IV SA/Wa 304/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. L. K. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...]. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni jest obywatelką [...]. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. Ponieważ złożone przez skarżącą oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni, została ona pismem Sądu z dnia 11 marca 2014 r. wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) oświadczenia z czego skarżąca się utrzymuje, jeżeli nie uzyskuje żadnych dochodów, c) oświadczenia, gdzie skarżąca mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 19 marca 2014 r. oświadczyła, że cofa złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Poinformowała jednocześnie, że w dniu 17 marca 2014 r. opłaciła należny w sprawie wpis sądowy. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę sytuacji materialno – bytowej wnioskodawczyni. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji przedstawionych w formularzu wniosku wynika, że skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku. Na wezwanie do wskazania źródeł utrzymania oraz wyjaśnienia z czego skarżąca się utrzymuje oraz gdzie mieszka, wnioskodawczyni odpowiedziała, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nieudzielanie przez skarżącą wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy spełnia ona przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 20 lutego 2014 r. oświadczenie skarżącej odnośnie sytuacji majątkowej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na merytoryczną ocenę złożonego wniosku, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. Stwierdzić zatem należało, iż skarżąca nie przedstawiła istotnych dla oceny wniosku informacji, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna liczyć się skarżąca w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Należy jednocześnie mieć na względzie, że odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy w niniejszym postanowieniem nie oznacza automatycznie, że wykazane przez nią stan majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie przez nią kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niepełnych i niejasnych informacji, wykonaniem wezwania z dnia 11 marca 2014 r. Okoliczności te spowodowały, iż nie jest możliwe obecnie ustalenie, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.