IV SA/Wa 3015/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-27

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP, pomimo złożenia przez niego kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie wstrzymuje biegu postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Skoro ostateczna decyzja odmawiająca ochrony międzynarodowej była w obrocie prawnym, a cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP w wyznaczonym terminie, organ był zobowiązany do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy o cudzoziemcach. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter obligatoryjny, a jego zastosowanie nie narusza przepisów k.p.a. ani Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. Cudzoziemiec nie opuścił Polski po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej mu ochrony międzynarodowej. W trakcie postępowania złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Organ odwoławczy uznał, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony ze względów humanitarnych lub pobytu tolerowanego, a obawy skarżącego przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie są uzasadnione w stopniu wymaganym przez prawo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi O.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen - oddala skargę - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16a, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r, poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] O. K. od decyzji Komendanta Palcówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w część dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczył nowy termin – 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Komendant Palcówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał cudzoziemca do powrotu i zakazał mu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji. Powodem wydania decyzji było nieopuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski, po wydaniu ostatecznej decyzji o odmowie udzielenia mu ochrony międzynarodowej. W odwołaniu V. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 303 ust.1 pkt 5-7,9,i 11-13, art. 348 pkt 1 lit. a i art. 351 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez uznanie, że nie zostały wyczerpane przesłanki uzasadniające udzielenia mu zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, a także naruszenia art. 7, 77, 107 § 3, 11, 80 k.p.a. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ustalił, że w dniu [...] listopada 2014 r. wjechał do Polski przez przejście graniczne w [...] i złożył wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Skarżącemu zostały wydane 4 Tymczasowe Zaświadczenia Tożsamości Cudzoziemca z terminem ważności do dnia [...] listopada 2015 r., gdyż przekraczając granicę nie legitymował się wizą ani innym tytułem uprawniającym do wjazdu, pobytu w strefie Schengen. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił cudzoziemcowi wnioskowanej ochrony. Rada do Sprawa Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W dniu [...] września stycznia 2016 r. V. S. ponownie wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. W związku z tym zostały wydane mu 2 TZTC z terminem ważności do dnia [...] kwietna 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2016 r. stwierdził niedopuszczalność powyższego wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej, o uznaniu wniosku za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, lub decyzja o pozbawieniu go ochrony międzynarodowej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Decyzja Rady do Spraw Uchodźców nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nr [...] o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej została cudzoziemcowi doręczona w dniu [...] września 2015 r. Zatem miał on obowiązek wyjechać z Polski do dnia [...] października 2016 r. Pozostając w Polsce po tym terminie skarżący wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej, o uznaniu wniosku za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania lub decyzja o pozbawieniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i w przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2. Jak stanowi art. 303 ust. 4 ustawy, odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, jeżeli toczy się postępowanie w sprawie udzielenia temu cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej, chyba że cudzoziemiec złożył kolejny wniosek w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej. Natomiast w myśl art. 305 ust. 2 ustawy postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu nie zawiesza się w przypadku, gdy cudzoziemiec złożył kolejnych wniosek w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej. Wobec tego fakt złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku nie wstrzymuje biegu postępowania sprawie zobowiązania go do powrotu, które zostało zasadnie wszczęte przed organem I instancji w dniu [...] listopada 2015 r. Organ wyjaśnił, iż przepis art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organy ten stwierdzi, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. Taka konstrukcja normy prawnej, jak podkreślił organ, ma na celu dyscyplinowanie cudzoziemców do przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. Wobec tego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Rada wskazała, iż w art. 303 ust. 1 pkt 1 -13 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Z kolei art. 348 ustawy określa przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 351 tej ustawy określa warunki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał, iż podczas przesłuchania w dniu [...] grudnia 2015 r. cudzoziemiec stwierdził mi.in., że boi się o swoje życie na [...], albowiem w [...] był prześladowany przez [...] na tle religijnym i politycznym jako wyznawca kościoła ewangelickiego, natomiast po przeniesieniu na zachód kraju pochodzenia doznał tzw. nieprzyjaźni terytorialnej, jaką mieszkańcy tego regionu żywią do ludności ze wschodniej [...]. Podczas tego przesłuchania cudzoziemiec nie przedstawił jednak żadnych konkretnych zdarzeń ani okoliczności wskazujących na bezpośrednie i zindywidualizowane zagrożenie bezpieczeństwa, czego zabrakło również w odwołaniu. Obawa przed prześladowaniem uzasadniona jest tylko wówczas, gdy daje się ją obiektywnie zrozumieć, uwzględniając indywidulaną sytuacje cudzoziemca oraz warunki panujące w kraju pochodzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż rozpatrując sprawę w kontekście postanowień art. 348 ust. 1 i art. 351 ust.1 ustawy o cudzoziemcach uznał za zasadne sięgnąć do dokumentacji dotyczącej postępowań prowadzonych wobec skarżącego, w tym do rozstrzygnięcia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odmowy udzielenia mu ochrony międzynarodowej. Z dokumentacji sprawy, w tym z przesłuchania strony dniu [...] grudnia 2015 r. wynika, że głównym powodem opuszczenia kraju była obawa przed prześladowaniem ze strony [...] z powodu jego protestanckiego wyznania i [...] poglądów. Budynek, w którym znajdowało się jego mieszkanie uległ zniszczeniu w wyniku ostrzału, przez co utracił dotychczasowe miejsce zamieszkania. W połowie lipca 2014 r. przeprowadził się do wsi, w której mieszkali jego rodzice, znajdującej się na terytorium kontrolowanym przez [...]. Pod koniec sierpnia 2014 r. udał się do [...] w obwodzie [...], gdzie zamieszkał u krewnych oraz zarejestrował się jako przesiedleniec. Podjął tam pracę w swoim zawodzie, jako monter na kolei, jednak niepełny etat i niskie zarobki spowodowały, że nie był w stanie wynająć mieszkania. Lokalu socjalnego nie otrzymał od miejscowych władz z powodu ich braku, natomiast zaproponowany mu lokal na obrzeżach miasta nie nadawał się do użytku z uwagi na zły stan techniczny i brak ogrzewania. Skarżący negatywnie był postrzegany przez wielu mieszkańców [...], uważających go – jako mieszkańca [...] - za osobę obcą, uchylająca się od walki o niepodległość [...]. Nie doznał jednak żądnych szukane strony mieszkańców. Cudzoziemiec wskazał, że jako osoba religijna nie może brać udziału w konflikcie zbrojnym, wobec czego obawiała się powołania do służby w [...] siłach zbrojnych oraz karę za odmowę jej odbywania. W kraju pochodzenia w [...] na terenach obwodu [...] kontrolowalnych przez siły [...] pozostały jego dzieci i żona z którą pozostaje w faktycznej separacji. Skarżący był w [...] zagrożony prześladowaniem [...] ze względu na poglądy polityczne i religię, pomimo że nie spotkały go tam z tych powodów działania krzywdzące, których dolegliwość byłaby porównywalna z prześladowaniem. W [...] był on zagrożony doznaniem poważnej krzywdy w związku ze stosowaniem przemocy względem ludności cywilnej w warunkach konfliktu zbrojnego. Powyższe zagrożenia są w dalszym ciągu realne, jednakże zagrożenia te nie występowały i nie występują na obszarze [...] kontrolowanym przez rząd w [...]. Sytuacja panująca w tej części [...] wskazuje, że skarżącemu nie grozi tam prześladowanie z jakiejkolwiek przyczyny, w tym o podłożu religijnym czy politycznym, ani też doznanie poważnej krzywdy, w tym poprzez stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w warunkach konfliktu zbrojnego. Cudzoziemiec ma możliwość bezpiecznego i legalnego przemieszczania się na obszar kontrolowany przez rząd w [...] i zamieszkania na nim. Na [...] nie istnieją jakiejkolwiek ograniczenia prawne przemieszczania się obywateli i zmieniania przez nich miejsca zamieszkania. Cudzoziemiec przez przyjazdem do Polski, przez około 2 miesiące zamieszkiwał w [...] w obwodzie [...] na zachodzie [...], gdzie podjął pracę w swoim zawodzie i zarejestrował się jako przesiedleniec. Dowodzi to, że miał on możliwość bezpiecznego i legalnego przemieszczania się na teren, gdzie nie był zagrożony prześladowaniem, lecz z niej nie skorzystał. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców okoliczności te sprawiają rezygnacji przez cudzoziemca z ochrony zapewnianej mu przez kraj pochodzenia. W [...] skarżący nie doznał żadnych działań krzywdzących, natomiast spotykający go ostracyzm z powodu nie chęci do udziału w konflikcie zbrojnym nie stanowił prześladowania ani poważnej krzywdy. Indywidualna sytuacja skarżącego ułatwia mu przesiedlenie się do bezpiecznego regionu kraju. Cudzoziemiec jest osobą młodą, zdrową i aktywną zawodowo, posiadającą wykształcenie średnie techniczne, jest doświadczonym monterem kolejowym z wieloletnim stażem pracy, co pozwoliło mu łatwo podjąć pracę po opuszczeniu [...]. Okoliczności te zwiększają szanse na znalezienie utrzymania i miejsca zamieszkania w bezpiecznym regionie [...]. Powyższą ocenę podzieliła Rada do Spraw uchodźców w decyzji z dnia [...] września 2015 r. Organ podkreślił, iż podczas przesłuchania w dniu [...] grudnia 2015 r. cudzoziemiec podniósł również, że obawia się powołania do wojskowej armii [...] lub kary za odmowę jej podjęcia. Oświadczenia te, pomimo ich wiarygodności, nie mogą stanowić podstawy do udzielenia ochrony międzynarodowej. Każde państwo ma prawo ustanowić i egzekwować od swoich obywateli obowiązek służby wojskowej zarówno w trakcie pokoju, jak i tym bardziej podczas wojny. Służba wojskowa w czasie konfliktu wojskowego nie jest prześladowaniem czy poważna krzywdą w rozumieniu ustawy, podobnie jak ukaranie za odmowę jej pełnienia. Organ podkreślił, iż w praktyce [...] cudzoziemca za odmowę służby wojskowej jest mało prawdopodobne. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku cudzoziemca nie zachodzi uzasadniona obawa przed zagrożeniami czy doznaniem krzywd, o których mowa w art. 348 pkt 1 czy art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa cudzoziemca do ochrony jego życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani Konwencji o prawach dziecka. Organ podkreślił, iż ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma charakteru bezterminowego. Nadto nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. W orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, np. małżonkami ( konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Organ podkreślił, iż cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP i nie wykazał żadnych innych osób, z którymi łączyłyby go więzy o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Żona i dzieci skarżącego przebywają na [...]. Podczas przesłuchania w dniu [...] grudnia 2015 r. cudzoziemiec wprawdzie stwierdził, że jego prababcia pochodziła z Polski, to jednak - jak dotychczas - skarżący nie wywodzi z tego tytułu żadnych związków rodzinnych w naszym kraju. Zaskarżona decyzja, w ocenie organu, nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący w Polsce przebywa od 2014 roku, nie posiada w Polsce majątku trwałego ani źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji. Zatem nie ma podstaw do uznania, że jego centrum życiowe zostało przeniesienie do Polski i istnieją obiektywne trudności w powrotnym przeniesieniu go do kraju pouchodzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgodny na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany, albowiem nie zaistniały żadne okoliczności mogące świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Organ wyjaśnił, iż art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach określa termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust.1 ustawy w decyzji o zobowiązaniu do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz okres tego zakazu. Natomiast w myśl art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy określa zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw Schengen orzeka się w przypadku wydana decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu – na wypadek jeżeli cudzoziemce w tym terenie: a) nie opuści terytorium RP lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy zakaz, o którym mowa w art. 318 ust.1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat – w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6,10,12, 13, 15 lub 16. Organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie dowodowe w sprawie organ I instancji przeprowadził zgodnie z przepisami k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów k.p.a. ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. K., reprezentowany przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego mający istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na dokonywanie ustaleń faktycznych z pominięciem reguł oceny dowodów bez wykazania, dlaczego nie dodano wiary dowodom przedstawionym przez skarżącego, w szczególności ze względu na arbitralne stwierdzenie przez organ braku wykazania przez skarżącego okoliczności faktycznych, pomimo tego, że jego zeznania są spójne wewnętrznie zgodne z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z informacją z kraju pochodzenia; 2. art. 7, 77 §1 w zw. z art. 8,9,19 § 1 i 81 k.p.a. ze względu na dokonane ustaleń sprzecznych z twierdzeniami strony wyłącznie poprzez stwierdzenie braku wykazana istotnych dla sprawy okoliczność, pomimo tego, że wcześniej nie wezwano strony do uzupełnienia materiału dowodowego bądź nie zobowiązano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie powziętych przez organ wątpliwości; 3. art. 7,77 § 1 w zw. z art. 89 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości poszukiwania skutecznej ochrony na terenie Ukrainy przez skarżącego i w zakresie tego, czy stwierdzone opracowania WIKP możliwości naruszenia prawa człowieka mogą dotknąć skarżącego, a jeśli nie – to dlaczego., a także czy opracowanie to nie zawiera braków, uzasadniających konieczność przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego, II. przepisów prawa materialnego w postaci art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a) i b) albo art. 351 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zagrożenie praw skarżącego musi być w zasadzie pewne, oraz poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, pomimo braku dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, ze względu na zupełny brak odniesienia się do tego, czy skarżący ma możliwość poszukiwania skutecznej ochrony ze strony władz kraju pochodzenia. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi wydaje się decyzję zobowiązującą do powrotu, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2. Z kolei ten ostatni przepis stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Bezsporne w sprawie jest to, że w dacie orzekania przez organ zarówno I instancji, jak również organ odwoławczy w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W tej sytuacji skarżący miał obowiązek w terminie 30 dni licząc od daty [...] września 2015 r. odebrania decyzji z dnia [...] września 2015 r.. opuścić dobrowolnie terytorium RP. Bezspornym jest, że skarżący nie opuścił dobrowolnie terytoriom Polski zarówno w terminie zakreślonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy ani po odebraniu ww. decyzji Rady do Spraw Uchodźców. Taki ustalony stan faktyczny w sprawie uzasadniał zatem zastosowanie normy art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy i zobowiązanie skarżącego do powrotu oraz zakazie wjazdu ma terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] września 2016 r. Należy podkreślić, że wystarczającym do wydania orzeczenia zobowiązującego cudzoziemca do powrotu jest wystąpienie jednej z przesłanek określonych w art. 302 ust. 1 pkt 1 -16 ustawy. Przepis ten bowiem został skonstruowany w ten sposób, że przy poszczególnych przesłankach posługuje się słowem "lub", statuując w ten sposób 16 niezależnych podstaw wydalenia cudzoziemca. Trafnie zatem Szef Urzędu przyjął jedną przesłankę, której wystąpienie wykazał przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i w tym zakresie zarzuty skargi podnoszące naruszenie przepisów k.p.a. nie mogły się ostać. Otóż w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób realizujący dyspozycję art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. W szczególności organ dokonał oceny w świetle mogących mieć zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 348 i art. 351 ustawy) tych okoliczności, które mogłyby skutkować odstąpieniem od procedury zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W ocenie Sądu w sposób prawidłowy wyjaśniono cudzoziemcowi, że organ nie daje wiary jego twierdzeniom jakoby wystąpiły przesłanki do ochrony skarżącego z powodów humanitarnych, czy też udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Trafnie stwierdził organ, że decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy jest ostateczna w toku instancji, co oznacza, że może stanowić podstawę przy budowaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W dacie orzekania przez organy obydwu instancji decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy wywierała skutki prawne i jako taka mogła stanowić przesłankę do wydalenia cudzoziemca stosownie do art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 348 i 351 ustawy. Normy te statuują przesłanki o charakterze humanitarnym, których wystąpienie nakłada na organ obowiązek zastosowania instytucji prawnych, mających na celu ochronę cudzoziemca przez konsekwencjami powrotu do kraju pochodzenia, pomimo, że w światle prawa krajowego występuje przesłanka do jego wydalenia. W art. 348 ustawy przewidziano zgodę na pobyt na terytorium RP ze względów humanitarnych, natomiast w art. 351 ustawy zgodę na pobyt tolerowany w okolicznościach tamże określonych. Organ wskazał, że w procedurze uchodźczej organy wprawdzie uznały, że skarżący podczas pobytu w [...] był zagrożony prześladowaniem przez [...] ze względu na poglądy polityczne i religię, jak również doznaniem poważnej krzywdy w związku ze stosowaniem przemocy wobec ludności cywilnej w warunkach konfliktu zbrojnego, to jednak po przesiedleniu się do [...] w obwodzie [...] na zachodzie [...] nie był zagrożony żadnym prześladowaniem. Mieszkając tam przez około 2 miesiące, podjął pracę w swoim zawodzie, zarejestrował się jako przesiedleniec, mógł więc podjąć starania aby zapewnić sobie miejsce zamieszkania, chociażby przez remont domu zaoferowanego mu przez lokalne władze. Zauważyć należy, iż w obecnie prowadzonym postępowaniu organ był uprawniony do powołania się na stanowisko przedstawione w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w postępowaniu o udzielenie ochrony uzupełniającej, skoro skarżący przedstawiał tożsame fakty i próbował wywieść z nich skutek prawny dla własnej sytuacji w obecnym postępowaniu. Nie było więc potrzeby ponownego rozpatrywania kwestii zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany ze względów humanitarnych w powołaniu na te same okoliczności faktyczne, które zostały ocenione uprzednio jako nie mające miejsca. Szef Urzędu zaaprobował ocenę twierdzeń skarżącego dokonaną na potrzeby innego postępowania, co oznacza, że nie miał obowiązku dokładnego analizowania materiału dowodowego w tym zakresie i zamieszczenia w uzasadnieniu odrębnych rozważań. W świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że skarżący w toku przedmiotowego postępowania nie przedstawił nowych istotnych okoliczności, mogące stanowić podstawę do zmiany dotychczasowego stanowiska. Cudzoziemiec nie przedstawił żadnych faktów i okoliczności wskazujących na to, aby władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty wymienione w ustawie o cudzoziemcach podejmowały wobec niego działania krzywdzące na tle religijnym, rasowym, narodowościowym, przynależności do określonej grupy społecznej czy poglądów politycznych w trakcie jego przebywania w obwodzie [...] na zachodzie [...], a więc na terenie bezpiecznym od działań wojennych. Skarżący sam oświadczył w toku postępowania uchodźczego, że nie był zatrzymywany, aresztowany, nie toczyło się wobec niego postępowanie sądowe ani administracyjne. Nie był skazany wyrokiem sądowym nie brak udziału w działaniach wojennych. Jak słusznie wskazał organ obawy skarżącego przed powołaniem do wojska nie stanowią przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej. Jak wskazał organ z opracowania WIKP z dnia [...] kwietnia 2015 r. wynika, że na [...] w 2014 r. około 90 postępowań karnych w sprawach o uchylanie się od poboru zostało umorzonych jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego. Z opracowania tego wynika, że [...] władze wojskowe osobom, którym przekonania religijne nie pozwalają na udział działaniach wojennych, dają możliwość wykonywania zastępczych prac o charakterze obronnym. Dowodzi to, że [...] skarżącego za odmowę służby wojskowej z przyczyn religijnych jest mało prawdopodobne. Podzielić należy również stanowisko organów, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ wyjaśnione i uwzględnione, przy czym subsumcja tak ustalonego stanu faktycznego pod znajdujące zastosowanie normy prawa materialnego dokonana w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów i z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, musiała doprowadzić organ do wniosku, że w przypadku skarżącego zachodziła przesłanka do zobowiązania go powrotu do kraju pochodzenia, jednocześnie nie zaistniały przesłanki wyłączające do wydania kwestionowanej decyzji. Stąd też podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 9. 10 § 1, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło