IV SA/Wa 3020/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-14

Skład orzekający: Alina Balicka, Jarosław Łuczaj, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało zarzuty dotyczące niezgodności inwentaryzacji stanu lasu ze stanem rzeczywistym nieruchomości, uznając dane z ewidencji gruntów za wiążące i nieprzydatne do weryfikacji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania dowodowego, nie rozpoznając wnikliwie zarzutów dotyczących prawidłowości inwentaryzacji stanu lasu, która stanowiła podstawę do określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej. W sytuacji kwestionowania przez strony rzetelności inwentaryzacji, organ powinien ją zweryfikować, zamiast opierać się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów, które mogą być nieaktualne lub nieodzwierciedlać rzeczywistego stanu nieruchomości. Niewłaściwe rozpoznanie zarzutów dotyczących inwentaryzacji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Właściciele działki leśnej zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy w części dotyczącej zadań z zakresu gospodarki leśnej, ale zmieniło termin ich wykonania. Właściciele podnosili, że inwentaryzacja stanu lasu, na której oparto decyzję, nie odzwierciedla rzeczywistości, gdyż na działce znajduje się sad i zabudowa, a nie las. Zarzucali organom administracji błędy w ewidencji gruntów i brak weryfikacji stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. M. i L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących E. M. i L. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jt. Dz. U. z 2015 r., poz, 1659) po rozpoznaniu odwołania L. i E. M. od decyzji Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...].08.2016 r. znak: [...] w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej na podstawie Inwentaryzacji Stanu Lasu dla O. na okres od 01 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r. dotyczących lasu położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] na terenie Dzielnicy W. m. W., orzekło na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa o uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej wskazania daty dokonania usunięcia drzew i wyznaczyło termin dokonania czynności do 31.08.2018 r., w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Prezydent m. W. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].08.2016 r. znak: [...] w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej na podstawie Inwentaryzacji Stanu Lasu dla O. na okres od 01 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r. dotyczących lasu położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] na terenie Dzielnicy W. m. W. na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. W decyzji tej określono zadania z zakresu gospodarki leśnej, takie jak pielęgnowanie lasu (usunięcie drzew wskazanych przez pracownika Lasów Państwowych w ramach cięć pielęgnacyjnych późnych sanitarnych w terminie do 31.08.2017 r.), kształtowanie równowagi w ekosystemach leśnych i podnoszenie naturalnej odporności drzewostanów (ochrona warstwy krzewów i runa leśnego podczas wykonywania prac pielęgnacyjnych i ochronnych), zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów (utrzymywanie porządku na działce leśnej po wykonaniu prac pielęgnacyjnych i ochronnych). W uzasadnieniu powołano się na inwentaryzację oraz wynikającą z niej konieczność wykonania cięć pielęgnacyjnych późnych sanitarnych, jako niezbędnych do prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej. Powołano skrócony opis taksacyjny: Wydz. 8b; BMśw – 7 Db wiek 70 lat, 2 Ak wiek 50 lat, 1 Brz wiek 50 lat, pjd. So wiek 70 lat, zadrzewienie 0,4, bonitacja III, zwarcie luźne. Wskazano, że według dokumentacji dla przedmiotowej działki powinny być wykonane czynności z zakresu gospodarki leśnej tj. cięcia pielęgnacyjne późne sanitarne w rozmiarze do 11 m 3 w okresie obowiązywania tj. do 31.12.2023 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli współwłaściciele nieruchomości działki ew. nr [...] E. M. i L. M. W odwołaniu strony podniosły, że opis taksacyjny lasu nie odzwierciedla rzeczywistości, gdyż nie uwzględnia sadu, który znajduje się na działce od kilkudziesięciu lat i zajmuje powierzchnię 0,5 ha, a na pozostałej części działki znajduje się zadrzewienie i krzewy ozdobne, które nie mogą być uznane za las. Zdaniem odwołujących przyczyną wadliwej decyzji organu I instancji jest błąd w ewidencji gruntów i wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wystąpienie do Prezydenta m. W. w sprawie modernizacji ewidencji gruntów. Ponadto stwierdzili, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym do 2003 r., działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe, a więc powinna być wyłączona z produkcji leśnej. Wskazali również na prawo do zagospodarowania działki według woli jej właścicieli. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało powołane na wstępie zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że z inwentaryzacji sporządzonej wg stanu na dzień 1.03.2013 r. wynika, że działka nr ew. [...] jest działką leśną zalesioną. Charakter leśny działki potwierdza również informacja z rejestru gruntów - przy ul. R. (działka nr [...]) znajdują się tereny mieszkaniowe oraz las (LsV) o powierzchni 1,1508 ha. Powołano, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Zatem dopóki nie zostanie ona zmieniona zgodnie z art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego jej zapisy mają charakter wiążący dla organów administracji publicznej. Wskazano, że zgodnie z § 66 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas bonitacyjnych są: 1) numeryczne opisy konturów tych użytków i klas bonitacyjnych; 2) oznaczenia użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach poszczególnych konturów oraz numery tych konturów. § 67 tego Rozporządzenia wskazuje, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na grupy 1) grunty rolne; 2) grunty leśne; (i inne). Natomiast z § 68 Rozporządzenia wynika, że grunty leśne dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem - Ls; 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz. Organ odwoławczy wskazał, że słusznie uznał organ I instancji, że grunty oznaczone w ewidencji jako las podlegają reżimowi ustawy o lasach (w tym zasadom prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej), niezależnie od faktycznego ich zagospodarowania i wykorzystania, i wydanie decyzji znajduje oparcie w dyspozycji art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. W odniesieniu do złożonego w odwołaniu wniosku w sprawie wystąpienia do Prezydenta m. W. dotyczącego modernizacji ewidencji gruntów i prawa do zagospodarowania działki według woli właścicieli, organ odwoławczy wskazał, że powyższe żądania stron wykraczają poza kompetencji ustawowe Kolegium, określone w art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. E. M. i L. M. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, w której wnieśli o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania. W skardze zarzucono: 1/ obrazę przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 123 § 2 k.p.a. poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez organ odwoławczy postanowieniem, zamiast wydania orzeczenia w formie decyzji administracyjnej; 2/ obrazę przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i brak umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia, na skutek czego organ nie uwzględnił toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie kontroli klasyfikacji gruntów na działce nr ewid. [...] z pbrębu 3-14-05, położonej przy ul. R. w W. (vide: zarzut nr 3 poniżej); 3/ brak zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uwzględniło faktu prowadzenia przez Prezydenta m. W. postępowania administracyjnego w sprawie kontroli klasyfikacji gruntów na działce nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. R. w W. (znak sprawy: [...]), i nie zawiesiło postępowania w sprawie niniejszej do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, przy jednoczesnym lapidarnym stwierdzeniu w zaskarżonej decyzji, że zapisy ewidencji gruntów mają charakter wiążący dla organów administracji publicznej; 4/ obrazę przepisów art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.c. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w następstwie czego rozstrzygnięcie oparte zostało na opisie taksacyjnym lasu, który nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, a organy administracji nie przeprowadziły weryfikacji zgodności tego opisu taksacyjnego ze stanem rzeczywistym, pomimo zastrzeżeń zgłaszanych przez Strony w toku postępowania. W uzasadnieniu skargi powołano m.in., że inwentaryzacja stanu lasu jest niezgodna ze stanem rzeczywistym nieruchomości, a w konsekwencji nałożone na Strony zadania z zakresu gospodarki leśnej rozmijają się ze stanem rzeczywistym nieruchomości. Inwentaryzacja została sporządzona bez udziału i wiedzy właścicieli nieruchomości, bez możliwości wejścia na teren nieruchomości, a w inwentaryzacji zaznaczono drzewa, które nie rosną na przedmiotowej nieruchomości (np. drzewa akacjowe). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał zarzuty skargi, a dodatkowo wskazał na naruszenie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach poprzez nałożenie w treści decyzji również obowiązków na właścicieli w trybie art. 24 w/w ustawy. Ponadto wskazał, że termin wyznaczony w decyzji, został określony bez żadnej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasu. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 1 ust. 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy, organem właściwym do wydania niniejszej decyzji jest Prezydent m.st. Warszawy (starosta). Natomiast zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji wydaje orzeczenie w formie decyzji a nie postanowienia. W przedmiotowej sprawie SKO w dniu [...] sierpnia 2017r. wydało rozstrzygnięcie zatytułowane "Postanowienie" zamiast "Decyzja". Natomiast analiza tego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że jego treść zawiera wszystkie wymagane elementy, wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. Powyższe uchybienie nie miało więc wpływu na wynik sprawy. Ponadto niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. albowiem organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego i nie naruszył praw stron do zapoznania się z materiałem dowodowym. Okoliczność, że strony nie miały możliwości poinformowania organu odwoławczego o toczącym się przed Prezydentem m. W. postępowaniu w sprawie kontroli klasyfikacji gruntów na działce nr [...], nie miała w ocenie Sądu znaczenia dla przebiegu postępowania w przedmiotowej sprawie. Mianowicie organ odwoławczy orzekał na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, w tym na podstawie aktualnych danych z ewidencji gruntów. Fakt, że jest prowadzone postępowanie w sprawie weryfikacji klasyfikacji gruntów na działce nr [...], nie ma znaczenia dla toczącego się w sprawie postępowania. Brak jest podstaw do uznania, że kwesta ewentualnych zmian w ewidencji gruntów w przyszłości, i zmiana zapisów w zakresie użytków, jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji, uzasadniającym obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że zmiana wpisów w ewidencji będzie powodowała skutki na przyszłość, w zakresie istnienia bądź braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Z tych względów niezasadny jest również zarzut z pkt. 3 skargi. Natomiast analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy przy prowadzeniu postępowania naruszył zasady wynikające z art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz z art. 15 k.p.a. W ocenie Sądu nie zebrano i nie rozpoznano wnikliwie całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie podstawowego dowodu jakim jest inwentaryzacja. W toku całego postępowania administracyjnego współwłaściciele kwestionowali przeprowadzoną inwentaryzację, twierdząc, że na ich nieruchomości znajduje się sad, ogród i dom mieszkalny. Zarzuty odnośnie nieprawidłowości inwentaryzacji zostały również podniesione w złożonym odwołaniu. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego wynika, że organ w ogóle nie rozpoznał zarzutów w tym zakresie, uznając, że skoro z inwentaryzacji i wpisów ewidencji wynika charakter leśny działki, to istniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na postawie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Z takim rozumowaniem organu nie można się zgodzić. W sytuacji gdy w świetle art. 19 ust. 3 ustawy o lasach decyzja wydana na tej podstawie prawnej, w oparciu właśnie o sporządzoną inwentaryzację, ma określać zadania z zakresu gospodarki leśnej, to kwestia prawidłowości i rzetelności sporządzonej inwentaryzacji ma kluczowe znaczenie w sprawie. Zadania określone w decyzji organu muszą bowiem znajdować uzasadnienie w aspekcie zasad prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej. Bez prawidłowo i rzetelnie sporządzonej inwentaryzacji nie jest bowiem możliwe właściwe określenie zadań z zakresu gospodarki leśnej. W szczególności w sytuacji, gdy w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano m.in. ilość metrów sześciennych drewna uzyskanego w ramach cięć pielęgnacyjnych. Skarżący zakwestionowali ilość drzew wymienioną w skróconym opisie taksacyjnym oraz ich rodzaj. Ponadto podnieśli w skardze, że inwentaryzacja została przeprowadzona bez udziału i ich wiedzy, osoby sporządzające inwentaryzację nie miały możliwości wejścia na ogrodzony teren zabudowanej nieruchomości przy u. R. w W. Dodatkowo wskazać należy, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie uzasadniły w żaden sposób wyznaczenia terminu wykonania zadania określonego w pkt. 1 decyzji. Natomiast nie znajduje w ocenie Sądu uzasadnienia zarzut zgłoszony na rozprawie w zakresie naruszenia art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Przedmiotowa decyzja została wydana w zakresie wynikającym z treści w/wym. art. i określa wyłącznie zadania z zakresu gospodarki leśnej. Nie odnosi się w żaden sposób do kwestii niewykonania obowiązków wynikających z tej decyzji. Niewątpliwie dopiero w sytuacji stwierdzenia niewykonania zadań wynikających właśnie z decyzji wydanej na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy, starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji wydanej po wszczęciu kolejnego postępowania, w oparciu o art. 24 ustawy o lasach. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia przy prowadzeniu postępowania dowodowego oraz nierozpoznanie wszystkich zarzutów zgłoszonych w odwołaniu, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wnikliwie przeanalizuje zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie zgłoszonych zarzutów co do inwentaryzacji i w zależności od dokonanej oceny rozważy możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postepowania dowodowego. Wydając ponownie rozstrzygnięcie, organ odwoławczy odniesie się do wszystkich zarzutów odwołania, a uzasadnienie decyzji winno zawierać również wyjaśnienie podstawy prawnej i zasadności określonych w decyzji terminów. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składały się uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika zasądzone w stawce minimalnej, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, jak również uiszczona opłata od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło