IV SA/Wa 303/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr), asesor WSA Agnieszka Wójcik Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi A.K. i S. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1/ oddala skargę; 2/ oddala wniosek w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].11.2004 r. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję własną z dnia [...].10.2004 r., w której odmówił stwierdzenia nieważności swej decyzji z dnia [...].09.2004 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].05.2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].04.2004 r., który postępowanie w sprawie dokonania ponownych pomiarów geodezyjnych zabudowanej działki, stanowiącej własność skarżących, oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie nr [...] miasta L. przy ul.[...] nr [...] - umorzył jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu swej decyzji z dnia[...].04.2004 r. Starosta [...] zauważył, że kwestia ochrony granic oraz wznawiania znaków granicznych uregulowana została w ustawie z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Obowiązek ochrony granic nałożony został na właścicieli, a w myśl art. 39 ust. 2 tej ustawy czynności wznowienia znaków granicznych dokonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki wymienione w art. 11 ustawy na zlecenie i koszt zainteresowanego właściciela nieruchomości. Prowadzenie czynności wznowienia znaków granicznych nie należy zatem do Starosty [...].. Starosta nadmienił nadto, że zmiana pow. przedmiotowej działki jest wynikiem przeprowadzenia prac związanych z modernizacją w latach 1992-1993 ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu nr [...] miasta L.. Jak podkreślił Starosta o wynikach prac modernizacyjnych i wynikłej z nich zmianie pow. tej działki (z 1001 m² na 992 m²) A. i S. K. byli poinformowani, zapoznano ich z protokołem ogłoszenia wyników pomiaru stanu władania w UMiG w L. w dniach [...]-[...].09.1993 r. Zaznaczył także, iż w aktach sprawy znajdują się: poświadczenie przez A. i S. K. odbioru zawiadomienia o terminie ogłoszenia wyników modernizacji oraz podpisany przez nich bez zastrzeżeń protokół ogłoszenia wyników. Nadto Starosta zauważył, że dokumentacja geodezyjna stanowiąca wynik prac modernizacyjnych była podstawą do wprowadzenia z urzędu zmian w oznaczeniu nieruchomości w dziale I księgi wieczystej, do której działka ta została wpisana, zawiadomienie o wpisie zostało przesłane przez Sąd Wieczystoksięgowy na adres A. i S. K.. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy, który stwierdził, że spraw objętych wnioskiem strony nie rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnej, a prowadzone w takiej sprawie postępowanie administracyjne musiałoby zostać uznane za bezprzedmiotowe, z uwagi na brak umocowania dla organów administracji geodezyjnej i kartograficznej do podejmowania merytorycznych orzeczeń w tym zakresie. Woj. [...] podkreślił, że wątpliwości i zastrzeżenia w zakresie położenia znaków granicznych, wyznaczających przebieg granicy przedmiotowej działki w terenie mogą zostać wyjaśnione w trybie wznowienia granic. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiany pow. przedmiotowej działki zaszły podczas modernizacji ewidencji, w wyniku ponownego obliczenia jej pow. metodą analityczną (ze współrzędnych punktów granicznych), bez zmiany położenia granic nieruchomości. Z tego względu stwierdził, że zmiana ta była wyłącznie efektem dokładniejszych pomiarów tej samej powierzchni (dzięki zastosowaniu sprzętu technicznego nowej generacji), a nie faktycznego ubytku powierzchni w terenie, poprzez odłączenie części gruntu z działki o nr ew. [...]. A. i S. K. żądali stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].05.2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].04.2004 r. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...].09.2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].05.2004 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia zaznaczył, że wykonanie pomiarów geodezyjnych może zostać zlecone podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie geodezji poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej. W celu tym nie wszczyna się natomiast postępowania administracyjnego, stąd wszczęte na wniosek strony postępowanie administracyjne w sprawie zlecenia dokonania pomiarów geodezyjnych jest bezprzedmiotowe, z powodu braku umocowania prawnego dla organów administracji geodezyjnej i kartograficznej do podejmowania merytorycznych orzeczeń w tym zakresie. Z tego względu Główny Geodeta Kraju uznał, że kontrolowana decyzja nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Rozstrzygnięcia tego A. i S. K. nie zaskarżyli do Sądu Administracyjnego, tylko zażądali stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...].09.2004 r., w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 i 7 Kpa. Rozstrzygnięciu temu zarzucili fałszowanie dokumentacji geodezyjnej w Starostwie oraz fakt pozbawienia ich 9 m² działki. Nadto A. i S. K. stwierdzili, że decyzja ta nie wyjaśniła dlaczego nie został dopuszczony wnioskowany przez nich dowód z dokonania ponownych pomiarów geodezyjnych ich działki. Główny Geodeta Kraju w decyzji z dnia [...].10.2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności swej decyzji z dnia [...].09.2004 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zaznaczył, że wzruszenie decyzji w trybie art. 156 Kpa stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji administracyjnych i wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja taka dotknięta jest jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 Kpa. Jednocześnie podkreślił, że A. i S. K. nie wskazali przesłanek , które byłyby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...].09.2004 r. Stwierdził, że zadaniem organu administracji publicznej orzekającego w sprawie nieważności, jest wyjaśnienie czy zaszła kwalifikowana niezgodność tej decyzji z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Mając na względzie, iż nie zaszły przesłanki z art. 156 § 1 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący raz jeszcze domagali się przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z ponownych pomiarów geodezyjnych ich działki, którego to pomiaru miałby dokonać organ z urzędu. A po przeprowadzeniu żądanych czynności pomiarowych domagali się wydania decyzji w tym przedmiocie z uwzględnieniem art. 107 § 3 Kpa oraz art. 78 § 1 Kpa. Główny Geodeta Kraju w decyzji z dnia [...].11.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję i ponownie podkreślił, że A.i S.K. w dalszym ciągu nie wskazali przesłanek, które byłyby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...].09.2004 r. W skardze wniesionej do Sądu Administracyjnego oraz kolejnych pismach procesowych A. i S. K.. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...].10.2004 r., a także decyzji tego organu z dnia [...].09.2004 r. Nadto wnieśli o zasądzenie odszkodowania od tego organu administracji publicznej na ich rzecz, z uwagi na to, że nie dopuścił do rozpoznania ich wniosku dowodowego o pomiar należącej do nich działki w obecności stron. Jednocześnie skarżący zwrócili się z wnioskiem o przyznanie im zwolnienia od kosztów sądowych i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał im prawo pomocy. Nadto złożyli wniosek w przedmiocie wymierzenia grzywny Głównemu Geodecie Kraju. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uwzględniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Geodety Kraju w z dnia [...].11.2004 r. nie narusza prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem kontroli, stosowanym w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. To strona skarżąca, mimo pouczenia zawartego w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności z dnia [...].09.2004 r. o możliwości wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego zrezygnowała z tego uprawnienia i skierowała wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji w trybie art. 156 Kpa (okoliczności tej skarżący zarówno w skardze, jak i złożonych później pismach procesowych nie kwestionowali). Zaznaczyć przy tym trzeba, że nie można potraktować jako niedopuszczalnego żądania stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej, złożonego w terminie do wniesienia odwołania, bo strona ma możliwość wyboru drogi ochrony swoich praw i interesów, jak podkreślono w wyroku NSA z 7.01.1992 r., III SA 946/91, PS 1993, nr 7-8, s. 98 (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2004, s. 743). W sprawie niniejszej rozstrzygnięcia wymaga zatem, czy Główny Geodeta Kraju wydając decyzję z dnia [...].09.2004 r. dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa" lub można przypisać mu inną wadę enumeratywnie wymienioną w art. 156 § 1 Kpa, która stanowiłaby przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sprawa toczy się bowiem już nie w trybie zwykłym, a w trybie nadzoru (w trybie nadzwyczajnym), kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew zasadom trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną. Ta nadzwyczajność uznania decyzji za nieważną powoduje, iż w stosunku do przyczyn uchylenia decyzji w trybie zwykłym, "wymogi" są tu wielokrotnie wyższe. Ustawa z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w art. 39 ust. 2 stanowi, że czynności wznowienia znaków granicznych dokonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki wymienione w art. 11 ustawy na zlecenie i koszt zainteresowanego właściciela nieruchomości. Zatem wskazanie organu, iż sprawa ta nie jest sprawą o charakterze administracyjnym, w której można żądać dokonania ponownych pomiarów nieruchomości przez Starostwo z urzędu, jest poprawne. Zatem postępowanie w tym przedmiocie już wszczęte należało jako bezprzedmiotowe umorzyć. W postępowaniu toczącym się przed organami administracji publicznej w trybie zwykłym stwierdzono, że powstała różnica w powierzchni działki oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie nr [...] miasta L. przy ul. [...] nr [...], a należącej do A. i S. K. wynikła podczas ponownych pomiarów tej nieruchomości, przeprowadzonych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W wyniku ponownego obliczenia jej pow. metodą analityczną (ze współrzędnych punktów granicznych), bez zmiany położenia granic nieruchomości okazało się, że jej faktyczna pow. jest mniejsza o 9 m². Dlatego też przyjęto, że zmiana ta była wyłącznie efektem dokładniejszych pomiarów tej samej powierzchni (dzięki zastosowaniu sprzętu technicznego nowej generacji), a nie faktycznego ubytku powierzchni w terenie, poprzez odłączenie części gruntu z działki o nr ew. [...]. Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...].11.2004 r. nie wskazali przesłanek, w oparciu o które należałoby stwierdzić nieważność tej decyzji, która odmówiła stwierdzała nieważności decyzji z dnia [...].09.2004 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].05.2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [....] z dnia [...].04.2004 r., który postępowanie w sprawie dokonania ponownych pomiarów geodezyjnych zabudowanej działki, stanowiącej własność skarżących, oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie nr [...] miasta L. przy ul. [...] nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe. Przesłanek takich nie dopatrzył się także Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła zostać uwzględniona. Należy także zauważyć, że wniosek skarżących w przedmiocie wymierzenia grzywny Głównemu Geodecie Kraju, wobec nieprzekazania Sądowi akt w terminie 30 dni - nie mógł zostać uwzględniony. W dniu 27.01.2005 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wymierzenie Głównemu Geodecie Kraju grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż organ pozostawia bez biegu i odpowiedzi ich skargę z dnia 12.12.2004 r. Jak wynika z akt sprawy skarga ta nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 15.12.2004 r., o czym świadczy data stempla pocztowego, natomiast Główny Geodeta Kraju przekazał do Sądu skargę A. i S. K. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy w dniu 14.01.2005 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). Wynika z tego, że wbrew twierdzeniu skarżących, organ nie uchybił terminowi, o którym mowa w art. 54 § 2 cyt. ustawy, a zatem wniosek ten należało oddalić. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.