IV SA/Wa 2980/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 6 lutego 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 30 listopada 2013 r. B. H. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu B. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100,-zł Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 14 stycznia 2014 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 21 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie nadanym w dniu 20 stycznia 2014 r. do Wojewody [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przy piśmie nadanym w dniu 28 stycznia 2014 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosek ten rozpoznany został postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy na mocy art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tej przyczyny, że skarga B. H. nie może zostać rozpoznana z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi. Jednocześnie Sąd wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że za datę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uznać dzień 28 stycznia 2014 r., tj. datę przekazania wniosku do Sądu przez Wojewodę. W związku z tym wniosek został złożony po upływie zakreślonego siedmiodniowego terminu liczonego od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Na powyższe postanowienie nie został wniesiony środek odwoławczy, wobec tego postanowienie to stało się prawomocne. W kolejnym piśmie nadanym w dniu 20 lutego 2014 r. do Wojewody [...] skarżąca złożyła wniosek o uchylenie lub zmianę postanowienia Sądu z dnia 6 lutego 2014 r. Wniosek ten Wojewoda przekazał do Sądu przy piśmie z dnia 26 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części. Jednakże stosownie do art. 247 tej ustawy prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi, w rozumieniu art. 247 powołanej ustawy, powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. OZ 377/04, Lex nr 837862). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Wskazane prawomocne postanowienie Sądu z dnia 6 lutego 2014 r. należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które na podstawie art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Instytucja przewidziana w art. 165 tej ustawy daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednak warunkuje i uzależnia ją od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W niniejszej sprawie nie uległy zmianie okoliczności faktyczne sprawy, które legły u podstaw postanowienia z dnia 6 lutego 2014 r. i nadal zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, bowiem skarga nie może zostać rozpoznana z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą wpisu, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został po upływie terminu wyznaczonego w zarządzeniu z dnia 31 grudnia 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wobec powyższego w sprawie tej art. 165 powołanej ustawy nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 165 a contrario w związku z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji, przy czym orzekając w oparciu o powołany przepis, Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącej i jej możliwości płatniczych.