IV SA/Wa 3011/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-22
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, wydana z powodu utraty przez jedną ze stron przymiotu strony w toku postępowania, jest zgodna z prawem, mimo że wyrok sądu cywilnego stwierdził nieważność umowy dotyczącej części nieruchomości będącej przedmiotem postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania w stosunku do spółki, która zbyła nieruchomość i tym samym utraciła przymiot strony, jest zgodna z prawem. Stwierdzenie nieważności umowy przez sąd cywilny nie podważało faktu braku interesu prawnego spółki w dalszym udziale w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie wpływało na zasadność umorzenia postępowania w stosunku do niej. Sąd podkreślił, że decyzja dotyczyła jedynie kwestii utraty przymiotu strony przez spółkę i nie obejmowała merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nieruchomości czy wypłaty odszkodowania.Stan faktyczny
Spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli wystąpili o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej w 1974 r. Starosta umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 2008 r., ponieważ nieruchomość została sprzedana spółce jawnej "S.". Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spadkobiercy wnieśli skargę, zarzucając organom naruszenie prawa i bezczynność, wskazując na wyrok sądu cywilnego stwierdzający nieważność umowy sprzedaży części nieruchomości spółce "S.". Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. F., J. F., Z. F., K. F., M. F. i J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr ]...], znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty P. [...] z dnia [...].05.2015r. o umorzeniu postępowania w stosunku do spółki jawnej "S." z siedzibą w W. w sprawie wznowienia postępowania sprawy zakończonej ostateczną decyzją Starosty P. z dnia [...].11.2008 r. Nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 1,4426 ha położonej w P.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że decyzją wydaną przez Urząd Powiatowy w P. z dnia [...] maja 1974 r. Nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni 2078 m2 oznaczoną jako działka nr [...] położoną w P. stanowiącą, współwłasność spadkobierców C.F. i ustalono odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości w kwocie 27.014 zł na rzecz spadkobierców F.: S.F. w 1/3 cz., Z.F. w 1/3 cz., J.F. w 1/3. Wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy Kotłowni Centralnej. Jak wynika z załączonych do akt sprawy map wywłaszczona działka oznaczona numerem [...] o pow. 0,2078 ha stanowi obecnie część działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni 1,4426 ha., która na podstawie aktu notarialnego z dnia 12.06.2006 r. r. Rep. Nr [...] została sprzedana przez Miasto P. Spółce S. spółka jawna z siedzibą w W.
O zwrot części w/w nieruchomości w dz. ew. Nr [...] wystąpili spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli, A.F., J.F., Z.F., K.F., M.F. i J.G.
Jak wynika z akt sprawy Starosta P. decyzją z dnia [...].11.2008 r. Nr [...] umorzył postępowanie, wszczęte na wniosek spadkobierców Pana C.F. w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 1,4426 ha, położonej w P., przy ulicy [...], z uwagi na to, iż sporna działka stanowi własność spółki jawnej "S."
Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Spadkobiercy Pana C.F. Pani J.G., M.F., J.F., A.F., K.F. i Z.F. pismami z dnia 16. 03.2009 r. i z dnia 29.04.2009 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją.
Stroną tego postępowania stała się także w/w Spółka S. spółka jawna z siedzibą w W.
Do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęła jednak w toku postępowania informacja o zmianie właściciela działki [...] i [...]. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 14.10.2011 r. S. Spółka Jawna zbyła umową sprzedaży w/w działki na rzecz K.L. Ponadto Sąd Okręgowy w [...] Wydział i Cywilny Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. stwierdził "(...) nieważność umowy zawartej w dniu 12 czerwca 2006 r. przez Gminę P. i S. w W. (...) w zakresie części nieruchomości stanowiącej uprzednio działkę oznaczoną numerem [...] o pow. 0.2078 ha (...)".
W związku z powyższym spółka wniosła do organu pismo, w którym cyt "(...) prosi o zaprzestanie przesyłania pism dotyczących postępowania z powództwa osób spowinowaconych z Panem C.F. w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] położonej w P. (...)".
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ uznał zatem, że w sprawie zachodzi sytuacja bezprzedmiotowości postępowania o charakterze podmiotowym , która w odniesieniu do Spółki skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 §1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.F., J.F., Z.F., K.F., M.F., J.G., zarzucając zaskarżonej decyzji " niezasadność wydanego rozstrzygnięcia, rażące naruszenie prawa a tym samym bezczynność organu w zakresie w jakim winna być wydana merytoryczna decyzja odnosząca się do merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania poprzez ustalenie, że skoro dla sprawy wiążący jest wyrok Sądu Okręgowego w [...], to tym samym automatycznie część nieruchomości na skutek wyroku powróciła do poprzedniego właściciela, zatem winno toczyć się aktualnie postępowanie odszkodowawcze, nie zaś dalsze zobowiązywanie Skarżących do powielania czynności sądowych, które są sprzeczne z obowiązującym wyrokiem".
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji z zobowiązaniem tego organu do zajęcia merytorycznego i ostatecznego stanowiska w zakresie unieważnionej aktem notarialnym części nieruchomości i w tym zakresie ustalenia, że sprawa winna zostać w zakresie odszkodowawczym przekazana do rozpoznania Burmistrzowi Miasta P. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej objętej wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w [...] z dnia 4 czerwca 2013 roku stwierdzającej nieważność umowy zawartej w dniu 12 czerwca 2006 roku przez Gminę P.
W ocenie skarżących na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] właścicielem spornej nieruchomości ponownie stało się miasto P., w zakresie części objętej wyrokiem. Zatem nastąpił powrót nieruchomości do jej właściciela zatem Gminy P. W tej sytuacji wyrok Sądu Okręgowego w [...] jest wiążący dla sprawy i toczenie się postępowania, oraz wydawanie kolejnych postanowień, czy decyzji w zakresie działki objętej postępowaniem jest sprzeczny z procedurą i związany z wyrokiem Sądu Okręgowego. Organy w ogóle nie powinny wydawać decyzji o umorzeniu, lecz zgodnie z właściwością powinno nastąpić przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Gminie Miasto P., jako właściwej do ustalenia odszkodowania, bowiem tak wynika to z procedury sądowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Podstawę zaskarżenia w sprawie stanowi decyzja wydana w oparciu o art. 105 §1 k.p.a, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo części.
W doktrynie przyjmuje się, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a gdy (jedyna) strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28, lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż jedna ze stron tego postępowania tj. Spółka S. Spółka Jawna, na podstawie aktu notarialnego z dnia 14.10.2011 r. zbyła umową sprzedaży działki nr [...] i [...] na rzecz K.L. Powyższe, jak słusznie wywiódł organ świadczy o tym, że dokonując zbycia, przestała ona być stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Orzekające w sprawie organy aby dać wyraz zaistniałemu stanowi prawnemu wydały więc kwestionowane w toku niniejszego postępowania decyzje orzekające w zakresie częściowego umorzenia, w odniesieniu jedynie do w/w Spółki, postępowania jakie toczyło się w sprawie wniosku skarżących o wznowienie postępowania w spawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty P. z dnia [...].11. 2008 r. Nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 1,4426 ha położonej w P. Jednocześnie co należy podkreślić wskazano, że w okolicznościach niniejszej sprawy to obecny właściciel w/w nieruchomości czyli P.L., stał się w miejsce spółki stroną tego postępowania. Podnieść zatem należy, że w ocenie Sądu, organ mógł w toku postępowania o fakcie zmiany stron, pozostałe strony postępowania zawiadomić w drodze wysłania stosownego pisma, ale przyjęta przez niego forma zawiadomienia w drodze wydania kontrolowanej w sprawie decyzji, w ocenie Sądu nie stanowi naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia .
Ponadto zdaniem Sądu, wbrew zarzutom podnoszonym w skardze okoliczność, iż Sąd Okręgowy w [...] Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. stwierdził "(...) nieważność umowy zawartej w dniu 12 czerwca 2006 r. przez Gminę P. i Spółką S. w W. (...) w zakresie części nieruchomości stanowiącej uprzednio działkę oznaczoną numerem [...] o pow. 0.2078 ha (...)", nie ma w obecnie zaistniałym stanie prawnym wpływu na kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, bowiem wyrok ten nie podważa skutków prawnych wynikających z w/w aktu notarialnego z dnia 14 października 2011r. tj. faktu braku interesu prawnego przez w/w Spółki, którym musi legitymować się strona postępowania .
Sąd nie mógł także, z uwagi na zakres decyzji, która dotyczyła jedynie okoliczności utraty przymiotu strony w postępowaniu przez w/w Spółkę odnieść się do zarzutów skargi dotyczących kwestii nią nie objętych tj. ew. wypłaty odszkodowania .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło