IV SA/Wa 2984/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S. A. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania S.A. (dalej: "skarżący, cudzoziemiec") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2017 r. (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. (znak [...]) o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżący wystąpił w dniu [...] lutego 2017r. do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r, poz. 2206 ze zm.), dalej jako "ustawa", odmówił aplikującemu udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż złożył on wskazany wniosek w trakcie nielegalnego pobytu na terytorium RP. Organ I instancji stwierdził, że aplikujący przebywał w Polsce na podstawie wizy Schengen typu C nr [...] z terminem ważności od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r., na czas pobytu 90 dni. Tymczasem wniosek o udzielenie zezwolenia cudzoziemiec złożył dopiero w dniu 22 lutego 2017r. Wskutek odwołania wniesionego przez cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że cudzoziemiec wypełnił obligatoryjne przesłanki określone w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy, uzasadniające odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Mianowice w myśl art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. Stosownie do art. 105 ust. 1 ustawy cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu. Z kolei zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy, jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: to po pierwsze wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, po drugie pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. W dniu złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący legitymował się wielokrotną wizą Schengen Nr [...] typu C, wydaną w dniu v.10.2016 r., z terminem ważności od dnia [...].10.2016 r. do dnia [...].02.2017 r., na czas pobytu 90 dni, wniosek zaś złożył [...] lutego 2017r. W tym dniu przebywał na terytorium RP nielegalnie. Organ podkreślił, że termin zakreślony przez ustawodawcę na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jest terminem prawa materialnego tzn. nie jest przywracalny w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Jego niezachowanie powoduje, że cudzoziemiec - wnioskodawca nie może skorzystać z dobrodziejstwa, jakie przewiduje art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a zatem dobrodziejstwa pobytu uznawanego za legalny do uostatecznienia się decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a jednocześnie dochodzi do realizacji przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia (art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy). Jednocześnie organ uznał, że decyzja nie narusza również art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r., Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 200lr., Nr 28, poz. 319) i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. Skargę na powyższą decyzję do WSA w Warszawie złożył skarżący. Skarga zarzuca naruszenie przepisów procesowych tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 3 i art. 80 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., a także przepisów materialnych tj. art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 98 ustawy w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, alternatywnie o stwierdzenie jej nieważności, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zwraca uwagę, że ostatni dzień legalnego pobytu na terytorium RP zgodnie z wizą Schengen nr [...] przypadał na dzień 26 stycznia 2017r. Skarżący wystąpił w dniu [...] grudnia 2016r. do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP ze względu na podjęcie studiów. Zatem wniosek ten został złożony podczas legalnego pobytu skarżącego w Polsce. Sprawa była prowadzona przez Wojewodę [...] pod nr [...]. Z uwagi jednak na niezaliczenie wszystkich egzaminów na uczelni skarżący zaczął poszukiwać pracy i z tego względu postanowił zmienić cel pobytu na terytorium RP, składając w dniu [...] lutego 2017r. korektę wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek ten został potraktowany przez organ jako kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i nadano mu nową sygnaturę. Wobec powyższego toczyły się równolegle dwa odrębne postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stąd cudzoziemiec złożył w dniu [...] marca 2017r. wniosek o umorzenie postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na naukę. Skarżący podkreśla jednak, że w chwili złożenia drugiego wniosku, opartego o wykonywanie pracy, tj. w dniu [...] lutego 2017r. pobyt skarżącego był legalny ze względu na toczące się postępowanie zainicjowane wnioskiem z 15 grudnia 2016r. Wojewoda jednak nie wziął tej okoliczności pod uwagę. Skarżący wywodzi dalej, że organ dopuścił się błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy polegającej na tym, że wobec skarżącego zachodzi okoliczność wskazana w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy podczas, gdy wniosek skarżącego o udzielenie zgody na pobyt czasowy został złożony w trakcie poprzedniej procedury o udzielenie pozwolenia. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że przebywał on na terytorium RP nielegalnie. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, o następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, a zasadnicze zarzuty w niej sformułowane są trafne. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji mogło doprowadzić do naruszenia zastosowanego przepisu prawa materialnego tj. art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy. Organ nie podjął bowiem czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, a konkretnie nie wyjaśnił w oparciu o całokształt okoliczności sprawy czy pobyt skarżącego na terytorium RP w chwili złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy był legalny. Organ przyjął, że skoro wiza, na podstawie której skarżący przebywał legalnie na terytorium RP była ważna do [...] lutego 2017r, a wniosek został złożony [...] lutego 2017r., to oznacza, że w chwili złożenia wniosku tj. w dniu [...] lutego 2017r. o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy, przebywał na terytorium RP nielegalnie. Stosownie do postanowień art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. Z kolei zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy, jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: - wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; - pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Oznacza to, że legalność pobytu cudzoziemca na terytorium RP wyprowadza się z takiego stanu faktycznego, jaki polega na tym, że: - cudzoziemiec przebywa legalnie na terytorium RP (tytuł pobytowy bez znaczenia), - składa w terminie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, - wniosek ów nie zawiera braków lub braki te zostały uzupełnione w terminie. W powyższej sytuacji ustawodawca skonstruował domniemanie, że mimo braku decyzji o udzieleniu zezwolenia - od chwili złożenia takiego wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna – przyjmuje się, że cudzoziemiec przebywa legalnie. Pozostaje do wyjaśnienia wykładnia wyrażenia: "zachowanie terminu" do złożenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Otóż stanowi o tym art. 105 ust. 1 ustawy, przewidujący, że cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro legalny był jego pobyt na podstawie wizy, to słusznie organ badał czy wniosek został złożony przed dniem 1 lutego 2017r. Jednakże uszło uwadze organów, że skarżący poza omawianym wnioskiem, uprzednio tj. 16 grudnia 2016r. złożył również wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, podyktowany planami pobierania nauki. Tymczasem organ I instancji ocenił przedstawione przez skarżącego okoliczności faktyczne wyłącznie na podstawie przedstawionego przez cudzoziemca materiału dowodowego, nie dokonując z urzędu własnych ustaleń w tym przedmiocie i opierając się jedynie na wniosku złożonym przez niego w dniu 22 lutego 2017r. Z kolei pełnomocnik skarżącego w odwołaniu podniósł, iż organ I instancji dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego, albowiem w dniu 16 grudnia 2016 r., tj. w trakcie legalnego pobytu na podstawie wizy Schengen, cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów wyższych. Natomiast w dniu 6 marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania pierwszego, opierającego się na przesłance studiów. Motywowane to było tym, aby nie toczyły się jednocześnie dwa postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie tj. o zezwolenie na pobyt czasowy. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tej kwestii tj. faktu uprzedniego złożenia wniosku o udzielenie zgody na pobyt czasowy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W konsekwencji zarówno organ I instancji z urzędu, jak również organ odwoławczy w związku z zarzutami odwołania, nie ustosunkował się i nie rozważył, czy w świetle brzmienia art. 108 ust. 1 ustawy miało znaczenie złożenie przez cudzoziemca wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w dniu 16 grudnia 2016r., kiedy jeszcze bezspornie skarżący przebywał na terytorium RP legalnie. Ponadto czy owo złożenie wniosku wypełniało wszystkie warunki jakim zostało obwarowane przyjęcie legalności pobytu w sytuacji opisanej w art. 108 ust. 1 ustawy. Z przeprowadzonego bowiem postępowania wyjaśniającego wynika, że organy nie uwzględniły przy ustalaniu stanu faktycznego okoliczności, że takowy wniosek został złożony w dniu 16 grudnia 2016r. W konsekwencji, zdaniem Sądu zarówno postępowanie prowadzone w pierwszej instancji, jak i postępowanie odwoławcze nie odpowiadało zasadom prawidłowego postępowania wyjaśniającego. W sprawie doszło zatem do istotnego naruszenia art. 7 i 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy.