IV SA/Wa 3002/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-12

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ziemia nawieziona na działkę, pochodząca z gospodarstwa rolnego i użyta do wyrównania terenu, na którym rosną drzewa owocowe, może być zakwalifikowana jako odpad o kodzie 17 05 04, uzasadniając tym samym nałożenie obowiązku jej usunięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ziemia nawieziona na działkę, pochodząca z gospodarstwa rolnego i użyta do wyrównania terenu, na którym rosną drzewa owocowe, nie może być zakwalifikowana jako odpad o kodzie 17 05 04, ponieważ nie spełnia warunków określonych w przepisach dotyczących odpadów budowlanych i ziemi z terenów zanieczyszczonych. W związku z tym, postępowanie administracyjne w sprawie obowiązku usunięcia odpadów było bezprzedmiotowe, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą A. i P. N. usunięcie ziemi składowanej na działce nr ew. [...]. Skarżący podnieśli, że ziemia została nawieziona z gospodarstwa rolnego w celu wyrównania terenu, na którym rosną drzewa owocowe, a część została przekazana innej osobie, a część poddana procesowi odzysku R5. Organy obu instancji uznały ziemię za odpad o kodzie 17 05 04. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zebrania i oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. i umorzono postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. N. i P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących A. N. i P. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], wydaną na postawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. N. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], nakazującej A. i P. R. usunięcie odpadów w postaci ziemi ( określonej kodem 17 05 04 wg katalogu odpadów) składowanych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym w obrębie działki nr ew. [...] położonej w miejscowości S., w terminie do dnia [...] stycznia 2015 r. oraz nakazującej przekazanie tych odpadów do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane unieszkodliwianiu lub odzyskowi, uchyliło zaskarżoną w części dotyczącej terminu usunięcia odpadów i w tym zakresie orzekło o terminie wykonania obowiązków nałożonych decyzją do dnia [...] listopada 2016 r., a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż ww. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. organ I instancji nakazał A. i P. N. usunięcie ziemi zakwalifikowanej jako odpad o kodzie 17 05 04, składowanej na działce [...], położonej w m. B. w terminie do [...] stycznia 2015 r. i przekazanie jej do miejsca, w którym może być poddana unieszkodliwianiu lub odzyskowi. W odwołaniu A. N. podniosła, że w dniu [...] października 2015 r. odpady w postaci ziemi zostały poddane procesowi odzysku R5 polegającym na utwardzeniu powierzchni ziemi, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny, tzn. na działce nr [..] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dna 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami oraz część została przekazana innej osobie fizycznej. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, iż z protokołu oględzin z dnia [...] października 2015 r. wynika, że na działkę nr [...], położoną w miejscowości S., jej właściciele nawieźli około 20 wywrotek ziemi z gospodarstwa rolnego w D.. Organ powołując się na przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( art. 26 ust. 1 i 6, art. 27 ust. 9, art. 30 ust.1 i 2 i art. 3 pkt 19) uznało, że A. i P.N. są posiadaczami odpadów zgromadzonych na działce nr [...]. Nawieziona ziemia zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 29006 r, w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać innym osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami oraz metod ich odzysku, to opad o kodzie 17 05 04. Organ stwierdził, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki odzysku odpadu 17 05 04 w procesie R 14 określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie, który zgodnie z art. 222 staje się procesem R3, R5, R11 i R12. Zastosowanie metody odzysku R 14 jest możliwe jeżeli planowane działania są lub będą określone w trybie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawa budowlanego albo w drodze decyzji określającej zakres, sposób i termin zakończenia rekultywacji zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska lub ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konstatacji Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji zasadnie nakazał posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, przy czym określono nowy termin usunięcia odpadów do dnia [...] listopada 2016 r., uznając, iż jest to wystarczający okres czasu, aby możliwe było realne wykonanie nałożonego obowiązku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. N. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., które to normy obligują organ do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi poniesiono, że Kolegium nie odniosło się faktów, że w dniu wydania decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2015 r. na działce nr ew. [...] nie znajdowały się odpady w postaci ziemi, gdyż w dniu [...] października 2015r. w części zostały przekazane innej osobie fizycznej a w części zostały podane procesowi odzysku R 5 polegającym na utwardzeniu powierzchni terenu do którego posiadacz ma tytuł prawny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami. Na działce ew. nr [...] rosną kilkunastoletnie drzewka owocowe. Skarżąca wskazała, że do odwołania dołączono zdjęcia potwierdzające, że działka jest uporządkowana i czysta. Nie są tam składowane czy magazynowane odpady w postaci ziemi. Utwardzenie terenu nie spowodowało zmiany przeznaczenia terenu w tym funkcji pełnionej przez powierzchnię ziemi danej nieruchomości. Przed wydaniem decyzji nie została również przeprowadzona ponowna kontrola działki ew. nr [...], stwierdzająca stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie skarżący oświadczyli, że ziemia pozyskana została z gospodarstwa rolnego w D. z gruntu rolnego, nie była niczym zanieczyszczona, nie było żadnych gruzów ani kamieni. Ziemia została nawieziona w celu wyrównania powierzchni działki i posiania trawy. Złożono 11 zdjęć obrazujących zagospodarowanie działki i wyjaśniono, iż w wyniku rozplantowania ziemi nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Sąsiednie działki położone są wyżej od ich nieruchomości. Skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że ziemia nawieziona na działkę ew. nr [...], położoną w m. S. stanowi opad o kodzie 17 05 04, w związku z tym nakazali skarżącym jej usunięcie i przekazanie do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane unieszkodliwianiu lub odzyskowi. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Precyzyjny katalog odpadów został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów ( Dz.U. poz. 1923; dalej jako rozporządzenie). Jak stanowi § 2 tego rozporządzenia odpady w katalogu odpadów zostały podzielone w zależności od źródła ich powstania na 20 grup. Do grupy odpadów wymienionych w pkt 17 § 2 należą odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej ( włączając glebę i ziemie z terenów zanieczyszczonych). W załączniku do tego rozporządzenia jako odpad pod kodem 17 05 04 sklasyfikowano glebę i ziemię, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03. Z treści powołanych przepisów wynika, że aby ziemię można było zakwalifikować jako odpad o kodzie 17 05 04 to musi ona spełniać warunki określone w § 2 pkt 17 rozporządzenia, a więc po pierwsze - pochodzić z miejsc, w których prowadzone są roboty budowlane, remontowe i demontażowe obiektów budowlanych, po drugie – posiadać zanieczyszczenia w postaci gruzu, kamieni, itp... Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w żaden sposób nie wykazały aby nawieziona przez skarżących ziemia na działkę nr [...] położoną w m. S., stanowiącej ich własność, pochodziła z terenów budowlanych i była zanieczyszczona, np. gruzem, kamieniami. Sąd w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał fotograficzny znajdujący się w aktach sprawy, jak i przedłożony na rozprawie, obrazujący nawiezioną ziemię na przedmiotową działkę, a następnie stan zagospodarowania działki po rozplantowaniu ziemi, dał wiarę skarżącym, że ziemia ta nie była zanieczyszczona i została przewieziona z gospodarstwa rolnego w celu wyrównania powierzchni działki, na której rosną drzewa owocowe. W tych warunkach Sąd uznał, iż nie było podstaw do stwierdzenia, że nawieziona ziemia stanowiła odpad o kodzie 17 05 04, tym samym nie zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy o odpadach. Stąd też należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a postępowanie administracyjne umorzyć jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 i art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło