IV SA/Wa 304/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Rada do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), zwanej dalej "ustawą", utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania L. K. - obywatelce [...] narodowości [...] - statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek z 23 lipca 2013 r. jest niedopuszczalny. Organ odwoławczy uzasadnił swoje orzeczenie, przywołując następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - 17 września 2008 r. Cudzoziemka złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy; we wniosku tym podała m. in., że wyjechała z [...] z uwagi na niespokojną i wojenną sytuację, która spowodowała u niej psychiczne wyczerpanie; 30 kwietnia 2010 r. przesłuchano Wnioskodawczynię, która stwierdziła (k. 132-133 i 137 akt adm.), że nie czuje się prześladowana przez władze [...], jej mieszkanie zostało zajęte przez obcego człowieka, którego Wnioskodawczyni się obawia; Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2010 r. odmówił Wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu jej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] października 2010 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji; wyrokiem z 5 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2893/10, oddalił skargę Cudzoziemki na decyzję organu odwoławczego; wyrokiem z 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2447/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wnioskodawczyni od wyroku sądu pierwszej instancji; - 17 listopada 2010 r. Cudzoziemka złożyła drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym wskazała, że wyjechała z [...] z uwagi na chęć przebywania z synem mieszkającym w A., a ponadto w [...] miała problemy z powodu syna i była prześladowana; Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ został oparty na tych samych podstawach, co poprzedni wniosek skutkujący wydaniem ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy; Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] kwietnia 2011 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji; - 7 czerwca 2012 r. Cudzoziemka złożyła trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym wskazała, że wyjechała z [...], ponieważ jej syn miał problemy (nie wie jakie) i obecnie mieszka w A. posiadając status uchodźcy; Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] kwietnia 2012 r. umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ został oparty na tych samych podstawach, co wcześniejszy wniosek skutkujący wydaniem ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy; Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji; - 23 lipca 2012 r. Cudzoziemka złożyła czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym wskazała, że wyjechała z [...], ponieważ była tam prześladowana przez wspólnika swego syna; w 2001 r. wyjechała do A., a gdy po roku wróciła okazało się, że ludzie wspólnika jej syna zajęli jej dom i grozili Wnioskodawczyni, że połamią jej ręce i nogi; Cudzoziemka zamieszkała w innym miejscu, a we wrześniu 2008 r. wyjechała z [...]; z informacji zawartych we wniosku wynika ponadto, że Wnioskodawczyni nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymywana, aresztowana ani skazana wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niej postępowanie administracyjne, nie należała do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, kulturalnym czy społecznym; Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2013 r. umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ został oparty na tych samych podstawach, co wcześniejszy wniosek skutkujący wydaniem ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy; Cudzoziemka wniosła odwołanie od powyższej decyzji; zdaniem organu odwoławczego czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy oparto na tych samych podstawach (prawnej i faktycznej), co pierwszy wniosek (tożsamość przedmiotu - art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). W skardze na decyzję organu odwoławczego Wnioskodawczyni nie zgodziła się ze stanowiskiem organu zarzucając naruszenie: - art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy poprzez uznanie, że wniosek został oparty na tych samych podstawach, co wniosek wszczynający uprzednio zakończone postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, - art. 8 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokonanie analizy obaw Cudzoziemki przed powrotem do [...] w kontekście przesłanek do udzielenia ochrony międzynarodowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku (art. 40 ust. 1 ustawy). Wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Nowy wniosek oparty jest na tych samych podstawach, jeżeli odnosi się do tej samej podstawy faktycznej lub prawnej. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy przewidujący niedopuszczalność wniosku, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach, jest wyrazem implementacji do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy Rady nr 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. UE L 326, str. 13), zwanej dalej "dyrektywą 2005/85/WE". Zgodnie z art. 32 ust. 3 tej dyrektywy kolejny wniosek jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie uprzedniego wniosku decyzji zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy. Stosownie natomiast do art. 32 ust. 4 dyrektywy 2005/85/WE jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu, o którym mowa w art. 32 ust. 3 tej dyrektywy, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy, wniosek jest rozpatrywany dalej, zgodnie z rozdziałem II dyrektywy 2005/85/WE. Należy stwierdzić, że nowy, czwarty już wniosek z 23 lipca 2012 r. jest oparty na tej samej podstawie faktycznej, co pierwszy wniosek z 17 września 2008 r. Podstawą tą jest niespokojna sytuacja powodująca u skarżącej psychiczne wyczerpanie, spowodowana przejęciem jej mieszkania przez obcą osobę w 2002 r. Taką samą okoliczność faktyczną Skarżąca podniosła w pierwszym wniosku i podczas przesłuchania z 30 kwietnia 2010 r. (k. 132-133 i 137 akt adm.). Okoliczność ta (niespokojna dla Skarżącej sytuacja spowodowana zajęciem jej mieszkania przez obcą osobę w 2002 r.) została już rozpatrzona przez organy w postępowaniu wywołanym pierwszym wnioskiem z 17 września 2008 r., zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z [...] października 2010 r. W decyzji tej (str. 6) wskazano, że "przedstawiona w czasie wywiadu informacja, że cudzoziemka obawia się osoby, która zajęła jej mieszkanie, nie jest podstawą do udzielenia międzynarodowej ochrony". Powyższe stwierdzenie zawarte w decyzji z [...] października 2010 r. zdaniem Sądu oznacza, że w postępowaniu nią zakończonym organ wziął pod uwagę okoliczności faktyczne powołane w czwartym wniosku jako podstawa do udzielenia ochrony. Próba uprawdopodobnienia okoliczności, ocenionych w uprzednim postępowaniu za nieistotne (nie mogące stanowić przesłanki objęcia ochroną) nie może być rozumiane jako przywołanie "nowych podstaw wniosku" w myśl art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy zgodnie z rozumieniem tego pojęcia w art. 32 ust. 3, ust. 4 i ust. 6 dyrektywy 2005/85/WE. Nowością w postępowaniu wywołanym czwartym wnioskiem nie była żadna nowa okoliczność faktyczna, mogąca stanowić podstawę udzielenia ochrony, lecz jedynie podanie, że mieszkanie zostało zajęte przez ludzi wspólników jej syna, którzy grożą jej połamaniem rąk i nóg. Zidentyfikowanie sprawców przejęcia mieszkania jako ludzi wspólników jej syna nie daje żadnej podstawy do udzielenia ochrony, ponieważ nie należy do żadnej z przesłanek ją uzasadniających, wymienionych w ustawie bądź w dyrektywie Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. sprawie minimalnych standardów dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub osób, które, z innych powodów, potrzebują ochrony międzynarodowej, oraz zakresu przyznanej ochrony (Dz. Urz. UE L 304, Polskie Wydanie Specjalne, rozdział 19, tom 007, str. 96 - 107). Nielegalne przejęcie mieszkania oraz grożenie dokonaniem uszczerbku na zdrowiu należy traktować jako czyny o charakterze kryminalnym, do ścigania których właściwe są odpowiednie organy państwa [...]. Skarżąca wskazała zaś wyraźnie, że nie czuje się prześladowana przez władze [...], stąd nie ma żadnych przeszkód, aby złożyła do nich zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Należy wskazać, że organ w ostatecznej decyzji z [...] października 2010 r. zbadał także pierwszy wniosek Skarżącej w kontekście udzielenia innych (poza statusem uchodźcy) form ochrony, nie stwierdzając przesłanek do ich udzielenia, stąd brak jest możliwości ponownego badania kolejnego wniosku opartego o te same okoliczności faktyczne w świetle przesłanek do udzielenia innych - poza statusem uchodźcy - form ochrony. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W ocenie Sądu jednoznacznie wskazuje to na niemożność ponownego badania, czy występują przesłanki do udzielenia ochrony, jeżeli wnioskodawca kolejny wniosek oparł na tych samych podstawach, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, zgodnie z art. 32 ust. 6 dyrektywy 2005/85/WE Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy, gdy dany wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach, o których mowa w art. 32 ust. 3-5 tej dyrektywy (czyli o nowych elementach lub informacjach odnoszących się do możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy) w trakcie uprzedniej procedury. Informacja o bliższym zidentyfikowaniu osób odpowiedzialnych za przejęcie mieszkania Skarżącej była zaś jej znana już przed złożeniem pierwszego wniosku, stąd nie występuje podstawa do rozpatrywaniu nowego wniosku w tym zakresie. Wobec tego należy uznać, że orzekające w sprawie wniosku z 23 lipca 2012 r. organy nie naruszyły przepisów zakreślających ramy umorzenia postępowania w zw. z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy co do obowiązku organu zbadania okoliczności sprawy (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.). W związku z tym Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).