IV SA/Wa 2958/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Sękowska, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, która uzyskała przymiot ostateczności, może być przedmiotem postępowania administracyjnego po wejściu w życie art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, która uzyskała przymiot ostateczności, nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Wynika to z art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących stwierdzenia nieważności do takich decyzji od dnia 1 stycznia 1992 r. Organy administracji mogą działać wyłącznie na podstawie prawa i w zakresie swoich kompetencji, a prawodawca zamknął drogę do wzruszenia tych decyzji w postępowaniach nadzwyczajnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r. – aktu własności ziemi. Skarżący podniósł, że pozostawienie w obrocie prawnym wadliwego aktu własności ziemi pozbawia go własności. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na przepis wyłączający możliwość wzruszenia takich decyzji w trybie nadzwyczajnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi C.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Zaskarżonym postanowieniem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] czerwca 2015 r., którym - w związku z treścią art. 61a K.p.a. - odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku p. C.G. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1978 r. - aktu własności ziemi, Naczelnika Miasta i Gminy w [...], utrzymanego w mocy decyzją Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] z [...] czerwca 1981 r.
Uzasadniając orzeczenie, przywołano następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy:
- kwestionowany akt własności ziemi z 1978 roku, jak też utrzymująca go w mocy decyzja z 1981 roku, zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250),
- stosownie do przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 1187), do ostatecznych decyzji - wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - nie stosuje się przepisów K.p.a., dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji; innymi słowy regulacja ta oznacza, że od dnia wejścia w życie tego przepisu - od 1 stycznia 1992 r. - nie ma prawnej możliwości skutecznego wzruszenia w postępowaniach nadzwyczajnych (w trybie przepisów K.p.a.) decyzji, wydanych na podstawie wspomnianej ustawy, które uzyskały przymiot ostateczności,
- w związku z tym wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi z 1978 roku nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego - ze względu na regulację zawartą w art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
- w takim stanie rzeczy należało utrzymać w mocy postanowienie z [...] czerwca 2015 r., o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
W skardze podniesiono, że rozstrzygniecie organu administracji powoduje pozostawienie w obrocie prawnym wadliwego aktu własności ziemi (istnieją też dwa akty o odmiennej treści), co skutkuje pozbawieniem Skarżącego jego własności.
W odpowiedzi na skargę organ administracji, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Organ trafnie przywołał wszelkie istotne okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy. Z uwagi na zreferowanie sformułowanego stanowiska, ponowne jego przytaczanie byłoby bezzasadne. Sąd uznaje je za własne.
Zarzuty skargi sprowadzają się w istocie do kwestionowania orzeczenia w kontekście oceny zasadności nierozpatrywania sprawy, co do meritum, skoro – jak ocenia Strona – skutkuje to pozostawieniem w obrocie wadliwej decyzji administracyjnej – aktu własności ziemi. Kwestie te wykraczają jednak poza granice mniejsze sprawy, gdzie - jak trafnie wskazuje organ – z woli samego prawodawcy, droga orzekania w ramach procedur administracyjnych została zamknięta wprost, regulacją rangi ustawowej – tak art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Organy administracji mogą bowiem działać wyłącznie na podstawie prawa (art. 6 K.p.a.), a wiec tylko w zakresie swoich kompetencji. Wyklucza to w ogóle zasadność rozważań, czy - w rozpatrywanym przypadku - jak to wywodzi Skarżący, wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu własności ziemi byłoby celowe. Skoro prawodawca nie przyznaje organom administracji kompetencji w danym zakresie, nawet wyrażenie oceny w tym przedmiocie byłyby bezzasadne.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło