IV SA/Wa 2992/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-06

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który wielokrotnie popełnił przestępstwa w Polsce, w tym przestępstwa z użyciem przemocy i związane z narkotykami, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, uzasadniające odmowę udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, pomimo posiadania w Polsce rodziny i partnerki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wielokrotne skazywanie cudzoziemca za przestępstwa, w tym te o znacznym stopniu szkodliwości społecznej, popełniane w warunkach recydywy, stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Pomimo silnych więzi rodzinnych i prywatnych w Polsce, zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jest na tyle wysokie, że ingerencja w prawo do życia rodzinnego jest konieczna i proporcjonalna, co uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji o odmowie pobytu.
Stan faktyczny
Cudzoziemiec, który legalnie wjechał do Polski w 1990 r. i uzyskał zezwolenie na osiedlenie się, które następnie zostało cofnięte, a następnie orzeczono o jego wydaleniu, wniósł o zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. W trakcie pobytu w Polsce wielokrotnie popełniał przestępstwa, za które był skazywany i odbywał kary pozbawienia wolności. Organy administracji odmówiły mu zgody na pobyt, uznając, że stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. WSA uchylił tę decyzję, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownej oceny zagrożenia. W ponownym postępowaniu WSA oddalił skargę cudzoziemca.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] października 2014 r. o odmowie udzielenia wyżej wymienionemu skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan sprawy przedstawia się następująco: P. S. (dalej: cudzoziemiec, skarżący), urodzony [...] października 1982r., obywatel [...], w marcu 1990 r. wjechał legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z matką N. K. oraz przyrodnią siostrą J. K. w celu dołączenia do męża matki, obywatela polskiego – J. G. W dniu [...] kwietnia 1990 r. cudzoziemiec otrzymał zezwolenie na osiedlenie się, które [...] października 2001 r. zostało cofnięte przez Wojewodę [...]. Decyzją z [...] lutego 2002 r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzając, że jego pobyt na terytorium RP jest niepożądany z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] lipca 2002 r. W dniu 4 lipca 2014 r., bezpośrednio po opuszczeniu Aresztu Śledczego w [...], cudzoziemiec został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] z uwagi na brak dokumentów uprawniających do pobytu na terytorium Polski i brak środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, 5 lipca 2014 r. został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] w celu zrealizowania decyzji o wydaleniu z 2002 r. Dalej z kolei, został zwolniony ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i przyjęty do Zakładu Karnego w [...] w celu odbycia kary 8 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] października 2013 r. (sygn. akt [...]). P. S. pismem z 16 lipca 2014 r. zatytułowanym "wniosek humanitarny" wystąpił z prośbą "o zezwolenie na pobyt stały przez zasiedlenie na terytorium Polski". W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w 1990 r. przyjechał do Polski wraz matką i siostrą. Otrzymał zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił, że jego siostra otrzymała polskie obywatelstwo, natomiast on nie mógł go otrzymać z uwagi na nieprzyjęcie nazwiska ojczyma, mimo, że od dziecka przebywa w Polsce i skończył tu szkołę. Wskazał, że z uwagi na nadużywanie alkoholu przez matkę i ojczyma jego sytuacja prawna w Polsce nie została uregulowana. Alkohol oraz brak zainteresowania ze strony rodziców, był powodem popadnięcia cudzoziemca w konflikt z prawem. Wskazał, że złożył do Wojewody [...] wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego, lecz z uwagi na negatywną opinię z Policji, wydano decyzję o jego wydaleniu z Polski. Cudzoziemiec nie wykonał decyzji nakazującej powrót do kraju pochodzenia, gdyż zagranicą nie ma żadnej rodziny. Natomiast w Polsce pozostaje w nieformalnym związku z obywatelką polski, z którą planuje zawrzeć związek małżeński. Ponadto czuje się Polakiem, a [...] jest dla niego całkowicie obcym krajem, gdyż nie zna nawet dobrze języka [...]. W dniu 25 sierpnia 2014 r. przesłuchano cudzoziemca, który wskazał, że przyjechał do Polski w 1990 r. z matką - żoną obywatela polskiego. Po otrzymaniu zezwolenia na osiedlenie się w Polsce uczęszczał do szkoły podstawowej, którą ukończył w 2000 r. Nie został przyjęty do technikum [...] w [...], gdyż nie posiadał obywatelstwa polskiego. Po ukończeniu szkoły pracował dorywczo na budowach w [...] i w [...] na podstawie umów zlecenia lub bez umowy. Dwukrotnie wyjeżdżał z Polski - w 1994 r. wyjechał do [...], skąd powrócił w 1995 r., a w 2010 r. przez około 6 miesięcy przebywał w [...] z wizytą u znajomych. Paszport, którego ważność upłynęła w 2009 r. został mu odebrany przez Policję w [...]. Wyjaśnił, że nie odwoływał się od decyzji Wojewody [...] w przedmiocie wydalenia, a powodem niewykonania ww. decyzji był brak rodziny w [...]. Nie posiada stałego źródła utrzymania w Polsce. Był zatrzymywany przez Policję za popełnienie przestępstw m. in. kradzieży oraz odsiadywał około 5 wyroków o różnej długości. W Polsce posiada rodzinę, z którą utrzymuje kontakt - matkę, ojczyma oraz siostrę. Zamierza ożenić się z E. P., którą poznał 23 lipca 2012 r. w [...] i z którą mieszkał przez około rok do momentu osadzenia go w zakładzie karnym. E. P. odwiedzała go wielokrotnie podczas pobytu w więzieniu (od 4 kwietnia 2013 r. do 4 lipca 2014 r.), a do chwili przesłuchania dwukrotnie odwiedziła go w Ośrodku Strzeżonym oraz ma zezwolenie na widzenia z nim na stałe. Cudzoziemiec oświadczył, że nie zna [...] prawa. Byłby zagrożony karą za nieodbycie służby wojskowej. Wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wiązałoby się z naruszeniem prawa cudzoziemca do życia rodzinnego i prywatnego, gdyż całe jego życie toczy się obecnie w Polsce. Nie potrafi ani pisać ani czytać w języku [...], w [...] nie ma nikogo bliskiego, natomiast w Polsce chciałby się ustatkować i założyć rodzinę. W dniu 19 września 2014 r. odbyło się przesłuchanie E. P., która potwierdziła podane przez cudzoziemca informacje dot. okoliczności poznania się, wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego od sierpnia 2012 r. do 4 kwietnia 2013 r., fakt wielokrotnego odwiedzania cudzoziemca w zakładach karnych w [...], [...], [...], [...] i [...], jak również w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...]. E. P. oświadczyła także, że zamierza zawrzeć związek małżeński z cudzoziemcem, wskazując, że jej narzeczony w [...] nie posiada rodziny, nie zna również języka [...], a w Polsce ma rodzinę i skończył szkołę. Przesłuchiwana J. K. - siostra przyrodnia cudzoziemca, oświadczyła, że utrzymuje kontakt z cudzoziemcem, a ostatni raz cudzoziemiec odwiedził ją w kwietniu 2013 r. w trakcie chrzcin jej dziecka. J. K. oświadczyła także, iż wie o związku brata z E. P., którą poznała oraz o ich planach zawarcia związku małżeńskiego. Zeznała także, że cudzoziemiec utrzymuje z matką głównie kontakt telefoniczny, bowiem jest ona w nowym związku, a jej obecna rodzina go nie akceptuje. J. K. opisała problemy związane z nadużywaniem alkoholu przez rodziców, w efekcie czego ona, jej brat T. i cudzoziemiec zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej. Ponadto wyjaśniła, że razem z E. P. wyłożyła pieniądze na uiszczenie przez cudzoziemca kary grzywny, dzięki czemu mógł wcześniej opuścić zakład karny. Wskazała także, że od 2 lat nie ma kontaktu z babcią cudzoziemca w [...] od strony jego biologicznego ojca, a babcia ze strony matki zmarła. Przesłuchiwana N. K., matka cudzoziemca, zeznała, że zna sytuację syna, jednak nie ma możliwości odwiedzania go, gdyż pracuje i zajmuje się wychowywaniem dwójki dzieci z obecnego małżeństwa. Jej nowa rodzina nie akceptuje syna. Kontaktuje się z synem telefonicznie, a ostatni raz widziała go w kwietniu 2013 r. podczas chrzcin wnuka. N. K. oświadczyła, że nie poznała osobiście narzeczonej syna, lecz rozmawiała z nią przez telefon. Na początku 2014 r. dowiedziała się, że syn chciałby zawrzeć związek małżeński. Matka cudzoziemca stwierdziła, że nie wie czy syn utrzymuje kontakty ze swoim ojczymem oraz podkreśliła istnienie bardzo silnych relacji między jej synem i córką, fakt kontaktowana się cudzoziemca z drugim bratem przyrodnim T. G., jak również to, że cudzoziemiec nie ma kontaktu z rodziną w [...]. W dniu 23 września 2014 r. w Zakładzie Karnym w [...] przesłuchano J. G., ojczyma cudzoziemca, który zeznał, że na przełomie 1988/89 r., będąc na kontrakcie w [...], poznał N. S., która przyjechała do Polski z synem P. i ich wspólną córką J. Oświadczył, że ostatni raz widział syna w 2013 r., natomiast nie poznał osobiście jego narzeczonej. W dniu 22 września 2014 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w [...] podczas którego ustalono, że cudzoziemiec zamieszkiwał w tym miejscu początkowo z matką, ojczymem i rodzeństwem, a następnie z konkubiną B. S. i jej matką D. S. przez około 2,5 roku. Wskazane obywatelki polskie podały, że kontakty cudzoziemca z matką były chłodne, jej postawa rodzicielska nieprawidłowa, kontakty z ojczymem miały charakter towarzyski, natomiast miał on za to bardzo bliskie relacje z rodzeństwem przyrodnim. Wyjaśniły, że aby zaspokoić potrzeby życiowe cudzoziemiec kradł. Cudzoziemiec przebywał również w zakładach karnych, gdzie obywatelki polskie odwiedzały go. Cudzoziemiec był uzależniony od alkoholu. B. S. zeznała, że przyczyną rozstania w sierpniu 2012 r. był fakt nawiązania przez cudzoziemca znajomości z inną kobietą. M. S., pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wskazała, że rodzina, w której wychowywał się cudzoziemiec była dysfunkcyjna, występował w niej problem uzależnienia od alkoholu. Z uwagi na rażące zaniedbywanie dzieci i niezapewnianie im podstawowych potrzeb socjalno-bytowych trafiły one pod opiekę rodziny zastępczej, tj. dziadków. Stwierdzono także, iż cudzoziemiec miał złe relacje z ojczymem, który wyrzucał go z domu i zakazywał spożywania posiłków. Cudzoziemiec od najmłodszych lat sprawiał problemy wychowawcze, lekceważył obowiązek szkolny, obracał się wśród osób ze środowiska patologicznego, dopuszczał się kradzieży, wskutek czego trafił do zakładu karnego, a następnie został oddany pod dozór kuratora sądowego. Natomiast relacje z matką i rodzeństwem miał dobre, utrzymywał z nimi kontakt telefoniczny i je odwiedzał, po raz ostatni 2 lata temu na chrzcinach siostrzeńca. W trakcie wywiadu środowiskowego J. G., ciotka cudzoziemca, podała, że po przyjeździe z [...] cudzoziemiec powtarzał pierwszą klasę szkoły podstawowej, ale był bardzo bystry i szybko uczył się. Następnie wyjechał na około rok wraz z matką do [...], z uwagi na jej konflikt z mężem, gdzie znów powtarzał pierwszą klasę. Problemy zaczął sprawiać około IV-V klasy, zadawał się z niewłaściwym towarzystwem, nie chodził do szkoły, spożywał alkohol i dokonywał kradzieży. J. G. oświadczyła także, że cudzoziemiec posiada dobry kontakt z rodzeństwem i matką, szczególnie z siostrą J. oraz, że pomimo pobytu w zakładzie karnym nie był agresywny w stosunku do ludzi i nie stanowił dla nich zagrożenia. Z informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z 28 sierpnia 2014 r. i 1 września 2014 r. oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z 30 września 2014r. wynika, że cudzoziemiec popełnił szereg czynów karalnych i był karany przez: 1) Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] czerwca 2000 r., sygn. akt [...], z art. 279 § 1 k.k. (tj. za dwie kradzieże z włamaniem dokonane 25 stycznia 2000 r.) na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby 4 lat, zobowiązany do nauki oraz zastosowano dozór kuratora sądowego; 2) Sąd Rejonowy w [...] w nakazie karnym z [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 283 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. (za kradzież z włamaniem dokonaną w dniu 18/19 marca 2002 r.) na karę 12 miesięcy pozbawienia wolności oraz 20 godzin miesięcznie nieodpłatnej pracy na cele społeczne; 3) Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] stycznia 2003 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 278 § 1 k.k. (za zabór mienia w celu przywłaszczenia w dniu 21 września 2002 r.) na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; 4) Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Grodzki wyrokiem z [...] lutego 2005 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 278 § 1 k.k. (za kradzież w dniu 25 września 2003 r.) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 20 stawek po 20 zł. Na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono cudzoziemcowi okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 25 września 2003r.; 5) Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] września 2005 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 278 § 1 k.k. (za kradzież w dniu 22 listopada 2004 r.), przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 1 roku 2 miesięcy i 19 dni od odbycia kary 1 roku 4 miesięcy i 23 dni pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2000 r., sygn. akt [...], w okresach od 16 stycznia 2000 r. do 20 czerwca 2000 r. i od 22 września 2000 r. do 3 września 2003 r. oraz z art. 45 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (6-krotne udzielenie środka odurzającego osobie małoletniej w okresie od 1 września 2004 r. do 1 grudnia 2004 r.) na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz z art 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. na karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności; 6) Sąd Rejonowy w [...] na mocy wyroku łącznego z [...] marca 2006 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności; 7) Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Grodzki wyrokiem z [...] maja 2009 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 278 § 1 k.k. (za kradzież w dniu 8 września 2008 r.) na karę 1 roku pozbawienia wolności, przy czym zarzucanego czynu cudzoziemiec dopuścił się w ciągu 1 roku i 4 miesięcy od odbycia 3 lat i 6 miesięcy od odbycia 2 lat kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2006 r. za umyślne przestępstwo podobne z art. 278 § 1 k.k., którą to karę odbył w całości w okresie od 25 września 2003 r. do 28 lipca 2007 r. w Zakładzie Karnym we [...]; 8) Sąd Rejonowy w [...] w [...] wyrokiem z [...] października z 2009 r., sygn. akt [...], [...], skazał cudzoziemca na karę 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu do 19 października 2012 r. za kradzież rozbójniczą w związku z umyślnym uszkodzeniem ciała; 9) Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 157 § 2 k.k. (umyślne uszkodzenie ciała, które spowodowało rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata, karę grzywny w wysokości 50 stawek po 10 zł oraz orzekł nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego; 10) Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 224 § 2 k.k. (za zastosowanie przemocy w celu zmuszenia funkcjonariusza Policji do zaniechania prawnej czynności służbowej, polegającej na uderzeniu funkcjonariusza ręką w klatkę piersiową i odepchnięciu) oraz z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (uszkodzenie oznakowanego radiowozu policyjnego poprzez kopnięcie go i uderzenie głową w karoserię), przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 8 miesięcy i 23 dni od odbycia 1 roku kary pozbawienia wolności za podobne przestępstwo umyślne z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2009 r. w wymiarze 1 roku kary pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 30 stycznia 2010 r. do 29 stycznia 2011 r. oraz z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (posiadanie narkotyków) na łączną karę pozbawienia wolności karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności i naprawienie szkody na rzecz pokrzywdzonego; 11) Sąd Rejonowy dla [...] w [...] wyrokiem z [...] października 2013 r., sygn. akt [...], skazał cudzoziemca z art. 280 § 1 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności oraz zasądził na rzecz pokrzywdzonego kwotę 26.600 zł tytułem częściowego odszkodowania. Ww. wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w [...] [...] Wydział Karny Odwoławczy z [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...]. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] [...] października 2014 r. wydał decyzję, w której odmówił udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względów humanitarnych. Organ I instancji uznał, że pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla porządku publicznego z uwagi na wielokrotne popełnienie przez niego czynów karalnych w trakcie pobytu w Polsce, za co kilkakrotnie przebywał w placówkach penitencjarnych. Ponadto w ocenie organu, cudzoziemiec nie jest podatny na działania resocjalizacyjne, gdyż pomimo orzeczonych wyroków z warunkowym zawieszeniem, popełniał kolejne czyny karalne. Organ wskazał na istnienie więzi pomiędzy cudzoziemcem a jego narzeczoną E. P., z którą zamieszkiwał przed umieszczeniem w zakładzie karnym i która kilkadziesiąt razy odwiedzała go w więzieniu oraz uiściła część grzywny, aby mógł wcześniej opuścić zakład karny. Cudzoziemiec utrzymywał również kontakt telefoniczny i osobisty z matką i przyrodnim rodzeństwem. Z uwagi na wielokrotne naruszanie przez cudzoziemca obowiązującego w Polsce porządku prawnego, poprzez popełnianie przestępstw w warunkach recydywy, w tym przestępstw umyślnych, brak woli przestrzegania przez niego porządku prawnego i stwarzanie zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia, organ I instancji uznał, że została spełniona przesłanka konieczności ingerencji w życie prywatne i rodzinne cudzoziemca. Zaznaczył, że nawiązanie życia rodzinnego z E. P. miało miejsce już po wydaniu wobec cudzoziemca decyzji o wydaleniu. Cudzoziemiec wniósł odwołanie od decyzji z [...] października 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również "Szefem Urzędu") decyzją z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...]. Szef Urzędu wskazał, że cudzoziemiec w okresie pobytu w Polsce wielokrotnie, tj. od 2000 r. do 22 października 2011 r. popełnił czyny karalne, w wyniku czego orzeczono wobec niego szereg wyroków sądowych, z których część dotyczyła kilku czynów. Kolejne skazania cudzoziemca wyrokami karnymi oraz odbywanie przez niego kar pozbawienia wolności nie odwiodły go od dalszego naruszania prawa. Zdaniem organu II instancji w przypadku cudzoziemca nie tylko waga popełnionych przestępstw, ale również ich częstotliwość ma znaczenie. Szef Urzędu stwierdził, że dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości, co stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Organ odwoławczy za zasadną uznał ingerencję w prawo do życia rodzinnego i prywatnego cudzoziemca na podstawie art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Decyzja o odmowie udzielenia zgody na pobyt humanitarny została podjęta z uwagi na zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zastosowane w przypadku skarżącego środki probacyjne okazały się nieskuteczne. Cudzoziemiec ponownie łamał prawo, dopuszczając się przestępstw o wysoki, stopniu społecznej szkodliwości. Szef Urzędu wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy jest wyważone i uwzględnia wszystkie jej okoliczności, w tym sytuację osobistą cudzoziemca. Cudzoziemiec wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucając brak zrozumienia i nieuwzględnienie jego indywidualnej sytuacji. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 1608/15. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 20 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] października 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wywiódł skargę kasacyjną od ww wyroku z [...] września 2016 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 października 2017r., wydanym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II OSK 362/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należy ustalić, czy skarżący stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przy uwzględnieniu, że w latach 2000 - 2013 był dziesięciokrotnie skazywany za popełnienie łącznie 13 przestępstw. Trzy z tych przestępstw były powiązane ze stosowaniem bezpośredniej przemocy, w tym co najmniej jedno było powiązane ze stosowaniem przemocy o znacznym stopniu natężenia. Dwa przestępstwa były związane z narkotykami, przy czym jedno z nich polegało na sześciokrotnym udzielaniu środka odurzającego osobie małoletniej. Przestępstw tych skarżący dopuszczał się zarówno jako osoba dorosła i młodociana, jak również w okresie późniejszym. Kolejno orzekane wobec skarżącego kary pozbawienia wolności nie odwiodły go od popełniania następnych przestępstw. Stosowane wobec skarżącego środki związane z poddaniem sprawcy próbie także nie przyniosły zakładanego skutku w postaci zmiany zachowania skarżącego. Dlatego NSA zarzut naruszenia art. 145 § pkt 1 a, art. 135, art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 349 ust. 1 pkt 4 i art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach uznał za zasadny. Skarżący w piśmie z 19 grudnia 2017 r. przedstawił swój punkt widzenia na sprawę. Podkreślił, że z punktu widzenia prawnego nie był przykładnym "obywatelem"; z biegiem czasu zaczyna rozumieć wiele rzeczy; czyny za które odbywa karę popełnił wiele lat temu i nie były one zagrożeniem dla obronności i bezpieczeństwa Państwa; system resocjalizacji pozytywnie wpływa na jego osobę; bardzo zacieśniły się jego więzi rodzinne; nigdy nie uchylał się od konsekwencji popełnionych przestępstw. W dniu 6 lutego 2018 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył pismo Służby Więziennej z 22 listopada 2017 r. zawierające opinię o skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po ponownym rozpoznaniu sprawy - zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd zgodnie z art. 190 P.p.s.a., związany był wykładnią prawa dokonaną już w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017 r., sygn. akt II OSK 362/17. Z określenia zawartego w art. 190 P.p.s.a. "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268). W pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawy ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (J. P. Tarno, dz. cyt. i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego). Zgodnie z art. 348 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013, poz. 1650, ze zm.) cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993, Nr 61, poz. 284, ze zm.). Z kolei art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "odmawia się" użytym w dyspozycji normy zawartej w art. 349 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że na skutek zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, odmowa cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych stanowi obowiązek organu administracji. Kwestie bezpieczeństwa państwa i zagrożenia dla porządku publicznego winny być oceniane bardzo wnikliwie. Jest to tym bardziej uzasadnione, że żaden przepis prawa nie zawiera definicji tych pojęć, mimo że terminy te często pojawiają się w aktach prawnych. Pojęcia te są używane jako klauzule generalne, co jest związane z ich szerokim zakresem znaczeniowym (wyrok NSA z 31.03.2017 r., sygn. akt II OSK 1926/15). Wymienione dobra pozostają w ścisłym związku, albowiem ochrona bezpieczeństwa publicznego stwarza warunki do bezpiecznego funkcjonowania społeczeństwa i jednostki oraz ich mienia przed grożącymi niebezpieczeństwami, zwłaszcza ze strony gwałtownych czynów ludzi, w danym państwie poprzez zbudowanie zasad, które mają zapewnić ład i porządek. Celem zaś objęcia ochroną porządku publicznego jest zapewnienie, utrzymania stanu bezpieczeństwa w państwie, stanu polegający na przestrzeganiu przez ludzi reguł postępowania (zasad, nakazów, zakazów), poprzez karanie zachowań łamiących przyjęte normy prawne, jak i zasady współżycia społecznego. Trzeba również zauważyć, że art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach należy interpretować zgodnie z art. 8 ust. 2 ww Konwencji. W art. 8 ww. Konwencji stwierdzono, że każdy ma prawo do poszanowania swego życia prywatnego i rodzinnego i niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, za wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Praw Człowieka – art. 8 Konwencji nie można interpretować w kontekście narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, jak również w kontekście normy gwarancyjnej o charakterze generalnym zakazującej wydalenia cudzoziemca prowadzącego w kraju goszczącym życie rodzinne. Zwłaszcza czyniąc to w oderwaniu od postawy cudzoziemca, z jednej strony zwracającej uwagę na konieczność udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a z drugiej strony zwracającej uwagę na stosunek cudzoziemca wobec prawa i społeczności zamieszkującej kraj pobytu, bynajmniej niezasługującej na miano postawy humanitarnej, bo godzącej w dobro innego człowieka, jego prawa, godność oraz nieoszczędzanie mu cierpień (np. przestępstwo rozboju, przeciwko mieniu). Tym samym organ administracji stosując art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach musi wykazać – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku - nie tylko, że ingerencja w prawo do poszanowania życia rodzinnego służy obronności, bezpieczeństwu państwa lub ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także, że ingerencja jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie, przez co należy rozumieć dokonanie oceny, czy działania organów władzy państwowej godzące w życie rodzinne pozostają w należytej proporcji w stosunku do zagrożeń stwarzanych przez konkretne osoby. Nie jest wystarczające wykazanie jakiegokolwiek zagrożenia, ale konieczne jest stwierdzenie, że stopień zagrożenia jest tak wysoki, że pozwala na ingerencję w prawa chronione w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Jeżeli zatem ingerencja w wartości chronione art. 8 Konwencji spełnia kryterium proporcjonalności - to w myśl art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach organ nie ma wyboru, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 4 października 2017 r., Sąd stwierdził za organami, że w stosunku do skarżącego została spełniona przesłanka z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a dalej zasadna okazała się ocena, dokonana przez organy administracji, co do zaistnienia przesłanki z art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, tj. czy skarżący stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym względzie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący w latach 2000 - 2013 był dziesięciokrotnie skazywany za popełnienie łącznie 13 przestępstw. Trzy z tych przestępstw były powiązane ze stosowaniem bezpośredniej przemocy, w tym co najmniej jedno było powiązane ze stosowaniem przemocy o znacznym stopniu natężenia. Dwa przestępstwa były związane z narkotykami. Bliżej wskazując przestępstwami tymi były: kradzieże z włamaniem, zabór mienia, kradzieże, udzielanie środka odurzającego osobie małoletniej (sześciokrotne), kradzież rozbójnicza, umyślne uszkodzenie ciała, przemoc wobec funkcjonariusza policji do zaniechania czynności służbowych i uszkodzenie mienia policyjnego (radiowozu) oraz rozbój. Znamiennym przykładem dotychczasowej postawy skarżącego jest jedno z popełnionych przez niego przestępstw, za które od 2014 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Mianowicie wyrokiem z [...] października 2013 r. (sygn. akt [...]), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w [...] [...] Wydział Karny Odwoławczy z [...] kwietnia 2014 r. (sygn. akt [...]), Sąd Rejonowy [...] w [...] skazał skarżącego z art. 280 § 1 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności oraz zasądził na rzecz pokrzywdzonego kwotę 26.600 zł tytułem częściowego odszkodowania, uznając go za winnego tego, że 22 listopada 2008 r. w Warszawie, [...] dokonał rozboju na osobie [...] w ten sposób, że bijąc pokrzywdzonego pięściami po całym ciele doprowadził go do stanu bezbronności i spowodował u niego obrażenia ciała w postaci urazu twarzoczaszki bez utraty przytomności z objawami wstrząśnienia mózgu ze złamaniem kości nosa i z przemieszczeniem odłamków, złamania ściany dolnej prawego oczodołu , które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1 600 zł, kartę miejską, czytnik pracowniczy i legitymację pracownika MZA, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za podobne przestępstwo umyślne. Nadto wśród przestępstw popełnionych przez skarżącego jest także przestępstwo popełnione przeciwko funkcjonariuszowi policji, czyli funkcjonariuszowi publicznemu, polegające na stosowaniu przemocy w celu zmuszenia funkcjonariusza do zaniechania prawnej czynności służbowej i uszkodzenia mienia publicznego w postaci oznakowanego radiowozu policyjnego. Przestępstw skarżący dopuszczał się zarówno jako osoba młodociana, jak i osoba dorosła. Kolejno orzekane wobec skarżącego kary pozbawienia wolności, długość pobytu skarżącego w Polsce, podnoszone przez skarżącego związki rodzinne istniejące w Polsce, życie prywatne i brak związku z krajem pochodzenia, nie odwiodły go od popełniania następnych przestępstw. Stosowane wobec skarżącego środki związane z poddaniem sprawcy próbie także nie przynosiły zakładanego skutku w postaci zmiany zachowania skarżącego. W świetle poczynionych ustaleń organy obu instancji zasadnie przyjęły, że postawa skarżącego, wielokrotnie karanego za popełnienie przestępstw o znacznym stopniu szkodliwości, nie daje podstaw do przyjęcia pozytywnej prognozy odnośnie ewentualnego zaprzestania naruszania porządku prawnego w przyszłości. Dalszy pobyt skarżącego na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec skarżącego zostały zatem spełnione przesłanki z art. 349 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, albowiem stanowi on zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym stanie rzeczy ingerencja w prawo do poszanowania życia rodzinnego skarżącego była konieczna w rozumieniu art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, pomimo istnienia silnych związków skarżącego z Polską. Skarżący jest osobą dorosłą, samodzielną, która przed osadzeniem w zakładzie karnym stworzyła związek faktyczny z obywatelka polską. Skarżący nie pozostaje na utrzymaniu członków rodziny i nie mieszka wspólnie z nimi. Matka skarżącego stworzyła nową rodzinę, z którą skarżący nie utrzymuje kontaktu. Skarżący nie jest zależny od matki ani przyrodniego rodzeństwa. Zaś z przyrodnią siostrą J. K. wiążą go więzi emocjonalne. Więzi łączące skarżącego z konkubiną i przyrodnią siostrą nie mogły mieć jednak decydującego znaczenia dla organów orzekających w sprawie wniosku skarżącego ze względu na wielokrotne naruszenie przez skarżącego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Innymi słowy ingerencja w prawo do poszanowania życia rodzinnego służy ochronie bezpieczeństwa i porządkowi publicznemu i jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie polskim, jako że postępowanie wykazało, że działanie organów godzące w życie rodzinne skarżącego pozostaje w należytej proporcji w stosunku do zagrożeń stwarzanych przez skarżącego. Stopień wykazanego zagrożenia jest tak wysoki, że pozwala na ingerencję w prawa chronione w art. 8 Konwencji. Ingerencja w wartości chronione art. 8 Konwencji spełnia kryterium proporcjonalności, co oznacza że organ nie miał wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Aktualna postawa skarżącego w zakładzie karnym, o której miałaby świadczyć opinia Dyrektora Zakładu Karnego w [...] złożona przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie i deklaracje skarżącego zawarte w piśmie z 19 grudnia 2017 r., złożone w warunkach pozbawienia wolności, czyli odizolowania od bytności w społeczeństwie kraju zamieszkania, nie mogą przemawiać za niezgodnością z prawem zaskarżonej decyzji i przysłaniać dotychczasowego postępowania skarżącego polegającego na notorycznym naruszaniu porządku prawnego państwa, które dało mu schronienie, przez długoletni czas pobytu i narażać na niebezpieczeństwo ze strony skarżącego obywateli państwa polskiego. Już w 2002 r. uznano, że pobyt skarżącego w Polsce jest niepożądany z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego, kiedy wydano decyzję o jego wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący pomimo wydania ostatecznej decyzji o wydaleniu nie opuścił Polski, przebywał nielegalnie, bądź w zakładach karnych. Posiadał życie rodzinne, nawiązywał relacje partnerskie (w trakcie nielegalnego pobytu), w tym obecny związek konkubencki. Relacje te jednak nie powstrzymywały go od kolejno popełnianych czynów karalnych i ponoszenia konsekwencji związanych z ich popełnianiem, zwłaszcza w kontekście odbywanej ośmioletniej kary pozbawienia wolności (2014-2022). Ciężar gatunkowy popełnianych przez skarżącego przestępstw (w tym umyślnych), ich częstotliwość i ilość, do tego w warunkach recydywy, brak woli przestrzegania porządku publicznego, stwarzanie zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia, w tym publicznego, obywateli Polski, słusznie doprowadziły organy do nieuwzględnienia wniosku skarżącego. Organu uznały, że dotychczasowe postępowanie i postawa skarżącego na terytorium Polski świadczą o zachowaniu godzącym w ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zaś decyzja o odmowie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie pozbawia skarżącego utrzymywania kontaktów z partnerką i rodziną. W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymaną nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło