IV SA/Wa 2980/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-01

Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Kaja Angerman, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który przekazał zmieszane odpady komunalne do instalacji zastępczej zamiast do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), naruszył przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne jest zobowiązany do przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). Przekazanie odpadów do instalacji zastępczej jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku awarii RIPOK lub innych przyczyn uniemożliwiających przyjęcie odpadów przez RIPOK. Brak takiej przesłanki uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta nakładającą na przedsiębiorcę karę pieniężną za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości w I kwartale 2013 r. do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). Przedsiębiorca przekazał odpady do instalacji zastępczej, argumentując, że nie otrzymał kalkulacji kosztów zagospodarowania odpadów w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy SKO w W., Kolegium) z [...] lipca 2015 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania D.A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A. (dalej: skarżący, strona), reprezentowanego przez adwokata T.K., od decyzji Burmistrza Miasta M. (dalej: organ I instancji) Nr [...] z [...] września 2014 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości: 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) za nie przekazanie przez D.A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A., odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (dalej: RIPOK). W decyzji z [...] listopada 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przestawiał się następująco: W piśmie z 30 maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] wniósł do organu I instancji o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu, w związku z nieprzekazaniem odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). W okresie od 11 marca 2014 r. do 3 kwietnia 2014 r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] przeprowadzili kontrolę u skarżącego. W trakcie kontroli ustalono, że D.A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A., przekazał odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. zmieszane odpady komunalne w I kwartalne 2013 r. do instalacji zastępczej obsługi regionu [...] – E. Sp. z o.o. zlokalizowanej przy ul. [...], W., co stanowi delikt administracyjny zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej: u.cz.p.). Sortownia zmieszanych odpadów komunalnych przy ul. [...], W., należąca do firmy E. Sp. z o. o. (aktualna nazwa firmy P. Sp. z o.o.) została wpisana do Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami (dalej: WPGO) dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 i uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] lutego 2013 r. w sprawie wykonania WPGO jedynie jako instalacja zastępcza do obsługi regionu [...]. W postanowieniu nr [...] z [...] czerwca 2014 r. organ I instancji wszczął postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie do RIPOK przez skarżącego, odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych. W decyzji Nr [...] z [...] września 2014 r. Burmistrz Miasta M. nałożył karę pieniężną w wysokości: 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) za nie przekazanie przez D.A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A., odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych do RIPOK. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w okresie od 11 marca 2014 r. do 3 kwietnia 2014 r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] przeprowadzili kontrolę u skarżącego. W trakcie kontroli ustalono, że D.A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A., przekazał odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu miasta M. zmieszane odpady komunalne w I kwartalne 2013 r. do instalacji zastępczej obsługi regionu [...] – E. Sp. z o.o. zlokalizowanej przy ul. [...], W., co stanowi delikt administracyjny zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. Od powyższej decyzji odwołanie złożył D.A., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A., reprezentowany przez adwokata T.K. i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. prawa materialnego, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 9e ust 1 pkt 2 w zw. z art. 91 ust 1 i ust 2 oraz art. 9m, 9za pkt 2 i 3 u.cz.p. oraz w zw. z art. 35 ust 4 pkt 2 i art 38 ust 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz. 21 ze zm., dalej: u.o.) a także naruszenie art. 9x ust 1 pkt 3 i art. 9zc u.cz.p., 2. przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 85 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji z [...] listopada 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że jak wynika z WPGO dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018- 2023 dla regionu [...] E. Sp. z o.o. - sortownia zmieszanych odpadów komunalnych, W., ul. [...], była instalacją zastępczą dla RIPOK. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, w wyniku jedynie własnej oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki. W ocenie organu II instancji, skoro ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do RIPOK, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych, to ocena, czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania. Zdaniem Kolegium, z akt sprawy nie wynika, by skarżący spotkał się z odmową przyjęcia odpadów, ze strony prowadzącego RIPOK, ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii. Według organu odwoławczego, w odwołaniu strona nie wskazała zatem ustawowej przesłanki - wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, która by uniemożliwiały przekazanie odpadów, do ww. instalacji regionalnej. Wskazywanie przez odwołującego, że nie otrzymał w ustawowym 7 dniowym terminie odpowiedzi na zapytanie o przedstawienie kalkulacji kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów, nie może stanowić podstawy do wykazani, że strona wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku przekazania odpadów wynikającego z art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. Zdaniem SKO, odpady, o których mowa w art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. mają być przekazywane do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej jest możliwe tylko wtedy, gdy znajdująca się w regionie instalacja regionalna uległa awarii. Według Kolegium, organ I instancji słusznie ocenił, że strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i zasadnie nałożył na stronę karę wynikającą z obowiązujących przepisów. W ocenie SKO w W., organ nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając minimalną wysokość kary - 500 zł., (w zakresie przewidzianym w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p.). W skardze z 24 sierpnia 2015 r. skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy bez zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym pism do podmiotów prowadzących tzw. RIPOK dotyczących przedstawienia kalkulacji kosztów zagospodarowania odpadów komunalnych oraz nie wzięcia pod uwagę wyjaśnień skarżącego we wskazanym zakresie, b. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej postanowienie Burmistrza Miasta M. w mocy, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do wydania przez organ I instancji decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 9 e ust. 1 w zw. z art. 9 1 ust 1 i ust. 2 oraz 9 m, 9 za pkt 2 i 3 u.cz.p. oraz art. 35 ust. 4 pkt 2 i art. 38 ust. 2 ustawy poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały "inne przyczyny" uzasadniające zgodne z prawem przekazanie przez skarżącego odpadów do zastępczej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, b. art. 9 x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do nałożenia kary przewidzianej w tym przepisie. Skarżący w skardze wnosi o: uchylenie w całości decyzji SKO w W. z [...] lipca 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] września 2014 r., rozważenie uchylenia decyzji decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] września 2014 r., wstrzymanie przez organ w całości wykonania decyzji Burmistrza Miasta M. z [...] września 2014 r., nakładającej na przedsiębiorcę D.A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] D.A. kary pieniężnej za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu m. W. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w I kwartale 2013 r., ewentualnie gdyby organ nie wstrzymał zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) skarżący wnosi o wstrzymanie skarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podnoszonych w skardze, wskazać należy, że nie doszło do naruszenia art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. Organy rozpatrzyły niniejszą sprawę po zgromadzeniu całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania art. 104, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo z 4 września 2014 r. skierowane do skarżącego, w którym organ I instancji zawiadamia, że umożliwia stronom postępowania wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w skardze należy wyjaśnić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt. 3 u.cz.p. Według tego przepisu, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który: nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 u.o., do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Organ odwoławczy wskazał również, że wymierzenie kary przez organ I instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa miało charakter obligatoryjny. Orzeczenie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną. Jedynie ustalenie wysokości kary podlega uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym argumenty podniesione przez skarżącego w skardze, według Sądu, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Bezspornym jest, że skarżący nie zrealizowali obowiązku prawnego określonego w art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. Według tego przepisu, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości: zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Wyżej wskazane trzy rodzaje odpadów mogą być przekazywane tylko do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Po wejściu w życie uchwały o wykonaniu WPGO przedsiębiorcy zobowiązani są kierować odpady komunalne do instalacji wskazanych w tym planie, zgodnie z art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. Jeśli mimo wejścia w życie uchwały sejmiku i wbrew postanowieniu art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. przedsiębiorca przekazywał odpady zmieszane do innej instalacji niż RIPOK (mimo, że ta była wskazana w tymże planie), staje się zasadnym wymierzenie przedsiębiorcy kary pieniężnej. Jak wynika z art. 91 ust. 2 u.cz.p., jedynie w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odpady te przekazuje się do instancji przewidzianych do zastępczej obsługi regionu. Zgodnie z zapisami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami (WPGO) dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 i Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2012 r. (oraz z kolejnymi zmianami tej uchwały) w sprawie wykonania WPGO, instalacje do zastępczej obsługi regionu w zakresie przetwarzania odpadów komunalnych wyznaczane są w przypadku braku w wyznaczonych regionach gospodarki odpadami komunalnymi RIPOK. Ponadto instalacja zastępcza do przetwarzania odpadów może przyjmować odpady jedynie, gdy regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych ulegnie awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn. Instalacje zastępcze pełnią więc rolę uzupełniania dla funkcjonujących RIPOK i nie powinny z nimi konkurować w zakresie tych odpadów, które powinny być przetworzone w RIPOK. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, w wyniku jedynie własnej oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki. Ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych. Wskazać należy, że ocena czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący spotkał się z odmową przyjęcia odpadów, ze strony prowadzącego RIPOK, ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii. Skarżący nie wskazał zatem ustawowej przesłanki w postaci wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, która by uniemożliwiały przekazanie odpadów, do ww. instalacji regionalnej. Wskazywanie przez skarżącego, że nie otrzymał w ustawowym 7 dniowym terminie odpowiedzi na zapytanie o przedstawienie kalkulacji kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów, nie może stanowić podstawy do wykazania, że przedsiębiorca wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku przekazania odpadów wynikającego z art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca nie przewidział sankcji za niedopełnienie obowiązku przedstawienia kalkulacji w terminie 7 dni. Według Sądu, organ wymierzając skarżącemu karę pieniężną nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając minimalną wysokość kary - 500 zł., (w zakresie przewidzianym w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p.). Kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych stanowiło obowiązek prawny skarżącego. Organ I instancji jako jednocześnie organ ochrony środowiska obowiązany jest m. in. do egzekwowanie prawem wyznaczonych obowiązków podmiotów uczestniczących w gospodarce odpadami komunalnymi. Należy podkreślić, że pozycję prawną podmiotu prowadzącego działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości określają obowiązki i uprawnienia. Obowiązek prawny sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla takiego przedsiębiorcy nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego w powołanych wyżej przepisach u.cz.p. i u.o. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Oznacza to, że może wystąpić obowiązek pozytywny lub negatywny. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. Obowiązek prawny stanowi uwarunkowane przez zawarte w normach prawa żądanie i zagwarantowaną przez przymus państwowy konieczność określonego zachowania się. Według Z. Ziembińskiego, możemy spotkać się z sytuacją, w której "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (zob. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.). Należy wyjaśnić także, że obowiązki związane z odbieraniem odpadów komunalnych są pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska określonego w art., 74 i 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Na gruncie prawa konstytucyjnego charakterystykę instytucji prawnej obowiązku przeprowadza F. Siemieński. Wyodrębniając części składowe pojęcia obowiązku, wskazuje na następujące zależności: "1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania obywatela, ciąży na organie państwowym żądającym wykonania tego obowiązku przez obywatela; 4) na państwie ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez obywatela przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu ogólnospołecznego, jak i innych obywateli" (zob. F. Siemieński, Prawo konstytucyjne, Warszawa 1976, s. 124 - 125.). Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Niewypełnienie obowiązku w postępowaniu z odpadami komunalnymi może wywołać ujemne skutki, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić" (zob. J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część /, Katowice 1986, s. 38.). Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organom obu instancji nie można postawić zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji wskazały przyczyny zastosowania kary pieniężnej w niniejszej sprawie. Wymierzenie kary pieniężnej w trybie art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. jest konsekwencją wystąpienia odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność prawna w postępowaniu z odpadami komunalnymi oznacza obowiązek ponoszenia przez dany podmiot ujemnych konsekwencji, które są ujęte w przepisy prawne, a które dotyczą stanów lub zdarzeń podlegających ujemnej kwalifikacji normatywnej i przypisywanej prawnie takiemu podmiotowi w określonym porządku prawnym (zob. J. Stelmasiak, Odpowiedzialność prawna w ochronie środowiska. Zagadnienia podstawowe, "Annales UMCS" 1993, Sectio G, t. XI, 22, s. 208 i n.). Podstawą odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami komunalnymi jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony. Elementem tej odpowiedzialności jest m.in. administracyjnoprawny obowiązek ochrony środowiska przed odpadami komunalnymi. Ten rodzaj odpowiedzialności stwarza prawną możność zastosowania sankcji administracyjnej, wypływającą z faktu naruszenia normy prawnej, którą w niniejszej sprawie jest administracyjna kara pieniężna. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest koniecznym następstwem naruszenia art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. oraz art. 9 ust. 6 i 7 u.o. Jest to jeden z elementów władztwa administracyjnego, wreszcie zasada ponoszenia ujemnych konsekwencji zachowania sprzecznego z prawem. Kara pieniężna za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, o której mowa w art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. jest sankcją finansową. Podstawowymi funkcjami sankcji finansowych w prawie dotyczącym gospodarki odpadami komunalnymi są: funkcja prewencyjna, restytucyjna, wychowawcza, a także represyjna (zob. A. Jaworowicz-Rudolf, Funkcje sankcji administracyjnych w ochronie środowiska, [w:] M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki (red.), Sankcje administracyjne, Warszawa 2011, s. 222.). Stosowanie kar pieniężnych za naruszenie obowiązków prawnych dotyczących zasad postępowania z odpadami komunalnymi wywodzi się z założenia, że w działalności ochronnej muszą być uwzględniane także ekonomiczne aspekty korzystania ze środowiska, wprowadzania w nim zmian, dokonywania degradacji, podejmowania działań ochronnych oraz restytucyjnych. Bodźcowe oddziaływanie kar pieniężnych wykorzystywane jest także poprzez stosowanie ich jako sankcji z tytułu niewykonywania lub nieprawidłowego wykonywania obowiązków związanych z ochroną środowiska oraz obowiązków wynikających z przepisów u.cz.p. i u.o. Sankcja może mieć charakter ekonomiczny. Polega wówczas na obowiązku zapłacenia kary finansowej, mającej przede wszystkim znaczenie prewencyjne, ale przy odpowiednim ukształtowaniu zasad jej naliczania także i odszkodowawcze. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona , a Sąd orzekł na mocy art 151 p.p.s.a jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło