IV SA/Wa 2966/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-27

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Kaja Angerman, Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło w wyniku działań drugiej strony (wymiana zamków, zablokowanie bramy), ale bez podjęcia przez opuszczającego skutecznych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania, może być uznane za opuszczenie dobrowolne i trwałe, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli nastąpiło w wyniku przeszkód stawianych przez właściciela (np. wymiana zamków), może być uznane za dobrowolne i trwałe, jeśli osoba opuszczająca nie podjęła skutecznych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania lub ochrony naruszonego posiadania. Ewidencja ludności ma charakter ewidencyjny i służy odzwierciedleniu stanu faktycznego, a nie prawnego do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu I instancji o odmowie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Wnioskodawczyni M. S. wniosła o wymeldowanie K. S., twierdząc, że opuścił on budynek od czerwca 2016 r. i nie zamierza powrócić. Skarżący twierdził, że został zmuszony do opuszczenia budynku przez M. S., która wymieniła zamki i zablokowała bramę, mimo że ponosił koszty utrzymania nieruchomości i miał tam swoje rzeczy. Organy administracji uznały, że opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny, ponieważ skarżący nie podjął skutecznych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. S. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257) - dalej jako "K.p.a." w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657) – dalej jako u.e.l., uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2017r. nr [...] o odmowie wymeldowania K. S. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] dalej również jako "budynek". Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. S. (dalej również jako wnioskodawczyni) wnioskiem z [...] sierpnia 2016r. zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej również "Wójt", "organ I instancji") o wymeldowanie K. S.(dalej również "skarżący") z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. We wniosku wskazała, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym budynku od [...] czerwca 2016r., dobrowolnie go opuścił, nie pozostawił tam swoich rzeczy i obecnie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].. W toku prowadzonego postępowania skarżący przesłuchany w charakterze strony w dniu [...] sierpnia 2016r. oświadczył, że obecnie, czasowo zamieszkuje u kolegi w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W miejscu stałego zameldowania nie mieszka od [...] czerwca 2016r. Oświadczył, że M. S. pomówiła go o stosowanie wobec niej przemocy i to było powodem wyprowadzki. W dniu 10 czerwca 2016r. podczas interwencji funkcjonariuszy policji został zatrzymany, a następnie gdy przebywał na komisariacie i składał wyjaśnienia wnioskodawczyni wymieniła zamki w drzwiach wejściowych do wskazanego budynku oraz w bramie prowadzącej na posesję, czym uniemożliwiła mu dostęp do tej nieruchomości. Wnioskodawczyni zwróciła mu część jego rzeczy osobistych. Skarżący wskazał, że nie zamierza dobrowolnie wymeldować się z przedmiotowego budynku, jednocześnie podał, że do czasu wyjaśnienia spraw majątkowych z M. S. i sprawowaniem opieki nad ich małoletnim dzieckiem, nie zamierza powrócić do budynku. Organ I instancji w dniu [...] września 2016r., w obecności stron postępowania, przeprowadził dowód z oględzin budynku. Skarżący oświadczył, że został wyrzucony z przedmiotowego budynku pod pretekstem stosowania przemocy. Po powrocie z komisariatu zastał zaspawaną bramę oraz wymienione zamki w drzwiach wejściowych do przedmiotowego budynku, a jego rzeczy zostały zgromadzone w garażu. Obecnie zamieszkuje w [...], nie dokonał tam zameldowania, ponieważ myśli o możliwości powrotu do miejsca stałego zameldowania. M. S. oświadczyła natomiast, że zakończyła związek z K. S. i wspólnie ustalili, że wymieniony wyprowadzi się z przedmiotowego budynku do końca sierpnia 2016r. W dniu [...] czerwca 2016r. jej partner przyjechał bez zapowiedzi do budynku, utrudniał jej kontakt z dzieckiem i zablokował bramę. W wyniku awantury wnioskodawczyni wezwała policję. Po tym incydencie została założona Niebieska Karta. Później skarżący kilkukrotnie przyjeżdżał bez zapowiedzi zabierać swoje rzeczy. W piśmie z [...] września 2016r. skarżący poinformował, że w celu uniknięcia eskalacji konfliktu z wnioskodawczynią czasowo wyprowadził się z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], zamierza jednak tam powrócić. W piśmie z dnia [...] października 2016r. M. S. wskazała, że w Komendzie Policji w [...] toczy się postępowanie w sprawie znęcania się psychicznego nad nią przez K. S. (sygn. sprawy [...]). W toku postępowania Komisariat Policji w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2016r. poinformował organ I instancji, że prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, którego uczestnikiem jest K. S. Z notatki służbowej sporządzonej przez dzielnicowego miejscowości [...] z Komisariatu Policji w [...] wynika, że w czerwcu 2016r. miała miejsce interwencja funkcjonariuszy policji na posesji położonej przy ul. [...] w [...], w czasie której K. S. został zatrzymany na komisariacie na 48 godzin. W tym czasie M. S. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych, a rzeczy osobiste wymienionego wyniosła do garażu. K. S. utracił wówczas możliwość wejścia do miejsca stałego zameldowania. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku M. S. decyzją z [...] stycznia 2017r. orzekł o odmowie wymeldowania K. S. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...], uznając że w sprawie nie ziściły się przesłanki określone w art. 35 u.e.l. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się wnioskodawczyni i wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania M. S. podniosła, że wspólnie z jej partnerem ustalili, że ten do końca sierpnia 2016r. wyprowadzi się z budynku. Ponadto, skarżący sam oświadczył w dniu [...] sierpnia 2016r., że nie zamierza tam powrócić. Interwencja funkcjonariuszy policji w czerwcu 2016r. miała miejsce z uwagi na naganne zachowanie K. S., a wymiana zamków przez M. S. została dokonana z obawy o swoje zdrowie i życie. Wskazano, również, że w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie karne przeciw wymienionemu w sprawie znęcania się psychicznego nad wymienioną (sygn. akt [...]). Ponadto K. S. dobrowolnie zabrał wszystkie swoje rzeczy z przedmiotowego budynku i nie podjął żadnych działań zmierzających do ponownego zamieszkania tam. Nigdy nie ponosił również kosztów utrzymania budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], który jest wyłączną własnością M. S. Od [...] czerwca 2016 r. K. S. nie mieszka w przedmiotowym budynku, nie nocuje tam, nie przechowuje żadnych swoich rzeczy. Pełnomocnik M. S. wniósł także o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w postaci przesłuchania świadków. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, skarżący reprezentowany przez radcę prawnego pismem z [...] marca 2017r. wskazał, że nie złożył w sądzie pozwu o ochronę i przywrócenie naruszonego posiadania budynku, ponieważ chciał załagodzić zaistniały między nim, a M. S. konflikt. Pełnomocnik wskazał ponadto, że skarżący przez kilka lat wspólnie z ww. zamieszkiwał w przedmiotowym budynku, wychowywał ich wspólne dziecko oraz prowadził wspólną działalność gospodarczą. Ponosił również nakłady na utrzymanie i remonty tej nieruchomości. W czerwcu 2016r., po kłótni stron, K. S. został z dnia na dzień pozbawiony dostępu do przedmiotowego budynku oraz do znajdujących się w nim rzeczy osobistych. Fakt niemożności wejścia do budynku oraz utrudniania wymienionemu kontaktów z dzieckiem były przedmiotem zawiadomień policji. Obecnie jej były partner zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w [...]. Pełnomocnik M. S. w piśmie z dnia [...] maja 2017r. wskazał, że w wyniku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich (sygn. akt [...]) ustalono, że K. S. zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w [...], który został przez niego wynajęty na 5 lat. Powyższe potwierdza fakt trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez niego miejsca stałego zameldowania. Pełnomocnik wnioskodawczyni zwrócił się do Wojewody o zobowiązanie K. S. do przedstawienia umowy najmu budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich o udostępnienie sprawozdania z wywiadu środowiskowego w miejscu obecnego zamieszkania wymienionego. Organ I instancji, na wniosek Wojewody w dniu [...] kwietnia 2017r. przesłuchał w charakterze świadków E. S., P. L. i M. M.. E. S. zeznała, że mieszka w sąsiedztwie budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Nie zna okoliczności wyprowadzenia się K. S. z miejsca stałego pobytu, natomiast wie, że nie mieszka tam od czerwca 2016r. Wymieniony odwiedzał świadka i mówił, że zabrał z przedmiotowego budynku swoje rzeczy osobiste. Nie wyrażał natomiast woli ponownego zamieszkania tam. K. S. obecnie mieszka w [...], świadek nie zna dokładnego adresu. Od M. S. wie, że strony rozstały się, a wymieniony znęcał się nad nią. P. L. zeznał, że jest partnerem M. S. Zamieszkuje w spornym budynku od września 2016r. K. S. po zaatakowaniu M. S. został zatrzymany przez policję, a po zwolnieniu wyprowadził się z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Kilkukrotnie zabierał z posesji swoje rzeczy. Od momentu wyprowadzki nie podejmował prób powrotu do tego budynku. Świadek nie wie, czy wymieniane były zamki w drzwiach wejściowych. M. M. zeznała, że pracuje na posesji przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Jej zdaniem K. S. dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego budynku w dniu [...] czerwca 2016 r. Miała wówczas miejsce interwencja policji. Kilkukrotnie zabierał swoje rzeczy, które sam pakował do kartonów. Świadek wie o wymianie zamków w drzwiach wejściowych do przedmiotowego budynku, dokonanej na zlecenie M. S.. Od czasu wyprowadzki K. S. nie podejmował prób powrotu do miejsca stałego zameldowania i nie żądał wydania kluczy. Od M. S. wie, że strony postępowania umówiły się wcześniej, że wymieniony wyprowadzi się do końca sierpnia 2016 r. oraz że K. S. nie partycypował w kosztach utrzymania budynku przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Miały też miejsce interwencje policji, dotyczące opieki nad małoletnim dzieckiem stron. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Komisariat Policji w [...] pismem z [...] czerwca 2017r. poinformował Wojewodę, że od stycznia 2016r. do czerwca 2017r. w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], miało miejsce 9 interwencji funkcjonariuszy policji, pierwsza z dnia [...] czerwca 2016r. dotyczyła znęcania się nad M. S.. Pozostałe interwencje dotyczyły utrudniania K. S. kontaktu z małoletnim dzieckiem, prowadzenia schroniska dla psów bez zezwolenia, ujadania psów oraz zatrzymania M. S.. W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. pełnomocnik wnioskodawczyni ponownie podniósł argumenty przedstawione wcześniej w odwołaniu, m. in. to, że skarżący nie zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], i nie przechowuje tam swoich rzeczy osobistych. Nigdy też nie zgłaszał woli powrotu i ponownego zamieszkania w przedmiotowym budynku, nie zwracał się do M. S. o wydanie kluczy ani nie podjął żadnych kroków prawnych. Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniesionego odwołania oraz po analizie ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania odwoławczego decyzją z [...] sierpnia 2017r. uchylił w całości decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] gm. [...] i orzekł o jego wymeldowaniu. Organ II instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 35 u.e.l., bowiem jak wynika z materiału dowodowego K. S. nie mieszka w miejscu zameldowania, opuścił je trwale i dobrowolnie. Zdaniem Wojewody wynika to z wyjaśnień samego skarżącego złożonych do protokołu [...] sierpnia 2016r., oświadczenia wnioskodawczyni, pełnomocników stron a także z zeznań świadków. Organ odwoławczy podkreślił, że za miejsce pobytu stałego w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjęto uważać lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe; w którym przede wszystkim: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 510/02; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417, opubl. w Lex 555261). W ocenie Wojewody, dla K. S. takim miejscem nie jest budynek nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Ponadto, organ odwoławczy zaznaczył, że o istnieniu przesłanki opuszczenia czy też nieopuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowania zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być dla niej tego rodzaju miejscem. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że został zmuszony do opuszczenia miejsca stałego pobytu przez M. S., Wojewoda podał, że z licznych i obszernych wyjaśnień składanych w toku sprawy nie wynika, by skarżący podjął skuteczne kroki prawne zmierzające do faktycznego ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego, tj. nie złożył do sądu pozwu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania. Ponadto, K. S. nie wskazał, by zgłaszał prokuraturze fakt utrudniania mu dostępu do przedmiotowego budynku i zamieszkiwania w nim. W konsekwencji organ odwoławczy zaznaczył, że jedynie skuteczne wykorzystanie przez K. S. przysługujących mu środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do przedmiotowego budynku, mogłoby prowadzić do uznania, że opuszczenie budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] nie było dobrowolne i - co za tym idzie - brak byłoby podstaw do wymeldowania K. S. (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt IIOSK 1908/08). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła, tym samym organ II instancji uznał, że niezamieszkiwanie przez skarżącego w miejscu pobytu stałego z jednoczesnym brakiem skutecznego prawnego ubiegania się o możliwość ponownego zamieszkania w nim, daje podstawy do uznania, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania stało się dobrowolne i trwałe. Organ II instancji wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05. Zdaniem Wojewody, utrzymywanie zameldowania K. S. w przedmiotowym budynku byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej jest ochrona ewidencji ludności i likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017r. wywiódł K. S., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art 7, art. 77 §1, art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że K. S. opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania dobrowolnie, bez zamiaru powrotu oraz że związał swoje centrum życiowe z innym miejscem, art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1 u.e.l. poprzez błędne przyjęcie, że spełnione zostały wszelkie przesłanki konieczne do orzeczenia wymeldowania K. S. z dotychczasowego miejsca pobytu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podniósł, że z całą pewnością nie można uznać, że skarżący opuścił przedmiotowy budynek dobrowolnie i że nie ma woli aby nadal w nim zamieszkiwać. W budynku tym nadal pozostają jego rzeczy, nadto poniósł on konkretne koszty w związku z jego remontem oraz bieżącym utrzymaniem. Został on usunięty z budynku zarówno w drodze przymusu psychicznego jak i poprzez fizyczne uniemożliwienie mu dostępu do lokalu. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. M. S. w odpowiedzi na skargę również wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r. poz. 722 z późn. zm) - dalej jako u.e.l. W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to ukształtowane na tle poprzednio obowiązującego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) zachowuje nadal w pełni aktualność i jest całkowicie akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Stosownie do powołanej wyżej regulacji, jedną z przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu w sposób trwały, o czym można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenie lokalu, tzn. ustalenie czy miało charakter dobrowolny, odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Organ prowadząc postępowanie podejmuje zatem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wyczerpująco zbiera i rozpatruje materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a następnie dokonuje oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Wydając rozstrzygnięcie organ sporządza uzasadnienie, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., w którym ma wskazać fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy realizacji zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.). Należy podkreślić, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Decyzja ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie powoduje zmiany ani tym bardziej wygaśnięcia ewentualnych praw do lokalu. Nie ma żadnych podstaw, by fakt zameldowania traktować jako instrument w jakichkolwiek postępowaniach cywilnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd za chybione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu materiał dowodowy był kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie ustalenia faktyczne do tego, że doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia mieszkania były prawidłowe i nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. Tym samym w ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ odwoławczy uzasadniają trafne przyjęcie, że istniały podstawy do wymeldowania K. S. z budynku [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący trwałe nie zamieszkuje pod ww. adresem. Powyższe wynika zarówno z wyjaśnień skarżącego, wyjaśnień wnioskodawczyni jak również z zeznań świadków. Skarżący kwestionuje natomiast przyjęcie przez Wojewodę, że opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania nastąpiło dobrowolnie bez zamiaru powrotu oraz że związał swoje centrum życiowe z innym miejscem. Skarżący zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i w postępowaniu sądowym wywodzi, że do opuszczenia miejsca zameldowania stałego został zmuszony przez M. S. byłą partnerkę, która wymieniła zamki w drzwiach oraz zablokowała bramę wjazdową. Sąd w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdza, że powyższe okoliczności były znane organowi II instancji, który trafnie je ocenił w kontekście całej sprawy. W ocenie Sądu, dokonane ustalenia jednoznacznie wskazują, że skarżący, mimo upływu czasu od opuszczenia przez niego budynku nie podjął skutecznych kroków prawnych zmierzających do faktycznego ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego, tj. nie złożył do sądu pozwu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania. Roszczenie to służy bowiem przywróceniu utraconego wbrew prawu stanu posiadania, co może świadczyć o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego (wyrok NSA, sygn. akt V SA 1492/2002). Skarżący sam zeznał, a następnie powtórzył to w złożonej skardze, że nie wystąpił z powództwem o naruszenie posiadania bowiem chciał załagodzić konflikt powstały między nim a wnioskodawczynią. W sytuacji zatem, jak trafnie wskazał organ odwoławczy gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 251/15). Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 35 u.e.l., zdaniem Sądu należy uznać za nieuzasadniony. W świetle dokonanych ustaleń Sąd w składzie orzekającym uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował ww. przepis, gdyż z akt sprawy jasno wynika, że w sprawie wystąpiły przesłanki przemawiające za wymeldowaniem skarżącego. Po pierwsze, bezspornie skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, a po drugie nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Sąd podziela stanowisko, które ugruntowało się w orzecznictwie, a które również zwarte zostało w zaskarżonej decyzji, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżący trwale opuścił budynek, a dobrowolność wynika m. in. z faktu, że skarżący mimo iż, jak twierdzi został zmuszony do opuszczenia spornego budynku to nie podjął żadnych środków prawnych, które prowadziłyby do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu. Dodatkowo, Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Uregulowanie to ma na celu podkreślenie wyłącznie rejestracyjnej funkcji ewidencji ludności, która nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Zatem dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać pewne czynności służące rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej meldunkowi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło