IV SA/Wa 2986/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Majcher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie i nieregularne, a która nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Niskie i nieregularne dochody, brak oszczędności oraz majątku, a także konieczność ponoszenia znaczących wydatków na leki i podstawowe potrzeby życiowe, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
P. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej wymeldowania. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, brak stałego dochodu, egzekucje komornicze, utratę mieszkania i bezdomność od 2015 roku. Jego miesięczne dochody z prac dorywczych wynoszą 500-800 zł, przy czym ponosi znaczne wydatki na leki i podstawowe potrzeby.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić P. P. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić P. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla P. P. radcę prawnego. W dniu 12 lutego 2018 r. P. P. złożył (na urzędowym formularzu) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. We wniosku podał, że od 2015 r. jest osobą w trudnej sytuacji, po licznych egzekucjach komorniczych i obecnie nie ma środków do życia. Podał, że korzysta z pomocy Caritasu, przyznano mu bezpłatne obiady. We wnoszeniu pism urzędowych korzysta z pomocy fundacji. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z prac dorywczych (500 – 800 zł miesięcznie). Podał, że miesięcznie wydaje na leki od 160 do 200 zł, wizyty kontrolne u lekarzy – 150-200 zł (co 2 miesiące), jedzenie 200 zł, noclegi – 200-300 zł miesięcznie. Rozpoznając powyższy wniosek Referendarz sądowy miał na uwadze, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W ocenie Referendarza Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Już w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. Skarżący podniósł, że nie ma stałego dochodu, nie posiada żadnych oszczędności, w wyniku egzekucji komorniczej zablokowano jego rachunek, na którym nie są prowadzone żadne operacje. Podał także, że w 2015 r. zlicytowano jego lokal mieszkalny, a następnie został z niego wyeksmitowany. Od 2015 r. jest bezdomny, pomieszkuje w różnych miejscach, żywi się w jadłodajniach. Powyższe twierdzenia powtórzył również we wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF, oświadczając przy tym, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (pkt 13 formularza). Stwierdzić zatem należy, że uzyskiwany przez Wnioskodawcę dochód (500 – 800 zł z prac dorywczych) nie pozwala na wygospodarowanie kwoty choćby na pokrycie wpisu sądowego. Skarżący nie dysponuje również oszczędnościami, ani majątkiem, który mógłby zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków. Uzyskiwane świadczenie tym bardziej nie pozwala na wygospodarowanie kosztów na ustanowienie z wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskie stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł (stawki adwokackie są identyczne). Wobec tego nawet minimalna stawka na wynagrodzenie dla pełnomocnika pochłonie prawie całą część uzyskiwanego przez Skarżącego zarobku. Wobec tego spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznania prawa pomocy. Zauważyć należy, że Skarżący wniósł o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika wskazując zarówno adwokata jak i radcę prawnego. Jednak w ocenie Referendarza żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia bowiem należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Referendarz uznał, że wystarczającym jest ustanowienie dla Skarżącego radcy prawnego, który w rubryce 4.2 wymieniony jest w pierwszej kolejności. Na marginesie należy również zauważyć, że również w postępowaniu przed sądem powszechnym przyznano Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienia z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II Co 3493/15 - w aktach administracyjnych sprawy). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło