IV SA/Wa 3/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: 1) zwolnić R. B. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla R. B. adwokata. R. B. (dalej: "skarżący") w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 10 maja 2016 r. wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w osobie adwokat A. W. Do pisma dołączył urzędowy formularz PPF, z którego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów. Podał, że opłaca czynsz w wysokości 100 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: - złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności wyjaśnienia skąd czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, - podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; - złożenie wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; - złożenie oświadczenia, jaki tytuł prawny posiada skarżący do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania - do przedstawienia kopii umowy najmu. W piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r. skarżący oświadczył, że do dnia 10 maja 2016 r. utrzymywał się z oszczędności, które zgromadził dzięki pracy w firmie P.U.H. [...]. Od tej daty skarżący utrzymuje się dzięki pomocy znajomych – obywateli [...], zamieszkujących razem z nim - jest to pomoc finansowa w wysokości 400 zł. Podał, że jego miesięczne wydatki wynoszą: 100 zł na mieszkanie i ok. 200 zł na wyżywienie. Do pisma dołączył kopię umowy najmu, z której wynika, że za wynajęcie pomieszczenia o pow. 4-5 m2 płaci 100 zł miesięcznie. Ponadto w dniu 8 czerwca 2016 r. złożył wyciągi z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że nie posiada w Polsce żadnego majątku, nie pracuje. Według oświadczenia skarżącego posiadane przez niego oszczędności wyczerpały się i aktualnie (od 10 maja 2016 r.) utrzymuje się dzięki pomocy finansowej znajomych, obywateli [...], w wysokości 400 zł miesięcznie. Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy nieudzielanie skarżącemu prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem go prawa do sądu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnikiem z urzędu adwokat A. W., stwierdzić należy, że o wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika wskazanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.