IV SA/Wa 301/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-13

Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie posiada dowodu tożsamości, nie ma możliwości podjęcia legalnej pracy ani ubiegania się o pomoc socjalną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada dowodu tożsamości, nie ma możliwości podjęcia legalnej pracy ani ubiegania się o pomoc socjalną, a jego utrzymanie opiera się na doraźnej pomocy rodziny, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a wykazanie braku możliwości pokrycia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny uzasadnia przyznanie tego prawa.
Stan faktyczny
Skarżący V. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wnioskodawca wskazał, że od 1991 r. zamieszkuje w Polsce, nie posiada dowodu osobistego ani paszportu, co uniemożliwia mu podjęcie pracy, uzyskanie miejsca zamieszkania czy ubezpieczenia. Utrzymuje się z pomocy rodziców, a jego miesięczne wydatki szacuje na około 1000 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. V. S. (dalej "skarżący") wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że od 1991 r. zamieszkuje w Polsce. Nie posiada dowodu osobistego, w stosunku do niego został wydany zakaz opuszczania kraju, połączony z zatrzymaniem paszportu. Brak jakiegokolwiek dowodu tożsamości uniemożliwia mu podjęcie pracy, uzyskanie formalnego miejsca zamieszkania, ubezpieczenia zdrowotnego, czy też prowadzenia działalności gospodarczej i płacenia podatków. Wnioskodawca w piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 r. dodatkowo wskazał, że nie jest nigdzie zatrudniony, nie ma żadnych źródeł przychodu. Środki na utrzymanie uzyskuje od rodziców, którzy w miarę możliwości wspierają go finansowo, przesyłając mu pieniądze z zagranicy. Jedynym dokumentem jaki skarżący posiada jest [...] prawo jazdy. Wobec braku dowodu tożsamości nie ma on możliwości zawarcia umowy na prowadzenie rachunku bankowego, czy założenia lokaty bankowej. Nawet, natomiast gdyby taką możliwość posiadał, nie ma on żadnych oszczędności, które mógłby przechowywać w banku. Z uwagi na brak wymaganych dokumentów nie może on podjąć legalnej pracy, czy też ubiegać się o pomoc socjalną. Z tego też względu nie jest on zarejestrowany w urzędzie dla osób bezrobotnych, nie może również ubiegać się o skierowanie go na kurs przygotowujący do pracy, jak również korzystać z innych uprawnień jakie przysługują osobie o statusie osoby bezrobotnej. Skarżący oszacował swoje wydatki miesięczne na kwotę ok 1000 zł. Stwierdzono, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 r. uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się dzięki doraźnej pomocy rodziny. Przedstawione przez skarżącego okoliczności związane z brakiem dokumentu tożsamości dają podstawę aby przypuszczać, że nie ma on możliwości podjęcia legalnej pracy. W sytuacji bowiem, gdy skarżący nie posiada dowodu osobistego, czy też paszportu, nie ma on możliwości legalnego zatrudnienia oraz ubiegania się o pomoc socjalną. Wskazane okoliczności potwierdzają, że skarżący nie posiadając stałych dochodów nie jest w stanie poczynić oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W sytuacji bowiem, gdy skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, które mógłby zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków, a jedyne źródło jego utrzymania stanowi doraźna pomoc osób bliskich, czy też praca dorywcza, nie ulega wątpliwości, że nie jest on w stanie wygospodarować środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło