IV SA/Wa 3029/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na akt własności ziemi Naczelnika Gminy [...], z dnia [...] września 1973 r. nr [...] w przedmiocie nadania własności nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. M. Z. (dalej jako skarżąca) wniosła o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi [...] i [...] wydanego w dniu [...] września 1973 r. przez Naczelnika Gminy [...]. Pismem z dnia 6 października 2017 r. doprecyzowała, że złożony wniosek jest skargą na akt własności ziemi [...] wydany w dniu [...] września 1973r. przez Naczelnika Gminy I.. Skarżąca wskazała, że na mocy aktu własności ziemi M. B. stała się z mocy prawa właścicielką nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów wsi L. nr ewid. [...], [...] i [...] o powierzchni 11,00 ha. Podstawą do wydania tego aktu – według skarżącej – był protokół sporządzony w dniu [...] lipca 1972 r., z którego wynikało, że nieruchomość opisana wyżej znajdowała się w samoistnym posiadaniu w dniu [...] listopada 1971 r. M. B.. Zdaniem skarżącej wydany akt własności ziemi wydany został bezprawnie i z naruszeniem konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności. Nieruchomość, której dotyczy akt własności ziemi wbrew ustaleniom poczynionym na etapie wydawania aktu własności ziemi była własnością M. B. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1921 r. Rep. [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożenie przedmiotowej skargi na "akt własności ziemi" jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) (dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 52 § 1 ustawy, skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy administracji obu instancji. Wskutek tego sąd administracyjny może ocenić całość ich postępowania. Włączenie do zakresu kontroli Sądu działalności organu pierwszej instancji oznaczałoby, że Sąd nie tyle "dokonuje kontroli działalności administracji publicznej", ile wkracza w tok postępowania organów administracji, zastępując niejako w kompetencjach organ administracji drugiej instancji. Sąd zauważa, że zaskarżony akt własności ([...]) został wydany w dniu [...] września 1973 r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] (organ wówczas uprawniony), a nie jak wskazała skarżąca przez Naczelnika Gminy [...]. Stosownie do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 12 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 , poz. 250, ze zm.) zobowiązanym do wydania decyzji w formie "aktu własności ziemi" był właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Zgodnie natomiast z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 12 ust. 4 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, od decyzji organu do spraw rolnych, jak również od decyzji powiatowej komisji do spraw uwłaszczenia przysługiwało odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia, której decyzja była ostateczna. Tak więc Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] było jedynie organem pierwszej instancji, organem drugiej instancji zaś była wspomniana wojewódzka komisja do spraw uwłaszczenia. Mając powyższe na uwadze, wobec wniesienia skargi na decyzję organu pierwszej instancji, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną odrzucił.