IV SA/Wa 3010/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-05
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tylko wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba jest w stanie ponieść choćby część kosztów, a jej sytuacja majątkowa na to pozwala, prawo pomocy w tym zakresie nie może zostać przyznane. Natomiast, jeśli sytuacja majątkowa nie pozwala na wygospodarowanie środków na sfinansowanie udziału profesjonalnego pełnomocnika, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane.Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył skargi na pismo Starosty w przedmiocie sprostowania wykazu zmian danych ewidencyjnych. K. G. podał, że utrzymuje się z emerytury, mieszka w mieszkaniu komunalnym, nie posiada oszczędności, ale jest właścicielem działki i garażu. Organ wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki. Po analizie dokumentów, referendarz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznał ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
1. odmówić zwolnienia K. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. na pismo Starosty [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania wykazu zmian danych ewidencyjnych postanawia: 1. odmówić zwolnienia K. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.
W piśmie z dnia 7 maja 208 r. K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o ustanowienie adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 20 marca 2018 r. o odrzuceniu jego skargi, a także o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do pisma załączył wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy. We wniosku podał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Utrzymuje się z emerytury, zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o pow. 24m2. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, jest właścicielem działki o pow. 2900 m2 oraz garażu. Podał, że jego miesięczny dochód wynosi 2078,23 zł. Z otrzymywanego świadczenia ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania – 330 zł, wykupuje leki – 300 zł, opłaca rachunki za telefon – 50 zł , ponosi koszty opłaty za działkę – 510 zł rocznie, ponosi także koszty związane z zakupem żywności, ubrań i środków higienicznych.
W piśmie z dnia 23 maja 2018 r. wezwano Skarżącego do nadesłania: wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłania odcinka emerytury za ostatni miesiąc, o ile emerytura nie jest przekazywana na konto bankowe, kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za mieszkanie, media, wyżywienie, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące, kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego za 2018 rok.
W piśmie z dnia 30 maja 2018 r. Wnioskodawca podał, że na żywność przeznacza kwotę ok. 750 zł (nie posiada kuchni), za kupowane leki nie pobiera faktur ani rachunków. Podatek za działkę w 2018 r. wyniósł 191 zł, opłata za licznik energii elektrycznej na działce wynosi 240 zł rocznie. Do powyższego pisma Skarżący dołączył wyciągi z rachunków bankowych, kopię decyzji o waloryzacji emerytury, wymiar opłat za mieszkanie, kopie faktur za energię elektryczną, kopię polisy ubezpieczeniowej.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie natomiast z 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Referendarza, na podstawie złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów nie można przyjąć, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należało zatem rozważyć, czy osiągane przez niego dochody pozwalają na wygospodarowanie środków na poniesienie choćby kosztów sądowych.
Do tej pory Skarżący nie poniósł żadnych kosztów sądowych, ponieważ jego skarga, jako niedopuszczalna, została odrzucona. Ubiega się obecnie o ustanowienie adwokata, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od tego postanowienia. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej niż 100 zł. Na podstawie § 2 ust. 6 w zw. z § 3 powołanego rozporządzenia Skarżący ewentualnie będzie musiał ponieść takie koszty w związku z postępowaniem przez sądem II. instancji.
W ocenie Referendarza środki finansowe pozostające do dyspozycji K. G. pozwalają na wygospodarowanie takiej kwoty.
Skarżący otrzymuje stałą comiesięczną emeryturę w wysokości 1724,19 zł (wpływ na rachunek bankowy), otrzymuje ponadto zasiłek rodzinny i świadczenie opiekuńcze w kwocie 153 zł (wpływ na rachunek bankowy). Z otrzymywanych świadczeń musi ponieść koszty związane z utrzymaniem mieszkania (330 zł czynsz, ok. 100 zł za prąd – za 2 miesiące), zakupem wyżywienia w kwocie ok. 750 zł miesięcznie (według oświadczenia). Oprócz tego ponosi jeszcze koszty związane z podatkiem za działkę 191 zł rocznie, opłatami za licznik energii elektrycznej na działce - 240 zł rocznie. Wobec tego miesięczne wydatki wynoszą ok 1200 zł miesięcznie, zaś po doliczeniu deklarowanych wydatków na leki 1500 zł miesięcznie. Zauważyć ponadto należy, że Skarżący w istocie wykazał jedynie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i opłatami za media. Nie wykazał wydatków ponoszonych choćby na jedzenie, czy leki.
Z kopii nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego za luty - kwiecień 2018 r. wynika, że utrzymywało się na nich saldo przekraczające wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, w dniu 30 kwietnia 2018 r. na rachunku bankowym Skarżącego znajdowała się kwota 2560,69 zł, zaś minimalna kwota na koncie w miesiącu kwietniu wynosiła 350,18 zł. W ocenie Referendarza nie zachodziła zatem przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w pkt 1 postanowieniu.
Na uwzględnienie zasługuje natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł. Przedstawiona powyżej sytuacja majątkowa Skarżącego pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie wygospodarować choćby minimalnej stawki na sfinansowanie udziału profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu.
Warunkiem uzyskania pomocy prawnej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest również oświadczenie, że wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący pozostawał w takim stosunku prawnym z pełnomocnikiem.
Stwierdzić zatem należy, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło