IV SA/Wa 2978/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. A. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania utrzymać w mocy postanowienia Referendarza sądowego Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz wskazał, że nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej, ponieważ M. A. nie przedstawiła – mimo wezwania – wszystkich dokumentów i materiałów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej. Na to postanowienie w ustawowym terminie sprzeciw wniosła M. A. W jego uzasadnieniu wskazała, że przedstawiła dokładnie swoją sytuację materialną. Podała, że obecnie jest w wieku przedemerytalnym, a cała rodzina utrzymuje się z renty męża. Podała, że opłaty poniesione w niniejszej sprawie pochodziły z pożyczki od ojca, który z kolei otrzymuje niewielką emeryturę. Podkreśliła, że nie posiada własnych pieniędzy, którymi może dowolnie dysponować. Każdy wydatek z domowego budżetu stanowi pogorszenie sytuacji majątkowej jej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Podkreślić należy, że wniosek Skarżącej był kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W poprzednio prowadzonym postępowaniu zarówno Referendarz sądowy jak i Sąd nie znaleźli przesłanek do przyznania Skarżącej prawa pomocy. W ocenie Sądu, zaskarżone na obecnym etapie postępowania, rozstrzygnięcie Referendarza sądowego jest również prawidłowe. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa (na koszt podatników) i winno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe, a zatem Sąd bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. W celu ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącej w piśmie z dnia 14 marca 2017 r. wezwano ją do nadesłania m.in. a) wyciągów z wszelkich posiadanych przez nią, przez jej męża oraz przez jej syna rachunków bankowych, (wskazano, że wystarczające będą wydruki komputerowe obejmujące zestawienie wszelkich operacji na rachunkach bankowych we wskazanym okresie oraz saldo rachunków); b) odpisów zeznań podatkowych jej i jej męża; c) aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego podaną we wniosku informację, że jest ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych; d) dokumentu potwierdzającego podaną we wniosku wysokość renty otrzymywanej przez męża; e) kopii decyzji właściwego organu (właściwych organów) administracji określających łączną wysokość zobowiązań jej oraz zobowiązań jej męża z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego za 2016 rok lub 2017 rok; f) zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej; g) kopii dokumentów wskazujących wysokość stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym; h) wiarygodnego i przekonującego wyjaśnienia, dlaczego obecnie nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, w sytuacji, gdy 31 października 2016 r. zapłaciła opłatę kancelaryjną w takiej samej wysokości, a w czerwcu ubiegłego roku uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł. Zauważyć należy, że Skarżąca nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów. Nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez nią, jej męża i syna, nie złożyła również zaświadczenia że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie nadesłała zaświadczenia o sytuacji osobistej rodzinnej, dochodowej i majątkowej, które umożliwiłoby ustalenie, czy jej rodzina korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie przedstawiła także kopii decyzji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, która pozwoliłaby zweryfikować wiarygodność oświadczenia w zakresie posiadanego majątku nieruchomego. Trafnie zatem uznał Referendarz orzekający w niniejszej sprawie, że powyższe zaniechania uniemożliwiają ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych Skarżącej. Konsekwencją udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. Za niewystraczające do przyznania prawa pomocy jest bowiem samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Na marginesie jedynie należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania Skarżąca nie jest obowiązana do uiszczenia kosztów postępowania, ponieważ jej skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. W ustawowym terminie żadna ze stron nie wniosła zażalenia od tego postanowienia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.