IV SA/Wa 2957/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-05

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący cudzoziemcem w trudnej sytuacji materialnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, będący cudzoziemcem w trudnej sytuacji materialnej, który nie posiada majątku w Polsce, nie może podjąć pracy i utrzymuje rodzinę z pomocy państwa, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż odmowa mogłaby wiązać się z pozbawieniem go prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącą zobowiązania do powrotu i zakazu wjazdu. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wraz z rodziną (żona i czwórka dzieci) otrzymuje świadczenia z Urzędu do Spraw Uchodźców w wysokości 2625 zł miesięcznie, posiada jedynie 1000 zł oszczędności, a jego majątek znajduje się za granicą. Skarżący ponosi miesięczne wydatki związane z wynajmem mieszkania i mediami.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono A. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla A. S. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: 1) zwolnić A. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. S. adwokata. A. S. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze tej zwrócił się także o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie adwokata L. K. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką dzieci. Posiada oszczędności w wysokości 1000 zł. Majątek (dom z działką, samochód i nieruchomość rolną) pozostał na [...] i nie ma możliwości korzystania z niego. Skarżący i jego rodzina otrzymują świadczenie z Urzędu do Spraw Uchodźców w łącznej wysokości 2625 zł. Skarżący wymienił następujące wydatki miesięczne: opłata za wynajem mieszkania – 600 zł, energia elektryczna – 150 zł, woda – 150 zł. gaz – 50 zł, czynsz do spółdzielni – 400 zł, Internet – 43 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że nie posiada w Polsce żadnego majątku, nie może podjąć pracy. Skarżący wraz z rodziną uzyskuje jedynie pomoc od państwa w ramach tzw. procedury uchodźczej w łącznej wysokości ok. 2625 zł miesięcznie (na 6 osób). Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis od skargi w wysokości 300 zł) oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (nie mniej niż 240 zł). W tym stanie rzeczy nieudzielanie skarżącemu prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem go prawa do sądu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnikiem z urzędu adwokata L. K., stwierdzić należy, że o wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika wskazanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło