IV SA/Wa 303/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-07

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość udziału strony skarżącej w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, opierając się na analizie okresu wykorzystania wody przez elektrownię wodną, bez powoływania biegłego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił wysokość udziału strony skarżącej w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, opierając się na analizie okresu wykorzystania wody przez elektrownię wodną. Sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy oraz wiedza organu wystarczały do wydania decyzji, a powołanie biegłego nie było obligatoryjne, gdyż ustalenia opierały się na weryfikowalnych wyliczeniach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód spiętrzonych do celów energetycznych. Kluczowym elementem sporu był obowiązek nałożony na stronę skarżącą (T. Sp. z o.o.) partycypowania w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego. Strona skarżąca kwestionowała wysokość tego udziału, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i niepowołanie biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm), w związku z art. 122 ust. 1 pkt 1 oraz art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 145) po rozpatrzeniu odwołania Pana A. K., pełnomocnika [...] Sp. z o.o., od decyzji Marszałka Województwa O. z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód spiętrzonych w zbiorniku [...] do celów energetycznych przez EW [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Marszałek Województwa [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód spiętrzonych w zbiorniku [...] do celów energetycznych przez EW [...], o przełyku instalowanym [...] m3/s i spadzie max. [...] m. W warunkach udzielonego pozwolenia wodnoprawnego orzeczono obowiązek zachowania przepływu nienaruszalnego w wysokości [...] m3/s, partycypację w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego w wysokości [...] % kosztów poniesionych w roku przez właściciela urządzenia wodnego, jak również prowadzenia gospodarowania wodą zgodnie z instrukcją gospodarowania wodą, zatwierdzoną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...]. Pozwolenia udzielono na czas do [...] maja 2032 r. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do wniosku Okręgu PZW w O., dotyczącego nałożenia na uprawnionego obowiązku partycypowania w kosztach zarybiania oraz zamontowania odstraszaczy ryb przed wlotem do elektrowni, które uznał za nieudokumentowane. Ustosunkowując się do żądań RZGW w zakresie ponoszenia kosztów utrzymywania urządzeń wodnych oraz uczestniczenia w kosztach prac wynikających z awarii, remontów bieżących i kapitalnych wszystkich obiektów zbiornika wodnego organ uznał je za zasadne tylko w części, odnoszącej się do utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego. Wielkość partycypacji ustalono proporcjonalnie w odniesieniu do czasu w ciągu roku, w którym możliwa jest praca elektrowni. Odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, złożył Pan A. K. wnosząc o uchylenie tego zapisu lub o jego zmianę. W złożonym odwołaniu skarżący proponuje uczestniczenie Spółki [...] w wysokości [...]% kosztów utrzymania zapory czołowej i ponoszenie całości kosztów utrzymania części bloku zrzutowego, wykorzystywanego do celów energetycznych, lub uczestniczenie w wysokości [...] % w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego. Zdaniem skarżącego nałożony obowiązek nie znajduje oparcia w art 128 ust 2 pkt 3 Prawa wodnego, bowiem korzyści nie można utożsamiać z przychodem czy zyskiem z prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek ten został orzeczony z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 8, 77 §1 oraz art. 84 §1 kpa. Ze zbiornika [...] korzyści odnosi szereg innych użytkowników, przy czym podstawową jego funkcją jest ochrona przeciwpowodziowa, a korzystanie energetyczne jest tylko jedną z jego wielu funkcji. Proponowany przez Spółkę zakres ponoszenia kosztów utrzymania bloku zrzutowego odpowiada zasadom ustalonym, w drodze wzajemnego porozumienia, dla realizowanego obecnie remontu tego bloku i nie ma żadnych przeciwwskazań aby został również przyjęty na przyszłość. Jako alternatywne rozstrzygnięcie Spółka proponuje uchylenie i umorzenie postępowania w tym zakresie, gdyż rozstrzygnięcie tej kwestii jest możliwe w terminie późniejszym, na podstawie przepisu art. 64 ust. 1a Prawa wodnego. Analizując akta sprawy organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego. Można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że przepływy przez elektrownię wahają się od [...] do [...] m3/s zatem korzyści są różne w zależności od wielkości przepływów, jednakże nie można podzielić stanowiska, że przepływy wody wykorzystywane do pracy elektrowni nie mają nic wspólnego z odnoszonymi przez elektrownię korzyściami. Korzyścią dla elektrowni wodnej jest bowiem możliwość wykorzystania przez nią spadu, uzyskanego dzięki piętrzeniu wodny w zbiorniku [...], jak i przepływu wyrównanego, uzyskanego dzięki gromadzeniu wodny w tym zbiorniku. Nieuprawniony jest pogląd strony, że korzyści odnoszone z urządzenia wodnego utożsamiono z przychodem czy zyskiem z prowadzonej działalności, bowiem korzyści elektrowni odniesiono do czasu wykorzystania ilości i spadu wody, zgromadzonej w zbiorniku [...], wykorzystanej do produkcji energii elektrycznej. W piśmie z dnia 12 marca 2012 r., stanowiącym podstawę do ustalenia partycypacji w kosztach utrzymania zbiornika [...], w punkcie 1, RZGW wykazał że uprawniony bezpośrednio korzysta z części energetycznej (środkowej) bloku zrzutowego wraz z: konstrukcją hali, budynkiem zaplecza, mostem technologicznym i mostem drogowym, jak również innymi obiektami i urządzeniami związanymi z funkcjonowaniem elektrowni, a także [...] m2 gruntu na którym położona jest ta część bloku. RZGW wnioskował, aby 100% kosztów utrzymania tych obiektów i urządzeń ponosił uprawniony. W punkcie lI, w odniesieniu do pozostałych obiektów i urządzeń, RZGW wnosił o udział w wysokości [...]% kosztów ich utrzymania, a ponadto w takiej samej wysokości ponoszenia kosztów prac wynikających z awarii, remontów bieżących, remontów kapitalnych wszystkich obiektów. Wyliczenia proporcji ponoszonych kosztów RZGW dokonał z okresu 5 lat. W przedstawionej analizie RZGW w W. wykazał, że w tym okresie, z uwagi na niedostatek wody elektrownia nie pracowała przez [...] dni, czyli przez [...]% tego okresu. Przez [...] dni, czyli przez [...] % okresu występowały przepływy powodziowe i dominujące znaczenie miała w tym czasie funkcja przeciwpowodziowa. W pozostałych dniach, czyli przez [...]% okresu, elektrownia wykorzystywała wodę zretencjonowaną w zbiorniku [...], przy czym przez [...]% okresu wyliczonego z 5 lat, praca ta odbywała się przy przepływie i spadzie maksymalnym. W pozostałym czasie produkcja energii elektrycznej była prowadzona przepływem zmiennym, w zakresie przełyku elektrowni, czyli w granicach od [...] do [...] m3/s. W świetle tak wyliczonego zakresu pracy elektrowni, odpowiadającego odnoszonym przez nią korzyściom, RZGW w W. zaproponował, aby właściwym wskaźnikiem udziału w kosztach był równy podział, odniesiony do okresu pracy elektrowni [...]%, czyli po [...]%. Przedstawione w powyższym piśmie wyliczenie okresu, w którym odpływy ze zbiornika umożliwiają pracę elektrowni należy uznać za na tyle oczywiste i rzetelne, że do oceny tego materiału wystarczyła organowi, wydającemu pozwolenie wodnoprawne, posiadana przez niego wiedza. Zarzut naruszenia przepisów kpa, z uwagi na nie powołanie na tą okoliczność biegłego trudno zatem uznać za zasadny. Pan A. K. nie wyraził zgody na ponoszenie kosztów utrzymania urządzeń zbiornika [...] według propozycji zgłoszonych przez RZGW. Stwierdził on, że z urządzeń wymienionych w punkcie l korzysta nie tylko [...] lecz w pewnej części także RZGW. Zdaniem strony, zbiornik [...] jest zbiornikiem wielozadaniowym z którego wód korzystają MPWiK w W., [...], PZW oraz ośrodki rekreacyjne zlokalizowane na obrzeżach zbiornika. [...] jest tylko jednym z wymienionych korzystających i nie korzysta z urządzeń i budowli wymienionych w punkcie II pisma RZGW. Przedłożone przez skarżącego obie propozycje odmiennego uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń zbiornika [...] nie zostały poparte żadnymi wyliczeniami zatem ich przyjęcie nie jest możliwe. Brak jest również podstaw do odmowy ustalenia tego obowiązku, gdyż właściciel urządzenia wodnego wystąpił o jego ustalenie w wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym. Fakt, że zbiornik [...] włączony jest do obwodu rybackiego oraz, że pełni funkcje rekreacyjne nie umniejsza ilości wody, która zostaje przeznaczona na produkcję energii elektrycznej. Na ilość wody możliwej do wykorzystania przez elektrownię wodną nie ma również wpływu zasilanie rz. [...] na potrzeby żeglugi, jak również pobory wody na potrzeby komunalne dla m. W., gdyż użytkują one wodę dopiero po jej wykorzystaniu przez elektrownie wodną. Organ w pełni zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że czas w którym elektrownia korzystając z wód spiętrzonych w zbiorniku odnosi wymierne korzyści w postaci wyprodukowanej energii elektrycznej jest prawidłowym miernikiem odnoszonych korzyści. Można również podzielić stanowisko, o odniesieniu zaproponowanego wskaźnika [...] % do partycypacji w kosztach utrzymania podstawowych budowli tworzących zbiornik (zapory czołowej i bloku zrzutowego), chociaż na sztuczny zbiornik zlokalizowany na rzece składają się również pozostałe budowle, bez których ten zbiornik, jako całość techniczno-użytkowa nie mógłby funkcjonować. Analizując załączony do wniosku operat wodnoprawny nie znaleziono podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Nie znaleziono również podstaw do ustalenia innego wskaźnika korzyści odnoszonych przez EW [...], z wód zgromadzonych w zbiorniku [...]. Za zasadne uznano stanowisko uzgodnione przez strony oraz organ I instancji, że brak jest podstaw do zatwierdzania Instrukcji gospodarowania wodą, dołączonej do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, bowiem w mocy pozostaje Instrukcja gospodarowania wodą na zbiornikach [...] w trakcie realizacji I etapu modernizacji zb. [...], zatwierdzona decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] sp. z o.o., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80, art. 84 §1 i art. 136 kpa., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zaniechaniu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, co skutkowało niewyjaśnieniem rozpoznawanej sprawy w aspekcie art. 128 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012r, poz. 145 z późn. zm.) i w konsekwencji na błędnym przyjęciu wysokości udziału [...] sp. z o.o. w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przedmiotowej sprawie, w części dotyczącej partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, zakres postępowania wyznacza art. 128 ust. 2 pkt. 3 Prawa wodnego. Oznacza to, że organy powinny ustalić rodzaj i wielkość korzyści odnoszonych przez [...] Sp. z o.o. z zapory czołowej i bloku zrzutowego. Następnie zaś, w oparciu o te ustalenia, powinny określić wysokość udziału w kosztach utrzymania tych urządzeń. W ocenie skarżącej pojęcie korzyści należy odnosić tylko do zakresu, sposobu i warunków korzystania z urządzeń wodnych. Jeżeli z urządzenia wodnego korzysta wiele podmiotów, to każdy z nich odnosi z niego korzyści. W takiej sytuacji należy ustalić w jakiej części każdy z tych podmiotów korzysta z urządzenia. Dopiero takie ustalenie pozwoli na stosowne określenie odnoszonych korzyści przez konkretny podmiot, co przełoży się na jego udział w obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzenia wodnego. Określając poziom "odnoszonych korzyści z urządzenia wodnego" należy kierować się przeznaczeniem konkretnego urządzenia i sposobem korzystania z niego przez wszystkich użytkowników. Przy czym z uwagi na cel ustalenia odnoszonych korzyści, którym jest podział kosztów utrzymania urządzenia wodnego, suma "korzyści" wszystkich podmiotów korzystających z urządzenia nie może przekraczać 100%. Wskazano, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a postępowanie powinny prowadzić w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.), zaś oceny czy dana okoliczność została udowodniona, powinien dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Ponadto, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej powinien zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 §1 k.p.a.). Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Jednakże zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, nie wykonały ciążących na nich obowiązków w tym zakresie. Przedmiotowa sprawa nie została bowiem wyjaśniona w aspekcie art. 128 ust. 2 pkt. 3 Prawa wodnego. Organ pierwszej instancji w ogóle zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, w zakresie ustalenia wysokości udziału skarżącego w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, stosownie do odnoszonych korzyści z tych urządzeń. Swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na stanowisku RZGW w W., przedstawionym w piśmie z dnia 12 marca 2012r, które nie zostało poparte żadnymi dowodami. Dowodem takim nie mogą być w szczególności wyliczenia RZGW, zawarte w tym piśmie. Przede wszystkim stanowisko RZGW nie może zastępować działań organów administracji publicznej w zakresie obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 77 k.p.a. Ponadto skarżąca, w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012r, zakwestionowała twierdzenia RZGW. Wreszcie, RZGW dokonał swoich obliczeń w sposób zupełnie dowolny, przyjmując jako ich podstawę przepływy wody przez Elektrownię Wodną [...], umożliwiające jej pracę. Zaś zgodnie z art. 128 ust. 2 pkt. 3 Prawa wodnego, "odnoszona korzyść" powinna dotyczyć korzyści z zapory czołowej i bloku zrzutowego, a nie korzyści z pracy elektrowni wodnej, a tym samym z prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważyć przy tym należy, że przepływy, przyjęte przez RZGW jako kryterium podziału kosztów, wahają się od [...] m3/s do [...] m3/s. Nie może zaś budzić wątpliwości, że "odnoszone korzyści" będą się różniły w sposób oczywisty w zależności od wielkości przepływu. Nie wiadomo także na jakiej podstawie organ pierwszej instancji przyjął za RZGW, że skarżąca i RZGW korzystają z przepływów w częściach równych. Zwłaszcza, że ustalił, iż podstawowymi funkcjami zbiornika [...] jest funkcja przeciwpowodziowa oraz funkcja alimentacyjna rzeki [...]. Natomiast jego funkcja hydroenergetyczna jest drugorzędna (str. 5 uzasadnienia decyzji). Świadczy o tym jednoznacznie sposób gospodarowania wodą na zbiorniku [...], określony w instrukcji gospodarowania wodą zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012r, znak [...]. Zgodnie z nią gospodarowanie wodą na zbiorniku, odbywa się z uwzględnieniem w pierwszej kolejności jego funkcji przeciwpowodziowej i alimentacyjnej. Przejawia się to chociażby w tym, że korzystanie ze zbiornika przez pozostałych użytkowników jest podporządkowane jego funkcjom podstawowym i uzależnione jest od decyzji RZGW. Zwrócić należy także uwagę, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił innych podmiotów, które odnoszą korzyści z piętrzenia zaporą wód rzeki [...], jak chociażby Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. czy przedsiębiorstwa żeglugowe. Skarżąca zwracała na tą okoliczność uwagę w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012r. Mając powyższe na uwadze, skoro RZGW nie zaoferowało żadnych dowodów, na podstawie których można byłoby ustalić wielkość udziału [...] sp. z o.o. w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, to organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 84 51 k.p.a., był zobowiązany dopuścić z urzędu dowód z opinii biegłego. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że ustalenia te wymagają wiadomości specjalnych. W istocie bowiem organ pierwszej instancji powinien ustalić stosowne korzyści, jakie z piętrzenia wody zaporą czołową i blokiem zrzutowym, odnoszą wszystkie podmioty, które z niego korzystają. Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko Marszałka Województwa [...]. Uznał, że ustalenia organu pierwszej instancji, oparte na kryteriach i obliczeniach przedstawionych przez RZGW, są właściwe, oczywiste i rzetelne. Ponadto stwierdził, w żaden sposób tego nie uzasadniając, że posiadana przez organ pierwszej instancji wiedza wystarczała do oceny stanowiska przedstawionego przez RZGW. Nie było zatem konieczności powoływania na tą okoliczność dowodu z opinii biegłego. Tym samym organ drugiej instancji nie dopatrzył się jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania Natomiast, przedłożone przez skarżącego propozycje uczestniczenia w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, uznał za niemożliwe do przyjęcia, gdyż nie zostały poparte żadnymi wyliczeniami. W tej sytuacji zdaniem skarżącej nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji naruszyły podstawowe zasady postępowania, tj. zasadę praworządności (art. 6 kpa.), zasadę uwzględniania z urzędu słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.) i zasadę zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz wynikające z tych zasad przepisy postępowania dowodowego (art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 §1 k.p.a.). Rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zostały bowiem wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, niezbędnego do rozpatrzenia sprawy, co skutkowało niewyjaśnieniem rozpoznawanej sprawy w aspekcie art. 128 ust. 2 pkt. 3 Prawa wodnego i w konsekwencji na błędnym przyjęciu udziału [...] sp. z o.o. w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego, wysokości [...]% kosztów poniesionych przez RZGW. Ponadto, organ drugiej instancji naruszył art. 136 k.p.a., gdyż nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. W tym zakresie zignorował zupełnie zarzuty skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...]. Nie wziął także pod uwagę dokumentów dołączonych do odwołania (pisma [...] sp. z o.o. z dnia 18.05.2012r i pisma RZGW z dnia 24.05.2012r), z których wynika, że został ustalony podział kosztów realizowanego obecnie remontu bloku zrzutowego. Zgodnie z tym podziałem [...] sp. z o.o. pokrywa w całości koszty remontu części energetycznej bloku zrzutowego, a RZGW pokrywa całość kosztów remontu pozostałej części bloku zrzutowego. Nie było zatem żadnych przeciwwskazań, aby taki podział kosztów został także ustalony na przyszłość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie udzielenia skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód spiętrzonych w zbiorniku [...] do celów energetycznych przez EW [...] w części w jakiej nakłada ona na stronę obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego w wysokości [...]% kosztów poniesionych w roku przez właściciela urządzenia wodnego tj. RZGW w W. w zakresie ustalonym do 30 października roku poprzedniego. Podstawę nałożenia na stronę skarżącą powyższego obowiązku stanowi art. 128 ust. 2 pkt 3 prawa wodnego zgodnie z którym w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści. W świetle powyższego przepisu nie ulega wątpliwości, iż uczestniczenie w kosztach eksploatacji urządzeń dotyczy faktycznych kosztów. Aby partycypacja mogła być realnie i skutecznie realizowana musi być wykonalna i odpowiednio zabezpieczona. Zadaniem organu jest zatem takie ustalenie obowiązku, który pozwalałby na realne zabezpieczenie kosztów. W wyroku z dnia 5 grudnia 2007r. Sygn. akt II SA/Bd 649/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że cyt. "Pojęcie korzyści należy odnosić więc do wielkości, zakresu, sposobu i warunków korzystania z urządzeń wodnych" Jak wynika z akt sprawy organ widział potrzebę ustalenia tego obowiązku w rozpoznawanej sprawie. Określając go oparł się na wyliczeniach RZGW w W., przeprowadzonych z okresu 5 lat (2006-2010) wskazujących, że w tym czasie elektrownia wykorzystywała wodę zgromadzoną w zbiorniku [...] przez [...] % całego czasu. Z uwagi na to, że w tym czasie elektrownia pracowała zmiennym przepływem, za właściwą przyjęto również propozycję aby wskaźnikiem do udziału w kosztach była połowa tego czasu pracy czyli [...]%. Kwestionując ustalony według powyższych zasad wskaźnik partycypacji skarżąca Spółka stwierdza, że korzyści należy odnosić do korzyści z urządzeń wodnych a nie z działalności gospodarczej i przywołuje w/w wyrok WSA w Bydgoszczy. Wskazać jednak należy, że w rozpoznawanej sprawie podstawę ustalenia kwestionowanego obowiązku nie stanowił "dochód z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej". Tym samym wbrew zarzutom skargi w ocenie Sądu przyjęty przez organ w rozpoznawanej sprawie sposób określenia wskaźnika udziału w kosztach uznać należy za dopuszczalny oraz uzasadniony. Organ wskazał bowiem podstawę jego wyliczenia, oraz uzasadnił dlaczego przyjął taką wielkość. Nie można mu zatem zarzucić, iż działając w ramach uznania administracyjnego przekroczył przysługujące mu w tym względzie uprawnienia. Z przywołanego przez organ zestawienia RZGW w W. z dnia 12 marca 2012r, wynika w ocenie Sądu w sposób nie budzący wątpliwości, że elektrownia odnosi korzyści z tego, że korzysta z urządzeń zbiornika [...]- dzięki nim może bowiem w ogóle prowadzić swoją działalność. Dodatkowo wbrew zarzutom strony skarżącej w sprawie ustalono, kto i w jakim zakresie korzysta z urządzeń wodnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyraźnie wyjaśnił, że wymienione w odwołaniu zakłady korzystające z wody zgromadzonej w zbiorniku [...], z wyjątkiem RZGW w W., nie uszczuplają ilości tej wody korzystając wyłącznie z istniejącego akwenu lub też pobierają wodę poniżej elektrowni, czyli już wykorzystaną do produkcji energii elektrycznej. Ustalanie partycypacji tych zakładów w kosztach utrzymania urządzeń zbiornika [...] nie znajduje zatem uzasadnienia. Tym samym wyjaśniono dlaczego, uzasadnione było obciążenie skarżącej taką a nie znacznie mniejszą jak domagała się tego strona wysokością kosztów. Orzekające w sprawie organy dokonały także wbrew zarzutom skargi weryfikacji wniosków przedłożonych w/w piśmie RZGW w W. z dnia 12 marca 2012r. W konsekwencji nie uwzględniły w pełnym zakresie żądania RZGW w W. Docelowo organ I instancji nałożył na uprawnionego obowiązek partycypacji, według proponowanego wskaźnika [...]%, w kosztach utrzymania jedynie podstawowych obiektów w przekroju piętrzenia tj. zapory czołowej i bloku zrzutowego, uznając, że elektrownia wodna nie odnosi korzyści z takich urządzeń jak przelew powodziowy wraz z jazem i kanałem ulgi, poldery przeciwpowodziowe oraz wały cofkowe i nie nałożył na uprawnionego obowiązku partycypacji w kosztach ich utrzymania. Organ nie znalazł również podstaw do nałożenia obowiązku udziału w kosztach prac wynikających z awarii, remontów bieżących i remontów kapitalnych. Konkludując Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy wyjaśniły i uzasadniły wysokość i zakres nałożonego na Skarżącą obowiązku partycypowania w kosztach wskazanych w decyzji urządzeń (zapory czołowej i bloku zrzutowego). Przy czym poczynione przez organy ustalenia w tym zakresie w ocenie Sądu nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę skarżącą, która de facto domaga się on także procentowego ustalenia wysokości spornych kosztów, ale w niższym zakresie, przy czym swoją propozycję nie uzasadnia żadnymi wyliczeniami. Tym samym Sąd uznał za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia przez orzekające organy przepisu art. 84 §1 k.p.a. z uwagi na brak opinii biegłego. Wskazać należy, że uzyskanie opinii biegłego nie jest warunkiem obligatoryjnym do wydania decyzji. Zgodnie z tym przepisem gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub do biegłych o sporządzeni opinii. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również posiadana przez niego wiedza pozwalają na wydanie zaskarżonej decyzji. Jak już wspomniano na wstępie, w przypadku ustalania korzyści z zasobów wodnych brak jest jednoznacznych kryteriów do ustalenia takich korzyści, co bez wątpienia uniemożliwia opracowanie oceny nie budzącej kontrowersji. W ocenie jednak Sądu w rozpoznawanej sprawie organ uzasadnił dlaczego uznał za zasadne nałożenie na skarżącą obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania zapory czołowej i bloku zrzutowego we wskazanej w decyzji wysokości. Poczynione przez organ ustalenia nie wymagały zaś konieczności posiłkowania się przy ich określaniu wiedzą specjalistyczną w postaci opinii biegłego, bowiem opierają się one na dających się zweryfikować wyliczeniach. Nie można także podzielić stanowiska skarżącej o zignorowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a także nie uwzględnieniu dokumentów dołączonych do odwołania, dotyczących realizowanego obecnie remontu bloku zrzutowego, bowiem pisma te nie zawierają żadnych ustaleń odnoszących się do podziału kosztów tego remontu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł o oddaleniu skargi .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło