd powinien odbywać się najkrótszą drogą , bez możliwości parkowania i zatrzymywania się pojazdów." Służebności gruntowych nie ujawnia się jako danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne( tj. Dz.u. z 2000 Nr 100, poz. 1086 ze zm.)- zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym. Ponadto zgodnie z wywodami rozstrzygającego organu o oznaczeniu użytku gruntowego symbolem "dr" w przedmiotowej ewidencji nie decydują wpisy w księdze wieczystej określające sposób korzystania z nieruchomości. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w niniejszej sprawie ma zastosowanie pkt 3 ppkt 7a załącznika Nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 -w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.u. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu " Grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia .Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego" Według zaskarżonej decyzji oznaczenie działek Nr [...] i [...] " tereny przemysłowe" - symbol " Ba" jest zgodne z faktycznym stanem użytkowania terenu. W złożonej skardze K. i I. L. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji . W ocenie skarżących zaskarżona decyzja, wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 68 pkt 3 ust 7 lit a rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r - oraz z pkt 3 ust 7 lit a załącznika nr 6 do tego rozporządzenia przesądza , iż [...] Wytwórnia [...] SA w R. w upadłości jest zwolniona z wydzielenia dróg wewnętrznych z działek nr [...] i nr [...] a następnie ich zaewidencjonowania, po uprzednim ich urządzeniu na gruncie " Tymczasem z powołanych przepisów wynika, że do użytku gruntowego o nazwie " drogi" zalicza się grunty w granicach pasów dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych( obecnie tj. Dz.u z 2004r - Nr 204,poz. 2086 ze zm.) - zwaną dalej ustawą o drogach publicznych. Art. 8 ust 1 tej ustawy stanowi zaś ,,że drogi wewnętrzne to między innymi drogi dojazdowe do obiektu użytkowanego przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc i do nieruchomości skarżących na których prowadzą oni działalność gospodarczą pod nazwą [...]" [...]". W pismach procesowych z dnia 1 czerwca 2005r i 14 czerwca 2005r skarżący podkreślili, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art.20 ust 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i podnosili, że ich żądania mają podstawę w art. 30 ust.1 tego aktu prawnego. Powoływali się także na " wydzielenie z działek przyległych do działki nr [...] działki nr [...]". W ocenie skarżących "w takiej samej sprawie" organy administracji publicznej stosują różne kryteria. W szczególności odmówiono w niniejszej sprawie wydania orzeczenia "na podstawie art. 97 ustawy z dnia 21.08.1997 o gospodarce nieruchomościami" "mocą, którego nastąpi wydzielenie z działek nr [...] i [...] działek stanowiących drogę w celu dojazdu do działek skarżących nr [...] i [...]". Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący sprecyzowali treść skargi wyjaśniając, iż ich żądanie oparte jest na powołanym wyżej przepisie Z przepisu tego wynika bowiem ich interes prawny do żądania wydzielenia dróg poprzez podział nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają bowiem prawa. Przede wszystkim wypada zauważyć, że podmiot żądania zwartego we wniosku skarżących z dnia 15 czerwca 2004r, do którego ustosunkowały się organy obu instancji został jednoznacznie sprecyzowany i dotyczył wszczęcia postępowania administracyjnego w celu wprowadzenia do ewidencji gruntów dróg wewnętrznych na działkach nr [...] i [...]. Skoro orzekające w niniejszej sprawie organy ustosunkowały się jedynie do kwestii objętych tak sprecyzowanym wnioskiem, to nieporozumieniem jest powoływanie się skarżących w toku postępowania sądowego na argumentacje opartą na treści art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, czy też art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami( tj. Dz. U. z 2004r Nr 261.poz. 2603 ze zm.). W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie rozstrzygano bowiem tych zupełnie odrębnych spraw - tj. o rozgraniczeniu, czy też o podział nieruchomości. Zważywszy na przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego podkreślić należy, że dane wpisywane do ewidencji gruntów nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedlają stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej i ustanowiony w innym trybie. Ewidencja gruntów w ujęciu art. 20, 22, 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest w istocie tylko urzędowym zbiorem informacji. Zmian przedmiotowych i podmiotowych w tej ewidencji właściwe organy nie mogą dokonywać według własnego uznania, ale wpisują je w oparciu o szczegółowo określone przez prawo tytuły (por. nr § 12 i 46 powoływanego już rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.) Oczywiste jest zatem, iż poprzez zgłoszenie żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie można osiągnąć celu w postaci dochodzenia, czy udowadnienia określonych uprawnień do danej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1998 sygn. akt II SA 766.98 LEX Nr 412/98, wyrok NSA z dnia 27 października 1998 sygn. akt II SA 1094/98 LEX 41305 wyrok NSA z dnia 20 listopada 1998 sygn. akt II SA 914/98 LEX 41816, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 sygn. akt II SA 2099/00 LEX nr 82005 i wiele innych). Wydaje się, iż wskazanej specyfiki i znaczenia ewidencji gruntów nie dostrzegają skarżący. Ich wypowiedzi w niniejszej sprawie wskazują bowiem iż rozpoznanie zgłoszonego przez nich wniosku traktowali jako środek mający prowadzić do zapewnienia możliwości realizacji dojazdu do ich działek [...] i [...] przez działkę nr [...] i [...], którego zostali, jak podkreślali pozbawieni. Zaznaczenia wymaga, że skarżący domagając się wprowadzenia przedmiotowych zmian do ewidencji gruntów nie oparli tego żądania na już istniejącym tytule, który zgodnie z regułami prowadzenia tej ewidencji stanowi podstawę dla właściwego organu ich dokonywania. Z wypowiedzi skarżących w toku postępowania sądowego wynika, że oczekują on dopiero podziału nieruchomości, w celu " wydzielenia " i "urządzenia" potrzebnych im dróg. Wbrew stanowisku skarżących zaskarżona decyzja w powyższych kwestiach wcale się nie wypowiada. W zaskarżonej decyzji słusznie zauważono, że zakres danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów - określa art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dane te istotnie nie obejmują służebności gruntowych. Zgodzić się też trzeba, że treść wpisów do księgi wieczystej dotyczących konkretnej służebności gruntowej nie mogła decydować o wymogu wprowadzenia na nieruchomości obciążonej służebnością symbolu "dr". Zasady oznaczenia użytków gruntowych odpowiednimi symbolami wynikają bowiem z powoływanych w zaskarżonej decyzji przepisów wykonawczych do Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sąd podziela przy tym podaną w zaskarżonej decyzji interpretacje tych przepisów w zakresie związanym z przedmiotem niniejszej sprawy. W szczególności podnieść trzeba, iż w niniejszej sprawie rozstrzygający organ słusznie powołał się na zapis pkt. 3 ppkt 7 in fine załącznika nr 6 do cytowanego już rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r . Zdanie ostatnie pkt 3 ppkt 7 wskazanego załącznika jako norma szczególna w stosunku do wcześniejszej części pkt 3 ppkt 7 (akcentowanej przez skarżących) ma rozstrzygające znaczenie (wyprzedza normę ogólną wynikającą z wcześniejszego zapisu). Ponadto skarżący przecież wcale nie twierdzili, że na nieruchomościach obciążonych służebnością jest już urządzona droga wewnętrzna w rozumieniu art. 8 ust 1 ustawy o drogach publicznych, a dopiero oczekują dokonania czynności, które mogą do tego doprowadzić. Co do wskazania przez skarżących na kłopoty z realizacją przez nich ograniczonego prawa rzeczowego w postaci opisanej służebności, to racją ma organ I instancji wskazując drogę przed sądem powszechnym. Organ ten słusznie też zauważył, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą podlegać zmianie z urzędu lub na wniosek tylko ściśle określonych podmiotów (vide § 46 w związku z § 10 i 11 powołanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r), a skarżących do tej kategorii podmiotów w niniejszej sprawie zaliczyć nie można. W ocenie Sądu skarżący przeoczyli też, że interes prawny jest badany zawsze odrębnie dla każdego rodzaju sprawy. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło