IV SA/Wa 302/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren rolny pod zabudowę mieszkaniową, stanowi podstawę do wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, jeśli teren ten już wcześniej był rezerwą pod zabudowę wielorodzinną i usługi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wykazały w sposób wyczerpujący, czy uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego istotnie spowodowało wzrost wartości nieruchomości. Wskazano, że teren mógł już wcześniej, na mocy poprzedniego planu, stanowić rezerwę pod zabudowę mieszkaniową, co podważa związek przyczynowo-skutkowy między uchwaleniem nowego planu a wzrostem wartości nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca, poprzednia właścicielka nieruchomości, zarzuciła organom błędy proceduralne dotyczące jej udziału w postępowaniu oraz kwestionowała zasadność ustalenia opłaty. SKO uznało, że skarżąca nie poinformowała o zmianie adresu, a wzrost wartości nieruchomości nastąpił w wyniku uchwalenia nowego planu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi V. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji ; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
IV SA/Wa 302/04
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004 r., znak Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] stycznia 2003 r., znak [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o nr ewid. [...] i pow.444 m.kw., położonej w P., ujawnionej w księdze wieczystej KW [...] - w związku z uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta P.. Zaskarżona decyzja zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P., wniesionego przez V. L. – poprzedniego właściciela nieruchomości, obciążonego opłatą.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nietrafny zarzut odwołania, iż to z winy organu I instancji V. L. została pozbawiona możliwości udziału w toczącym się przed tym organem postępowaniu. W ocenie SKO nieuczestniczenie przez odwołującą się w kolejnych czynnościach postępowania spowodowane było przyczynami leżacymi po jej stronie. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., znak [...], pierwszej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r., znak [...],) i przystąpieniu przez organ I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy, odwołująca się nie dopełniła bowiem obowiązku, o którym mowa w art.41§1 k.p.a., tj. nie zawiadomiła organu o zmianie swojego adresu. Organ nie miał wiadomości o nowym adresie odwołującej się i nie miał podstaw domniemywać, iż adres ten się zmienił. Z uwagi na powyższe pisma kierowane do odwołującej się na adres dotychczasowy odnosiły skutek prawny. Odnosząc się do meritum sprawy SKO stwierdziło, iż w następstwie wejścia w życie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miasta P., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 1998 r. Nr [...] (opubl. w Dz.U. Woj., [...]. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] lipca 1998 r.) wartość zbytej przez skarżącą działki wzrosła. Potwierdza to wycena sporządzona w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, której odwołująca się nie kwestionuje.
W skardze na decyzję SKO V. L. zarzuciła organowi odwoławczemu bezpodstawne przyjęcie, iż art.41§1 zobowiązywał ją do wskazania organowi pierwszej instancji nowego adresu zamieszkania. W ocenie skarżącej zmiana adresu, mająca miejsce w dniu 29 lipca 2002 r., nie nastąpiła bowiem w toku trwającego postępowania administracyjnego a w okresie pomiędzy zakończeniem jednego postępowania administracyjnego (co nastąpiło wraz wydaniem przez SKO decyzji z dnia [...] listopada 2001 r., uchylającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2001 r.) a wszczęciem nowego postępowania przez organ I instancji w dniu [...] października 2002 r. Postępowanie prowadzone po uchyleniu pierwszej decyzji organu w sprawie nie było kontynuacją postępowania dotychczasowego a było nowym postępowaniem administracyjnym, w którym organ z urzędu winien był ustalić miejsca zamieszkania stron.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podnosząc, iż postępowanie toczące się po uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. przez SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było kontynuacją postępowania dotychczasowego. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oznacza bowiem, iż sprawa w dalszym ciągu się toczy i nie jest zakończona ostatecznym rozstrzygnięciem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić niemniej z przyczyn innych, niż wymienione w skardze, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie był bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Wbrew art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. żaden z organów orzekających w sprawie nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy wejście w życie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miasta P., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 1998 r. Nr [...], (opubl. w Dz.U. Woj., [...]. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] lipca 1998 r,) istotnie spowodowało wzrost wartości działki o nr ewid. [...], zbytej przez skarżącą w dniu [...] września 1998 r.
Kluczową kwestią w postępowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, przewidzianej w art.36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity - Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 z późn.zm.), było ustalenie, czy uchwalenie lub zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwiększyło wartość danej nieruchomości. W razie stwierdzenia, iż do wzrostu wartości nieruchomości doszło obowiązkiem organu było wykazanie, iż wzrost ten pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
SKO a wcześniej organ I instancji uznały, iż w wyniku wejścia w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta P. przeznaczenie nieruchomości skarżącej uległo zmianie z rolnego na mieszkaniowe. W ocenie Sądu wniosek taki nie jest oczywisty. Bezspornym jest bowiem, iż w dniu 29 września 1998 r., tj. w dniu zbycia nieruchomości przez skarżącą, działka o nr ewid. [...] znajdowała się na terenie oznaczonym w nowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...],[...],[...]. Funkcję tego terenu określa §53 nowego planu, stosownie do treści którego "ustala się jako podstawowe przeznaczenie terenów: a) mieszkalnictwo o wszelkich formach wraz z usługami towarzyszącymi, b) usługi publiczne i komercyjne o charakterze ponadlokalnym, zwłaszcza w rejonie ulicy [...], w zakresie: handlu, administracji, rzemiosła, gastronomii".
Z akt sprawy wynika jednakże, iż uzyskanie przez nieruchomość skarżącej charakteru działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniowo – usługową mogło nastąpić w dacie wcześniejszej. Pod rządami poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy P. Nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. (Dz.Urz. [...]Nr [...] poz. [...] z 1985 r.), nieruchomość skarżącej znajdowała się bowiem w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod uprawy rolne, niemniej jednocześnie obszar ten stanowił rezerwę dla zabudowy wielorodzinnej i usług po 1995 r. (teren oznaczony symbolem [...]– "Tereny upraw rolnych stanowiące rezerwę dla zabudowy wielorodzinnej i usług po r. 1995. Niezbędna stwierdzona przez władze rolne zabudowa dla rolników mieszkalna i czasowa gospodarcza winny być realizowane jedynie wzdłuż istn. ulic. Należy maksymalnie ograniczyć dokonywanie podziałów terenów.").
Organy orzekające w sprawie winny były zatem rozważyć, czego z naruszeniem art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. nie uczyniły, czy po 1995 r. (czyli z dniem 1 stycznia 1996 r.) działka o nr ewid. [...] znalazła się już na obszarze dopuszczalnej według planu zabudowy wielorodzinnej i usług i zatem, czy uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. istotnie doprowadziło do zmiany przeznaczenia tej działki (wzrostu jej wartości).
Nie można natomiast podzielić zarzutów skarżącej odnośnie pozbawienia jej udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, będącego wynikiem zaniechania przez organ ustalenia z urzędu jej nowego adresu zamieszkania. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne, które Burmistrz Miasta i Gminy P. prowadził w następstwie uchylenia przez organ odwoławczy jego pierwszej decyzji w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r.) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, należy uznać za kontynuację postępowania zakończonego decyzją uchyloną. Słusznie zatem przyjęło SKO, iż zmiana adresu skarżącej nastąpiła w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, co oznacza, iż to na skarżącej ciążył obowiązek, o którym mowa w art.41§1 k.p.a. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje, iż pisma kierowane przez organ I instancji na stary adres skarżącej należało uznać za skutecznie doręczone (art.41§2 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło