IV SA/Wa 2957/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A. S. wnosząc skargę do Sądu na decyzję z [...] lipca 2015 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że ze względu na wyznaczenie 30-dniowego terminu dobrowolnego powrotu do kraju pochodzenia zasadnym jest wstrzymanie decyzji zobowiązującej do powrotu do czasu rozpatrzenia skargi. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w odpowiedzi na skargę, wniósł o wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, wniosek skarżącego nie został uzasadniony w wystarczającym stopniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyjąć należy, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody dotyczy takiej szkody zarówno majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki, powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić również należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Strona, która żąda "ochrony tymczasowej" jest zobowiązana do uzasadnienia w przekonujący sposób, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie wniosek A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że termin na dobrowolne opuszczenie Polski rozpoczął bieg z chwilą doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącemu. Oznacza to konieczność opuszczenia przez skarżącego i jego małoletnie dzieci Polski, jeszcze przed przekazaniem skargi do Sądu. Wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi go zarówno możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa będzie bezskuteczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Zdaniem Sądu, choć skarżący nie wyartykułował wprost powyższych okoliczności, to nie sposób mieć wątpliwości, że właśnie tego obawia się skarżący. Wskazał on, że na mocy zaskarżonej decyzji został zobowiązany do dobrowolnego powrotu do kraju pochodzenia w terminie 30 dni, lecz chciałby pozostać w Polsce do czasu rozpatrzenia skargi. Argumenty skarżącego, choć sformułowane skrótowo wskazują, że obawia się on, że zostanie zmuszony do opuszczenia Polski przed zbadaniem legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd. W ocenie Sądu – wbrew stanowisku organu – uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wniosku jest więc wystarczające do oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła którąkolwiek przesłankę określoną w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast ocena faktycznych i prawnych następstw, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, poparta zasadami logiki i doświadczenia życiowego, pozwala stwierdzić, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.