IV SA/Wa 3011/18
WyrokWSA w Warszawie2019-11-22
Skład orzekający: Anna Sękowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało sprawę, wydając decyzję po rozpatrzeniu odwołania tylko jednej ze stron, podczas gdy wniesiono wiele odwołań od decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 138 § 1 k.p.a., nie rozpatrując łącznie wszystkich wniesionych odwołań od decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy powinien wydać jedną decyzję rozstrzygającą o wszystkich odwołaniach, a ograniczenie się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony skutkuje wadą postępowania, która obliguje do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wójt Gminy umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Po wydaniu decyzji przez Wójta, wpłynęło odwołanie od M. i S. małż. Z., które SKO rozpatrzyło i utrzymało w mocy decyzję Wójta. Następnie Wójt Gminy przekazał do SKO odwołania od innych stron postępowania. SKO nie rozpoznało tych odwołań, co stało się podstawą skargi P.J. do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] , umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej planowanej na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] , gm. [...] .
Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.
Wójt Gminy [...] , po rozpatrzeniu wniosku [...] Polska S.A. z siedzibą [...] na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej planowanej na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] , gm.[...] .
W piśmie z 8 sierpnia 2018 r. odwołanie od tej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r. wnieśli M. i S. małż. Z..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. i S. małż. Z., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji.
Następnie 3 września 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wpłynęło pismo Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r., przy którym przesłał odwołania: K.S., K. i P. małż. J., D. K. i E. K., J. S., J. i J. W. oraz A.W. od decyzji z [...] sierpnia 2018 r. W piśmie tym organ I instancji wskazał, że D.K.i E.K., J. S. oraz A.W. zostały złożone w ustawowym terminie, zaś odwołania K.S., K. i P. małż. J. oraz J. i J. małż. W. wpłynęły po terminie.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] wywiódł P.J., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 138 w zw. z art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 15 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z pominięciem odwołań jego i K.J. oraz K.S., D.K. i E.K., J.S., J. i J. W., A. W.;
2) art. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie jego całokształtu ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, z czego wynikło bezpodstawne umorzenie postępowania i znalazło swój wyraz z nieprawidłowym uzasadnieniu skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o odrzucenie skargi, z uwagi na wniesienia odwołania przez P.J. po upływie ustawowego terminu, a tym samym niewyczerpanie środków przez wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli badają czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w składzie orzekającym przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne referowanie. Odnośnie kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – Sąd doszedł do przekonania, że skarga P.J. zasługiwała na uwzględnienie. Sąd stwierdził bowiem istnienie wad postępowania, które winny skutkować derogowaniem zaskarżonej decyzji SKO w [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom Organu rozpatrywana skarga jest dopuszczalna, ponieważ dla spełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia nie ma znaczenia, czy odwołanie zostało wniesione przez skarżącego czy przez inny legitymowany podmiot (por. Jan Paweł Tano, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011 – komentarz do art. 52 p.p.s.a.).
Natomiast przechodząc do wyjaśnienia motywów wyroku Sądu, trzeba wskazać, że zasadniczą kwestię stanowiła ocena prawidłowości rozpatrzenia sprawy przez Organ odwoławczy w sytuacji wielości odwołań, które zostały przekazane przez Organ I. instancji w różnych datach.
Przypomnieć należy, że organ odwoławczy - zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a. - wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Wniesienie odwołania od decyzji organu I. instancji przez dwie lub więcej stron nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie (z zastrzeżeniem oczywiście, że odwołania niedopuszczalne lub wniesione z uchybieniem terminu należy rozpoznać odrębnie w stosownym trybie procesowym – por. art. 134 K.p.a.). Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania odwołania wniesionego przez inną osobę. Wymóg ten jest logiczną konsekwencją zasady, że w jednej sprawie nie może być wydanych kilka decyzji ostatecznych. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest zatem istotnym naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym uchylenie decyzji organu odwoławczego. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje bowiem daleko idące, nieakceptowalne skutki prawne (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., II OSK 2146/11).
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek rozpatrzenia odwołania M. i S. małż. Z.. Sądowi jest natomiast wiadomym, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r. wnieśli również K.S., K. i P. małż. J., D.K. i E.K., J.S., J. i J.W. oraz A.W.. Wynika to wprost z postanowienia SKO w [...] z [...] września 2018 r. nr [...] , stwierdzającego niedopuszczalność odwołań wskazanych osób, z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna zaskarżona decyzja, którą po rozpatrzeniu odwołania M. i S.małż. Z. utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r.
Wnosić zatem trzeba, że Organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołań, które wnieśli K.S., K. i P. małż. J., D.K. i E.K., J.S., J. i J.W. oraz A.W., mimo kategorycznej dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a., nakazującej wydanie jednej decyzji w odniesieniu do wszystkich odwołujących się stron. Bez znaczenia pozostaje w tym kontekście okoliczność, czy odwołanie Skarżącego zostało wniesione w terminie czy też należało stwierdzić jego niedopuszczalność. Zauważyć bowiem należy, że zaskarżona decyzja II. instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] - skierowana została w rozdzielniku również do Skarżącego.
W ocenie Sądu, nierozpoznanie odwołań pochodzących od wszystkich stron w jednym orzeczeniu kwalifikować należy jako naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które obligowało do uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na rażące naruszenie art. art. 138 § 1 k.p.a. Naprawić bowiem należy stan, w którym odwołania niektórych stron pozostają nierozpoznane mimo zakończenia postępowania odwoławczego, a wykluczone jest wydanie decyzji w celu ich rozpoznania, ze względu na fakt, że nie może istnieć w obrocie wiele decyzji ostatecznych w tej samej sprawie. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje przy czym okoliczność, że odwołania wskazanych osób zostały przekazane do organu odwoławczego w dacie późniejszej niż wydanie zaskarżonej decyzji.
Wobec konieczności derogowania zaskarżonej decyzji Sąd odstąpił od dokonania merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na obecnym etapie postępowania ocena ta jest bowiem przedwczesna, wobec niezbędności powtórzenia postępowania w zakresie prawidłowego rozpatrzenia odwołań od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r.,
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym obowiązkiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] będzie rozpoznanie wszystkich skutecznie wniesionych odwołań jednocześnie poprzez wydanie jednej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 2 zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło