IV SA/Wa 301/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydaną w wyniku wniosku K. C., działającego przez pełnomocnika G. C., o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2007r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego od W. C. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, iż K. C. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego, o powierzchni 5,18 ha bez zabudowań oraz 1/2 części udziału w działce nr [...] o pow. 0,16 ha, położonego we wsi O., stanowiącego własność W. C. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2008r. odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji Naczelnika Gminy w C. Rozpoznając podpisany przez G. C. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister uznał, że nie jest ona stroną w sprawie, gdyż nie załączyła stosownego upoważnienia i decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. umorzył postępowanie odwoławcze. W wyniku wniesienia na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. C., Sąd ten wyrokiem z dnia 28 października 2008r. o sygn. akt IV SA/Wa 1164/08 uchylił w/w decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze wskazując, iż organ był zobowiązany wezwać G. C. do wyjaśnienia, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła w imieniu własnym, czy też w imieniu osoby wskazanej w nim jako wnioskodawca. Minister podał, iż zgodnie z powyższym zaleceniem Sądu wezwał G. C. do nadesłania pełnomocnictwa udzielonego jej przez K. C., która przedłożyła przedmiotowe pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2005r., zgodnie z którym K. C. ustanowił pełnomocnikiem swoją matkę G. C. m.in. do występowania przed organami administracji publicznej i sądami w sprawie dotyczącej jego udziału w spadku po zmarłym ojcu E. C., w nieruchomości położonej w O. Rozpoznając sprawę ponownie Minister wskazał, iż przejęcie przedmiotowego gospodarstwa rolnego na własność Państwa nastąpiło na podstawie art. 9 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U.Nr 21, poz.118). W kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. wskazano, że przejęcie gospodarstwa rolnego nastąpiło na wniosek właścicielki, w zamian za świadczenia emerytalne. Zgodnie z art. 9 ust. 1 w/w ustawy, Państwo na wniosek rolnika mogło przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta, albo został zaliczony do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnych zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Minister podał, że w toku postępowania ustalono, iż W. C. wystąpiła do Urzędu Gminy w C. z wnioskiem z dnia 16 marca 1976r. o przejęcie na własność Państwa jej gospodarstwa rolnego wraz z lasem, położonego we wsi O., w zamian za rentę. Jednocześnie poinformowała, że ma 65 lat, jest osobą samotną i już od dwóch lat nie prowadzi gospodarstwa ani nie hoduje żadnego inwentarza żywego. Od decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. W. C. nie wniosła odwołania, ani też nie kwestionowała jej w żadnym z trybów nadzwyczajnych, co oznacza, że decyzja była zgodna z jej wolą. Organ podkreślił, że twierdzenie strony skarżącej, że oceniana decyzja narusz rażąco prawo nie może być oparte na domniemaniu powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 17 września 2008r. sygn. akt I OSK 912/07 wyraził pogląd, iż " w postępowaniu nadzorczym, aby można było uznać, że decyzja rażąco narusza prawo, wykazane musi być w sposób niebudzący wątpliwości, że w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do ewidentnego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące". Zdaniem Ministra, w przypadku gospodarstwa rolnego W. C. zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Skargę na powyższą decyzję złożył K. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż W. C., przekazując gospodarstwo rolne składające się z gruntów rolnych i leśnych nie była świadoma, iż wystarczy przekazać tylko grunt rolny, którego miała w wystarczającej wielkości i sam ten grunt stanowił gospodarstwo rolne. Podkreślił, iż żądanie wniosku zmierza do odzyskania gruntu zalesionego, przekazanego Nadleśnictwu M. w użytkowanie. Zdaniem skarżącego argument organu, że W. C. nie podważała prawidłowości wydanej decyzji jest chybiony bowiem była ona starszą osobą i nie zdawała sobie sprawy z możliwości zaskarżenia decyzji, obawiając się utraty emerytury. Ponadto podniósł, iż w chwili wydawania decyzji w 1976 roku organ nie zbadał, czy W. C. miała dzieci. Zaznaczył, że wniosek dotyczy zwrotu działki nr [...] i [...] o powierzchni 3,28ha stanowiących las i w tym zakresie decyzja Naczelnika Gminy jest niezgodna z prawem. Organ do kwestii tej nie odniósł się i nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego czym naruszył art. 7, 77 i 107 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja została wydana po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 28 października 2008r. o sygn. akt IV SA/Wa 1164/08, którym uchylona została wcześniejsza decyzja Ministra umarzającą postępowanie odwoławcze. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ zobowiązany będzie wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braku wniosku z dnia 29 października 2007r. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem umocowanie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2007r. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że Minister zgodnie z powyższym zaleceniem Sądu wezwał G. C. do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie pełnomocnictwa udzielonego jej przez K. C., która przesłała przedmiotowe pełnomocnictwo udzielone jej w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2005r. Zgodnie z treścią tego pełnomocnictwa K. C. ustanowił pełnomocnikiem swoją matkę G. C. m.in. do reprezentowania jego przed wszelkimi instytucjami administracji publicznej i sądami w sprawie o zwrot nieruchomości po W. C. Stwierdzić należy, iż w tej sytuacji Minister zasadnie uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł K. C. reprezentowany przez pełnomocnika G. C. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010r. została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie wszczynane na podstawie art. 157 § 2 kpa jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W ramach tego trybu podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji stanowią przesłanki ściśle określone w art. 156 § 1 kpa i dopiero ujawnienie w kontrolowanej decyzji jednej z nich może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zadaniem organu nadzoru było zatem ustalenie, czy kontrolowana przez niego decyzja została wydana przy spełnieniu wszystkich wymagań określonych w obowiązujących w dacie jej wydania przepisach prawnych, a także czy spełnienie tych wymagań zostało należycie wyjaśnione i udokumentowane. Z akt administracyjnych sprawy, przedstawionych Sądowi, wynika, iż organ nadzoru przeprowadził ocenę decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. stosownie do powyższych reguł i wyprowadził właściwe wnioski. Podstawę materialnoprawną wymienionej decyzji Naczelnika Gminy stanowił art. 9 ustawy z ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz.118). Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy Państwo na wniosek rolnika przejmowało na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto mężczyzna osiągał 65 lat, a kobieta 60 lat. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do stwierdzenia, że W. C. spełniała formalne wymogi do złożenia wniosku o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za rentę, bowiem urodzona w dniu [...] grudnia 1912r. (co wynika z aktów własności ziemi ) w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy o przejęciu gospodarstwa, to jest w dniu [...] czerwca 1976r. miała ona ukończone 60 lat życia. Była także właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 5,18 ha ( dowód: akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1973r. wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K.). W ocenie Sądu prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że W. C. stosowny wniosek złożyła. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo W. C. opatrzone datą 16 marca 1976r., a skierowane do Naczelnika Gminy w C., zawierające oświadczenie, że .. " 5,18 ha ziemi wraz z istniejącym lasem przekazuje na rzecz Państwa w zamian proszę o rentę". Argumentując wniosek podała, że jest już w podeszłym wieku- ma 65 lat, jest samotna i nie jest w stanie utrzymać 5,18 ha, w tym nieużytków 1 ha. Ponadto podała, że .." jestem niezdolna również utrzymać żadnej hodowli, od dwóch lat już nie prowadzę gospodarstwa". W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione i nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego, bowiem Minister dokonał trafnej oceny kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.