IV SA/Wa 3031/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-09

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, z uwagi na uchybienie 30-dniowego terminu do jej wydania, jest zasadna, jeśli właściciel nie został prawidłowo poinformowany o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości była niezasadna. Kluczowe dla biegu 30-dniowego terminu do wydania nieruchomości, uprawniającego do tego powiększenia, jest prawidłowe doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wraz z informacją o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Brak takiej pełnej informacji narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.), co skutkuje niemożnością przyjęcia, że właściciel uchybił terminowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę autostrady A-4. Skarżąca domagała się powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, argumentując, że nie została prawidłowo poinformowana o nadaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co uniemożliwiło jej dotrzymanie 30-dniowego terminu do wydania nieruchomości. Organy administracji odmówiły powiększenia odszkodowania, uznając, że termin został uchybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, uznając, że brak pełnej informacji o rygorze natychmiastowej wykonalności naruszył zasady postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa w części utrzymującej w mocy pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz uchylono pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej kwotę 2 119 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy pkt. [...] decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017r. nr [...] 2. uchyla pkt. [...] decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej M. N. kwotę 2 119 (dwa tysiące sto dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z [...] września 2017r. Nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 zw. dalej k.p.a), po rozpatrzeniu odwołania M. N., od pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., znak: [...], utrzymał w mocy tę decyzję w zaskarżonym zakresie. Organ wskazał, że Wojewoda [...] orzekł: 1. w pkt 1 decyzji o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz M. N. z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w L., gmina T., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,1475 ha, nr [...] o pow. 0,0188 ha, nr [...] o pow. 0,0634 ha i nr [...] o pow. 0,1227 ha, przeznaczonej na realizację inwestycji pn. "Budową autostrady A-4 na odcinku węzeł "R. [...] " (przecięcie z DK-9) - węzeł "R. [...] " (przecięcie z S-19 i DK-19) km 574+300,00 - 581+250,00 oraz budowa drogi krajowej DK-19 (w obrębie węzła autostrady A-4 R. [...]) na odcinku km 467+030,04 - 468+360,00 ze skrzyżowaniem z drogą powiatową nr [...] - etap 1, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi", 2. w pkt 2 o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z uchybieniem terminu wydania przez właściciela przedmiotowych nieruchomości oraz 3. w pkt 3 o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania określonego w pkt 1 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna Jednocześnie przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny i prawny sprawy organ odwoławczy wskazał, że opisana wyżej nieruchomość należąca do skarżącej, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona na realizację inwestycji pn. "Budowa autostrady A-4 na odcinku węzeł "R. [...] " Decyzja ta stała się ostateczna dnia 5 lutego 2010r. Decyzją z [...] lipca 2010 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz M. N. za prawo własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami technicznymi", jak również zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r., znak [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż z uwagi na utratę aktualności operatu szacunkowego organ odwoławczy nie może ustosunkować się do zarzutów skarżącej co do sporządzonej wyceny. Jednocześnie wskazano, że organ wojewódzki słusznie odmówił stronie powiększenia odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości z uwagi na uchybienie terminu do jej wydania inwestorowi. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz M. N., jak również zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. N.. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że rzeczoznawca majątkowy w sporządzonej wycenie nie uwzględnił, że dla części nieruchomości skarżącej wydana była decyzja o warunkach zabudowy, co następnie spowodowało zaniżenie kwoty przyznanego jej odszkodowania. Ponadto podniesiono, że organ I instancji niesłusznie odmówił powiększenia odszkodowania o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości, gdyż została ona wydana przez skarżącą w ustawowym terminie. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2015r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014r.. Na powyższą decyzję Minister Infrastruktury i Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. N.. Wyrokiem z dnia 20 maja 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 3714/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Minister Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015r., oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014r.. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano na nieprawidłowe ustalenie przez rzeczoznawcę majątkowego przeznaczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z której podziału powstała działka nr [...], co mogło mieć znaczący wpływ na wynik sprawy, a ponadto zalecił zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie czy stronie mogło przysługiwać uprawnienie do powiększenia odszkodowania o 5%. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r., znak: [...], orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz M. N., a w pkt 2 odmówił powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z uchybieniem terminu wydania przez właściciela przedmiotowych nieruchomości oraz w pkt 3 zobowiązał do wypłaty odszkodowania określonego w pkt 1 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. N., reprezentowana przez A. N., zaskarżając decyzję Wojewody w części, tj. w zakresie jej pkt 2 o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i powiększenie ustalonego odszkodowania o należą kwotę [...] zł. W uzasadnieniu podniesiono, iż sytuacja faktyczna jest taka sama, jak ta na tle której Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2015r., sygn. akt I OSK 2568/13, przyjął iż aby można było uznać, iż rozpoczął bieg 30-dniowy termin o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., to byłym właścicielom organ powinien doręczyć zawiadomienie o wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. wraz z informacją czy decyzji tej nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Tak więc skarżąca winna być powiadomiona o pełnej treści decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2492/12 wskazał, że pomimo, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dopuszczają wprost wniesienia odwołania tylko od części decyzji pierwszoinstancyjnej, to automatycznie nie wyłącza to takiej możliwości w sytuacji, gdy z jednej decyzji da się wyodrębnić niejako poszczególne rozstrzygnięcia, które mogłyby stanowić w rzeczywistości niejako odrębne decyzje. Wtedy to prawem strony jest zaskarżyć taką decyzję tylko w wyodrębnionej części. W takiej sytuacji w pozostałej części (niezaskarżonej) decyzja taka staje się prawomocna z datą upływu terminu do wniesienia odwołania i jako taka funkcjonuje w obrocie prawnym. Zatem, jeżeli odwołujący jednoznacznie nie ogranicza swego żądania, to niewątpliwie należy przyjąć, że zaskarża on decyzję w całości. Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję w określonej, dającej się wyodrębnić części, to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego i w konsekwencji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji i ponownie rozpatrzyć sprawy także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wobec skierowania całości zarzutów jedynie co do kwestii powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych organ odwoławczy będąc związany zakresem zaskarżenia, odniesie się w niniejszej decyzji jedynie do kwestii podniesionej w odwołaniu. Natomiast wobec niewniesienia odwołania odnośnie odszkodowania, o którym mowa w pkt 1 i 3 zaskarżonej decyzji, w tej części zaskarżona decyzja stała się ostateczna. Uzupełniająco organ odwoławczy wskazał, że związany jest oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 3714/15, gdzie zalecono m.in. zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie czy stronie mogło przysługiwać uprawnienie do powiększenia odszkodowania o 5%. Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, lub w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 348 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459 tekst jedn.) przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela lub użytkownika wieczystego, albo umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości. Istotną cechą jest tu dobrowolność działania właściciela lub użytkownika wieczystego i uzewnętrznienie woli wydania nieruchomości w terminie określonym wart. 18 ust. 1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Udowodnienie okoliczności wydania nieruchomości pozostaje więc w interesie uprawnionego. W przedmiotowej sytuacji takie uzewnętrznienie woli wydania nieruchomości nastąpiło jednak po terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. Jak wynika bowiem z akt sprawy zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zostało odebrane przez M. N. w dniu 6 stycznia 2010r., a zatem termin na wydanie nieruchomości, uprawniający do powiększenia wartości nieruchomości o 5%, upłynął w dniu 5 lutego 2010r. Natomiast M. N. dopiero pismem z dnia 9 lutego 2010r., nadanym tego samego dnia, poinformowała o zaprzestaniu jakichkolwiek działań właścicielskich na przejętych działkach i przez to faktycznym ich wydaniu. Niewątpliwie termin na wydanie nieruchomości to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, natomiast czynność dokonana po jego upływie nie może odnieść skutku w postaci powiększenia odszkodowania o kwotę 5 % wartości nieruchomości. Powyższe oznacza więc, że Wojewoda [...] prawidłowo odmówił powiększenia ustalonego odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. Organ wskazał także, że faktyczne rozpoczęcie robót na tym terenie przez inwestora nastąpiło z dniem 31 marca 2010r. w którym zgłoszono rozpoczęcie budowy zgodnie z Dziennikiem Budowy Nr [...] Tom I A- 1/1 wydanym w dniu 24 lutego 2010r. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej, że w zawiadomieniu o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, powinna być zawarta informacja o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy wskazano, że strona została w zawiadomieniu z dnia 30 grudnia 2009r. poinformowana, iż z treścią decyzji lokalizacyjnej może zapoznać się w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Tak więc tylko od aktywności skarżącej zależało to, czy podejmie kroki w celu uzyskania pełnej informacji dotyczącej treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., co było w jej interesie. Przepis zaś art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., mówi jedynie o obowiązku zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17. Minister uznał więc, że organ I instancji dopełnił obowiązku dotyczącego poinformowania właściciela nieruchomości o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od którego ustawodawca uzależnił powiększenie odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani M. N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 8 i 9 kpa oraz art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej specustawa). W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie podjął się żadnej polemiki z argumentacją strony zawartej w odwołaniu ani też jednym zdaniem nie odniósł się do wyroku NSA z dnia 31.07.2015 r. sygn. akt I OSK 2568/13, który powoływała strona. Skarżąca powołując się na ten wyrok wskazała, że skoro organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej zrid) ma na podstawie art. 11 f ust. 3 specustawy obowiązek powiadomić o wydaniu każdej decyzji zrid bez względu na to czy nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności czy nie, to bez jednoczesnej informacji czy rygor ten został nadany, strona nie otrzymuje pełni informacji by ocenić czy w jej interesie jest szybkie wydanie nieruchomości. Może bowiem zasadnie sądzić, iż decyzja zrid nie ma nadanego rygoru i oczekiwać aż otrzyma postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo oczekiwać na ustatecznienie się decyzji. Zachowanie Wojewody [...], który w zawiadomieniu o wydaniu decyzji zrid nie zawarł informacji, o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności a następnie akceptowanie takiego zachowania przez Wojewodę [...] i zaskarżony organ w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za praworządne jest ewidentnym naruszeniem art. 8 i 9 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że zarzuty skargi nie zawierają nowych okoliczności, które nie byłyby uwzględnione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd w składzie orzekającym w całej rozciągłości aprobuje bowiem wyrok NSA sygn. I OSK 2568/13 z 31 lipca 2013r, przywołany przez stronę. Analizowana sprawa podobnie jak sprawa, której wydany został powyższy wyrok dotyczyła ustalenia, czy skarżącej przysługuje prawo do powiększenia o 5 % odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, na podstawie art. 18 ust. 1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zwanej dalej specustawą. W rozpoznawanej sprawie przejęta nieruchomość położona jest w L., gmina T., oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,1475 ha, nr [...] o pow. 0,0188 ha, nr [...] o pow. 0,0634 ha i nr [...] o pow. 0,1227 ha i przeznaczona na realizację inwestycji pn. "Budową autostrady A-4 na odcinku węzeł "R. [...] " ...". Zgodnie z regulacją, zawartą w art. 18 ust. 1 specustawy, odszkodowanie za utraconą nieruchomość ustala się według jej stanu istniejącego w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz wg jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Z racji zaś przepisu szczególnego, jakim jest art. 18 ust. 1e) omawianej ustawy, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, lub w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że decyzja, o której mowa w art. 17 specustawy (art. 18 ust. 1e pkt 1) to decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 17 ust. 1 cyt. ustawy: "Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że aby można było uznać, iż rozpoczął bieg 30-dniowy termin, o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy, to byłym właścicielom organ powinien doręczyć zawiadomienie o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 w/w ustawy. Skarżący winni być zatem powiadomieni o pełnej treści tej decyzji, co oznacza, że w zawiadomieniu tym winna być zawarta także informacja o nadaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W analizowanym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Skarżąca otrzymała jedynie powiadomienie o wydaniu samej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, co - w świetle tego, co zastało wyżej powiedziane - nie spełniało wymogu z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy. Organ administracji publicznej był w tym przypadku zobowiązany do pouczenia byłych właścicieli nieruchomości o przysługującym im uprawnieniu, wynikającym z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Powyższe uprawnienie jest bowiem zawarte w przepisach prawa publicznego a zatem nie działa w tym przypadku zasada ignorantia iuris nocem. Poza tym, co również było istotne, powyższe uprawnienie wynika z ustawy szczególnej a jego zadaniem jest motywacyjne oddziaływanie na strony postępowania tak by sprawniej i mniej boleśnie zakończyła się cała procedura wywłaszczeniowo-odszkodowawcza. Mając zatem te okoliczności na uwadze, organ powinien był w tego rodzaju sytuacji niezmiernie starannie i rzetelnie postępować, tak by cel powyższego unormowania mógł być w istocie realizowany. Błędnie zatem orzekające w sprawie organy przyjęły, że w niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącej nie mógł mieć zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Wprawdzie bowiem skarżąca została poinformowana zawiadomieniem Wojewody [...] z 30 grudnia 2009 r., o wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale powiadomienie to nie zawierało pełnej informacji o wydanym rozstrzygnięciu. W zawiadomieniu tym pominięto bowiem istotną - jak wyżej wspomniano - część rozstrzygnięcia, to jest fakt opatrzenia ww. decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności. Okoliczność, że w zawiadomieniu tym poinformowano jednocześnie jego adresatów o tym, że mogą zapoznać się oni z treścią wspomnianej decyzji w siedzibie urzędu, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy nie spełniało wymogów, zawartych w art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej. W ocenie zatem Sądu na skutek wystosowania do stron niekompletnego (ułomnego) powiadomienia w sposób istotny naruszono art. 8 i 9 k.p.a. Zapoznanie się z treścią dokumentacji, którą dysponował organ jest bowiem możliwością, którą stronie postępowania zapewnia procedura administracyjna (art. 10 k.p.a.). Z uprawnienia tego strona jednak może, ale nie musi skorzystać. Mając zatem na uwadze, że zgodnie z wiążących zarówno orzekające organy jak i Sąd wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 3714/15, organy zobowiązane zostały do m.in. zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie czy stronie mogło przysługiwać uprawnienie do powiększenia odszkodowania o 5%, w świetle zgromadzonych dowodów, brak jest podstaw do przyjęcia, tak jak uczyniły to organy, iż skarżącej nie przysługuje powyższe uprawnienie bowiem uchybiła 30 dniowemu terminowi do wydania przedmiotowej nieruchomości określonemu w art. art. 18 ust. 1e specustawy. W sytuacji bowiem, gdy nie została ona prawidłowo pouczona przez organ o uprawnieniach przysługujących jej na podstawie art. 18 ust. 1e pkt 1, brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybiła ona terminowi określonemu w tym przepisie. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż złożyła ona stosowne oświadczenie o wydaniu nieruchomości przed rozpoczęciem prac budowlanych. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło