IV SA/Wa 3049/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-27
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska, Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fikcja doręczenia decyzji/postanowienia na podstawie art. 49 Kpa jest tożsama z faktycznym dowiedzeniem się przez stronę o decyzji/postanowieniu w kontekście biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fikcja doręczenia na podstawie art. 49 Kpa nie jest tożsama z faktycznym dowiedzeniem się przez stronę o decyzji/postanowieniu. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 § 2 Kpa, biegnie od dnia faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie od daty fikcyjnego doręczenia. Organy administracji miały obowiązek ustalić rzeczywistą datę dowiedzenia się przez stronę o postanowieniu, a nie opierać się wyłącznie na domniemaniu wynikającym z art. 49 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wójta w sprawie etapowości realizacji przedsięwzięcia. Wójt odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, gdyż strona dowiedziała się o postanowieniu w dniu jego fikcyjnego doręczenia na podstawie art. 49 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, argumentując, że data fikcyjnego doręczenia nie jest tożsama z datą faktycznego dowiedzenia się o postanowieniu, a także kwestionując prawidłowość zastosowania art. 49 Kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu zażalenia T. N. (dalej "Skarżącego") na postanowienie Wójta Gminy R. (dalej "Wójta") z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], odmawiającego wznowienia na wniosek Skarżącego postępowania, zakończonego ostatecznym postanowieniem Wójta z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia stanowiska, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – utrzymał postanowienie Wójta z dnia [...] lipca 2017 r. w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] września 2017 r., przedstawia się następująco:
1. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Wójt odmówił wznowienia na wniosek Skarżącego postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta z dnia [...] maja 2016 r. uznającym, że realizacja planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji z dnia [...].09.2010 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (dalej "postanowienie w sprawie etapowości/postanowienie z 2016 r."). Zdaniem organu strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 Kpa, który to, w przypadku złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
2. Skarżący wniósł do SKO zażalenie na postanowienie Wójta z dnia [...] lipca 2017 r., zarzucając organowi I instancji błędne przyjęcie, jakoby uchybił jednomiesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że o wydaniu postanowienia o etapowości dowiedział się o w dniu 19 maja 2017 r. na spotkaniu z v-ce Prezesem [...] R. W. Zdaniem Skarżącego, organ nie ma racji uznając, że data tzw. Fikcji doręczenia postanowienia w trybie art. 49 Kpa jest datą tożsamą, w której strona dowiedziała się o decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że data dowiedzenia się o decyzji może być zupełnie inna, niż data fikcyjnego doręczenia tej decyzji przy zastosowaniu trybu obwieszczeń, o którym mowa w art. 49 Kpa. Organ musi zatem ustalić, kiedy w rzeczywistości wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji, przy uwzględnieniu wszelkich dowodów zebranych w sprawie. Natomiast umieszczenie informacji o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej nie jest równoznaczne z powzięciem w tym dniu wiedzy o rozstrzygnięciu przez nieograniczony krąg podmiotów, do których potencjalnie mogły dotrzeć te informacje. Ponadto, skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem, jakoby w ogóle postanowienie o etapowości zostało obwieszczone w sposób zgodny z art. 49 Kpa. Przepis ten mówi o obwieszczeniu lub innym zwyczajowo przyjętym w danej miejscowości sposobie publicznego ogłaszania. W gminie R. takim przyjętym zwyczajem obwieszania informacji gminnych było wywieszanie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń danej wsi. Przesłuchany na tę okoliczność sołtys wsi [...] nie potwierdził czy i kiedy umieścił na tablicy obwieszczenie o wydaniu postanowienia o etapowości. Powiedział jedynie, że obwieszczania, które otrzymuje, stara się wywiesić tego samego dnia lub następnego, ale nie pamiętał okoliczności związanych z tym konkretnym obwieszczeniem. Najprawdopodobniej sołtys w ogóle nie otrzymał takiego dokumentu i dlatego nie znalazł się on na tablicy ogłoszeń.
Skarżący zakwestionował także dopuszczalność powiadomienia o postanowieniu o etapowości w trybie art. 49 Kpa. Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., możliwość informowania stron o wydanej decyzji w drodze obwieszczenia dotyczy jedynie decyzji środowiskowej, a także można go stosować w sprawie uchylenia, zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji, a nie postanowienia z art. 72 ust. 4 tej ustawy. Enumeratywnie wymienia on więc rodzaje postępowań, do których można stosować art. 49 Kpa. Nie przewiduje on takiej procedury przy postanowieniu z art. 72 ust. 4 ustawy. Zauważa także nietrafność doboru przez organ orzeczeń mających potwierdzać jego stanowisko, które w istocie dotyczyły spraw rozstrzyganych w innym przedmiocie bądź stanie prawnym. Zdaniem skarżącego art. 74 ust. 3 ustawy jest przepisem szczególnym i nie może w drodze wykładni być stosowany w innych typach postępowań niż enumeratywnie w nim wymienione. Jest to tym istotniejsze, że informowanie stron o wydanych aktach w drodze obwieszczeń jest istotnym ograniczeniem ich uprawnień procesowych. Toteż uznaje, iż informowanie stron o zaskarżonym postanowieniu w drodze obwieszczenia było wadliwe i naruszało art. 109 § 1 w zw. z art. 126 Kpa, a tym samym stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
III. Jak już wskazano, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. SKO rozpatrzyło zażalenie Skarżącego na postanowienie Wójta z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymując to postanowienie w mocy.
Uzasadniając w/w postanowienie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:
Wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta w sprawie etapowości, Skarżący powołał się na przyczynę wznowienia przewidzianą w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Powyższy wniosek, datowany na 13 czerwca 2017 r. został złożony w organie I instancji w tym samym dniu. Skarżący twierdzi, że o fakcie podjęcia tego postanowienia dowiedział się na spotkaniu z wiceprezesem [...], dopiero w dniu 19 maja 2017 r.
Zauważenia jednakże wymaga, iż o wydaniu rzeczonego postanowienia organ I instancji informował strony w formie publicznego obwieszczenia. Zdaniem Kolegium, co znalazło swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, oświadczenie strony o terminie, w którym dowiedziała się o decyzji w sprawie, korzysta z domniemania prawdziwości. Granice tego domniemania wyznaczają jednak okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym fakty znane organowi z urzędu. Dla obalenia prawdziwości oświadczenia strony istotną okolicznością jest zastosowanie trybu doręczenia decyzji z art. 49 Kpa. Zastosowanie tego trybu doręczenia obala domniemanie prawdziwości daty, w której strona dowiedziała się o decyzji. Statuowana bowiem w art. 49 Kpa fikcja prawna doręczenia decyzji lub powiadomienia o niej - w braku wyraźnego, odmiennego zastrzeżenia - rozciąga się na wszystkie przepisy, które z faktem doręczenia decyzji lub powiadomienia (dowiedzenia się) o niej wiążą określone skutki prawne, a w szczególności na przepis art. 148 § 2 Kpa. W konsekwencji należy uznać, że przewidziany w tym ostatnim przepisie miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, w odniesieniu do podmiotów, którym, na mocy przepisu szczególnego, decyzja kończąca dane postępowanie była komunikowana w drodze publicznego ogłoszenia, rozpoczyna swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji, i to bez względu na to, czy ów podmiot z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał. Przyjęcie w przepisach prawa określonego tiybu doręczenia decyzji ma skutek prawny uznania, że strona dowiedziała się o decyzji. To czy strona podjęła c2ynności poznania treści decyzji nie ma znaczenia prawnego dla faktu ustalenia, że strona dowiedziała się o decyzji (por. wyroki WSA z dnia 9 października 2013 r., sygn.. akt IV SA/Po 632/13, z 23 listopada 2011 r., sygn.. akt IV SA/Po 764/11; wyrok NSAz 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 447/12).
Zgodnie z treścią art.49 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez organ I instancji rozstrzygnięcia, którego wniosek o wznowienie dotyczy), strony mogły być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Powyższy przepis nie stanowi samodzielnej podstawy do stosowania takiej formy zawiadamiania stron o podjętym rozstrzygnięciu, podstawę ku temu musi nadto wskazywać przepis prawa materialnego. Wbrew twierdzeniu skarżącego, taka właśnie podstawa wynikała z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jego treść stanowiła, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób uznać, iż jego stosowanie ograniczało się jedynie do postępowań kończących się wydaniem decyzji środowiskowych, nie zaś do innych, w których w sposób merytoryczny ocenianie są aspekty środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (sam skarżący wskazuje, że w postanowieniu o etapowości rozpatruje się kwestie merytoryczne, nie formalne). Skoro, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. (sygn.. akt II OSK 1065/15), w postępowaniu o "przedłużenie ważności" decyzji środowiskowej prawo strony mają te wszystkie podmioty, które były legitymowane do udziału w postępowaniu "głównym" (postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach) to, zdaniem Kolegium, w tym stanie prawnym zastosowanie będą miały
Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium pragnie podkreślić, iż każda decyzja administracyjna, wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną (decyzją ostateczną jest, prócz decyzji podjętej przez organ II instancji, również decyzja podjęta w I instancji, od których strony nie wniosły odwołania w zakreślonym terminie), korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 Kpa co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Wznowienie postępowania jest właśnie jedną z instytucji procesowych, umożliwiających wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia ostatecznego, dotkniętego co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 oraz 145a i 145b Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych, dlatego Kodeks postępowania administracyjnego, w powyżej powoływanych przepisach, wyczerpująco wylicza podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie dopuszczając wykładni rozszerzającej. Powyższe zasady odnoszące się wprost do decyzji, stosuje się analogicznie do postanowień, co do których przysługiwał środek zaskarżenia (zażalenie) w administracyjnym toku instancji (vide: art. 126 Kpa).
Jak stanowi treść art. 147 Kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym złożenie przez dany podmiot wniosku o wznowienie* postępowania zakończonego postanowieniem czy decyzją ostateczną nie powoduje automatycznie wszczęcia takiego postępowania. Organ, do którego wpłynęło takie żądanie jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać formalną dopuszczalność przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Etap ten kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania bądź też o odmowie wznowienia. Dopiero zaś wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (vide: art. 149 Kpa). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.
Wstępną czynnością podejmowaną w sprawie wznowienia postępowania jest zatem ustalenie, czy zachowano termin do złożenia takiego żądania. Jak stanowi treść art. 148 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, któiy wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu do złożenia wniosku jest jednym z warunków, od którego spełnienia zależy skuteczność wznowienia postępowania. Wyjaśnienie tej kwestii jest o tyle istotne, bowiem, co do zasady, w przypadku stwierdzenia, że termin nie został dochowany organ obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty byłoby dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Co prawda, generalnie rzecz ujmując, to strona musi wskazać kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Powyższe nie oznacza jednak, iż organ jest bezwzględnie związany takim wskazaniem strony i musi je przyjmować bezkrytycznie, bez możliwości weryfikacji twierdzeń w tym zakresie.
W swoim wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta z dnia [...] maja 2016 r. Skarżący wskazywał podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. w sprawie te same normy tyczące się zawiadamiania tych stron o podejmowanych rozstrzygnięciach. Przy czym, niezasadne są kierowane pod adresem organu I instancji i jego rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2016 r., zarzuty skarżącego, że skoro przepis art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) enumeratywnie wymienia rodzaje postępowań, w których można stosować art. 49 Kpa i nie ma wśród nich
postanowienia o etapowości, to nie przewiduje on stosowania takiej procedury przy postanowieniu z art. 72 ust. 4 ustawy. Zauważenia bowiem wymaga, iż przepis art. 74 ust. 3, w brzmieniu na który powołuje się skarżący (wymieniający postępowania, w których - jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20 - stosuje się przepis art. 49 Kpa), wprowadzono dopiero od 1 stycznia 2017 r., a zatem nie obowiązywał w dacie wydania postanowienia, którego wniosek o wznowienie dotyczy.
Dalej wywodząc, treść art. 49 Kpa (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia z dnia [...] maja 2016 r.) przewidywała zawiadamianie stron o decyzjach przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania (jedną ze wskazanych form). W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy R. o wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] uznającym, że realizacja planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji z dnia [...].09.2010 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zawiadomił strony w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń UG w R. w dniu [...].05.2016 r., które zdjęto z tablicy ogłoszeń dnia [...].06.2016 r. (obwieszczenie ze stosownymi adnotacjami o wywieszeniu i zdjęciu obwieszczenia przez pracownika znajduje się w aktach sprawy). Tego samego dnia, tj. [...].05.2016 r. informację o wydaniu rzeczonego postanowienia umieszczono na stronie internetowej UG w R. (wydruk z BIP tego urzędu - w aktach sprawy). Powyżej wskazane okoliczności faktyczne pozwalają na stwierdzenie, iż w tejże sprawie strony zostały skutecznie zawiadomione o wydanym postanowieniu Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2016 r., po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, tj. w dniu [...] czerwca 2016 r. Od tego dnia swój bieg rozpoczął miesięczny termin do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania, który upływał w dniu [...] lipca 2016 r. (art. 148 w zw. z art. 57 § 1 i 3 Kpa).
W tym miejscu zauważenia wymaga, w odniesieniu do wskazywanej przez organ okoliczności skierowania prośby do sołtysów miejscowości [...],[...],[...],[...],[...],[...] o upublicznienie na tablicach informacyjnych obwieszczenia o wydaniu postanowienia, iż ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przewiduje w ściśle określonych sytuacjach (w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko) obowiązek informowania społeczeństwa o podejmowanych czynnościach, w tym wydawanych rozstrzygnięciach, poprzez podanie do publicznej wiadomości m.in. w formie ogłoszenia informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia (vide: art. 85 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 38, art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...)). Przepisy te mają jednak charakter informacyjny i nie są one kierowane do stron, ale do społeczeństwa. Podawanie, w myśl ich zapisów i przewidzianej tam formie, do publicznej wiadomości stosownych informacji stanowi, co do zasady, przejaw respektowania zasady zapewniania udziału społeczeństwa w ochronie środowiska, nie stanowi zaś szczególnej formy zawiadamiania (doręczania) pism stronom tego postępowania, o którym mowa w art. 49 Kpa (por. wyroki WSA z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn.. akt IV SA/Wa 758/16; z dnia 26 marca 2013 r., sygn.. akt II SA/Kr 106/13). Toteż powyższe okoliczności nie mają wpływu na sposób liczenia terminu do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie przez skarżącego.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta w sprawie etapowości został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Powyższe skutkowało koniecznością odmowy wznowienia w/w postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
IV. Pismem z dnia 23 października 2017 r. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO z dnia [...] września 2017 r., podnosząc co następuje:
(i) W najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, że zgodnie z art. 49 in fine k.p.a. doręczenie stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a. , czy też z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Natomiast odrębną kwestią jest zaistnienie przesłanek wznowieniowych, jednakże ta kwestia nie ma wpływu na ocenę zachowania przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, (wyrok NSA z dn. 16.12.2014 r. II OSK 2957/12). Podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z dn. 8.01.2016 r. IV SA/Wa 1401/15: data dowiedzenia się przez stronę o decyzji środowiskowej może być zupełnie inna, niż data fikcyjnego doręczenia tej decyzji przy zastosowaniu trybu obwieszczeń, o którym mowa w art. 49 k.p.a. Organ I instancji musi zatem ustalić, kiedy w rzeczywistości wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji środowiskowej, przy uwzględnieniu wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Od tej daty należy dopiero badać termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 2 KPA. Również WSA w Olsztynie w wyroku z dn. 13.01.2015 II SA/Ol 994/14 stwierdził: Okoliczność, że organ pierwszej instancji umieścił informację o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej nie jest równoznaczna z powzięciem w tym dniu wiedzy o rozstrzygnięciu decyzji przez nieograniczony krąg podmiotów, do których potencjalnie mogły dotrzeć te informacje. Samo stworzenie możliwości zapoznania się z decyzją nie jest bowiem tożsame z "dowiedzeniem się o decyzji", jakie przewiduje art 148 § 2 k.p.a. Można uznać jedynie, że data ogłoszenia o wydaniu decyzji jest najwcześniejszym dniem, w którym zainteresowani mogli dowiedzieć się o wydaniu decyzji, ale nie przesądza to, że w tym dniu taką wiedzę powzięli. Ponadto NSA w wyroku z dn. 23.02.2011 r. II OSK 2517/10 stwierdził, że: kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest odrębnym zagadnieniem procesowym (formalnym) od samej oceny zaistnienia podstaw wznowieniowych, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., która znajduje swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydawanym w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. Konsekwencją braku rozdzielenia kwestii formalnej, tj. zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania) od zagadnienia merytorycznego (zaistnienia przesłanek wznowieniowych) było niezasadne utożsamienie przez Sąd pierwszej instancji daty doręczenia decyzji, ustalonej zgodnie z przepisem art. 49 k.p.a., z dniem dowiedzenia się prze stronę o decyzji oraz dniem dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie jest możliwe rozdzielenie momentu doręczenia stronie decyzji oraz dowiedzenia się przez stronę o wydaniu tej decyzji. W ocenie Sądu data doręczenia stronie decyzji jest datą dowiedzenia się przez stronę o jej wydaniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsze stanowisko nie jest prawidłowe. Mianowicie zgodnie z art. 49 kp.a. sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, powoduje, że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym. Jest to rozwiązanie procesowe umożliwiające prowadzenie postępowań administracyjnych, w których występuje duża liczba podmiotów. Jednakże przyjęcie, zgodnie z art. 49 in fine kp.a., doręczenia stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 kp.a.), czy też z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art 148 § 1 k.p.a.). Kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art 49 k.p.a., uznającej obwieszczenie o decyzji za równoważne jej doręczeniu. Czym innym natomiast jest zagadnienie zaistnienia przesłanek wznowieniowych. Jednakże ta kwestia nie ma wpływu na ocenę zachowania przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
W przeciwieństwie do starszych orzeczeń powołanych przez SKO w zaskarżonym postanowieniu nowsze orzecznictwo zacytowane powyżej rozróżnia kwestię zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania od kwestii zaistnienia podstaw wznowieniowych. Fikcja doręczenia z art. 49 k.p.a. mogłaby mieć znaczenie przy ocenie właśnie podstaw wznowieniowych, a nie przy ocenie daty z jaką strona dowiedziała się o kwestionowanym postanowieniu. Podstawy wznowieniowe, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. badane są już na etapie po wznowieniu postępowania, a nie na etapie wstępnym, z którym mamy do czynienia przy postanowieniu o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania.
Z powołanego orzecznictwa wynika jednoznacznie, że sam fakt doręczania decyzji w trybie art. 49 k.pa. poprzez publiczne obwieszczenie nie przesądza, że w dacie fikcji doręczenia strona dowiedziała się o decyzji/postanowieniu. Art. 148 § 2 k.p.a. wymaga bowiem zbadania rzeczywistej, a nie fikcyjnej, daty z jaką strona dowiedziała się o decyzji. Nie jest wiec prawidłowy wywód obu organów co do daty w jakiej Skarżący rzekomo dowiedział się o postanowieniu o etapowości. Organy powinny więc zbadać kiedy rzeczywiście Skarżący dowiedział się o kwestionowanym postanowieniu, a w razie potwierdzenia twierdzeń Skarżącego wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopiero na drugim etapie postępowania mogą być badane podstawy wznowieniowe, w tym ewentualna kwestia skuteczności fikcji doręczenia decyzji w trybie art. 49 k.p.a.
(ii) Niezależnie od powyższej, fundamentalnej dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu kwestii stwierdzić należy, że art. 49 k.p.a. został nieprawidłowo zastosowany przy postanowieniu o etapowości z dwóch powodów.
Art.49 k.p.a. w brzmieniu z dnia wydania postanowienia o etapowości mówił o obwieszczeniu lub innym zwyczajowo przyjętym w danej miejscowości sposobie publicznego ogłaszania. Przepis ten wymaga aby obwieszczenie lub inny zwyczajowy sposób publicznego ogłaszania miał miejsce "w danej miejscowości". Chodzi tu przy tym o miejscowość, w której znajdują się adresaci tego obwieszczenia, a nie dowolną inną miejscowość. Jeśli przy tym znani organowi adresaci postanowienia mieszkali w kilku miejscowościach, to organ winien był zamieścić obwieszczenie we wszystkich tych miejscowościach, a nie tylko w niektórych jak to uczynił. WSA w Warszawie w wyroku z dn. 2.04.2008 r. IV SA/Wa 179/08 stwierdził, że: obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłoszenia powinny zostać dokonane stosownie do art. 49 KPA "w danej miejscowości", przez co należy rozumieć ogłoszenie obwieszczenia lub inny zwyczajowy sposób publicznego ogłoszenia w pobliżu planowanego przedsięwzięcia. Zatem chodzi o ogłoszenie, obwieszczenie o zasięgu lokalnym, (...) Celem takiego ogłoszenia jest dotarcie informacji o wydaniu decyzji (czy dokonaniu innej czynności) oraz o jej treści do adresatów." Z kolei WSA w Białymstoku w wyroku z dn. 22.01.2009 r. II SA/Bk 563/08 zauważył, że: wbrew stanowisku organu nie można uznać, że wywieszenie na tablicy ogłoszeń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. postanowienia z dnia [...].04.2008 r. w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, spełnia wymogi skutecznego doręczenia w trybie art. 49 k.p.a. Wprawdzie spełnione zostały merytorycznie przesłanki zastosowania trybu zawiadomienia określonego w art. 49 k.p.a., albowiem pozwala na to przepis art. 46 "a" ust. 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska, jednakże obwieszczenie zostało publicznie ogłoszone w siedzibie organu inspekcji sanitarnej w Z, a nie w miejscowości, w której zamieszkują adresaci zawiadomienia - W. Z. Dyspozycja przepisu art. 49 KPA zezwala na zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organów przez obwieszczenie łub w inny sposób zwyczajowo przyjęty "w danej miejscowości". Logiczna wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, iż "dana miejscowość", o której mowa w art. 49 k.p.a., to miejscowość, w której mieszkają lub mają siedzibę strony postępowania do nich bowiem ma dotrzeć zawiadomienie, a nie miejscowość, będąca siedzibą organu wydającego akt administracyjny. Jeżeli zatem organ wydający akt administracyjny ma siedzibę w innej miejscowości niż miejscowość, w której zamieszkują strony postępowania, to wywieszenie aktu administracyjnego na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu nie stanowi skutecznego zawiadomienia w rozumieniu art. 49 k.p.a.". W świetle powyższego orzecznictwa nie jest wystarczające, jak twierdzi SKO w zaskarżonym postanowieniu, obwieszczenie o wydanym postanowieniu w samej siedzibie organu, skoro znane organowi strony postępowania w znacznej części mieszkają w innych miejscowościach, jak też samo przedsięwzięcie jest lokalizowane na terenie kilku z nich.
Ponadto w Gminie R. przyjętym zwyczajem obwieszczania informacji gminnych było wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w danej wsi, w tym na tablicy w miejscowości [...], w której mieszkam. Przesłuchany na tą okoliczność Sołtys wsi [...] nie potwierdził czy i kiedy umieścił na tablicy obwieszczenie o wydaniu postanowienia o etapowości. Powiedział jedynie, że obwieszczenia które otrzymuje z Urzędu Gminy stara się wywiesić tego samego dnia lub następnego, ale nie pamiętał okoliczności związanych z tym konkretnym obwieszczeniem o postanowieniu o etapowości. Ponieważ brak jest stosownej adnotacji urzędowej w tej kwestii w aktach sprawy, jak też nie widziałem takiego obwieszczenia na tablicy we wsi [...] pomimo regularnego jej przeglądania przyjmuję, że takie obwieszczenie nie zostało umieszczone na tablicy. Najprawdopodobniej Sołtys w ogóle nie otrzymał takiego dokumentu i dlatego nie znalazł się on na tablicy ogłoszeń. Jako strona postępowania miałem prawo oczekiwać, że Gmina umieści obwieszczenie o wydanym w trybie art. 49 KPA postanowieniu również w na tablicy wsi [...], bowiem taki był przyjęty w naszej Gminie zwyczaj jak i wymóg art. 49 KPA. Skoro taka sytuacja nie nastąpiła, to nie można przyjmować, że postanowienie o etapowości w ogóle zostało prawidłowo obwieszczone zgodnie z art. 49 KPA.
(iii) Ponadto zakwestionować należy samą dopuszczalność powiadamiania w trybie art. 49 k.p.a. o wydaniu postanowienia o etapowości Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dn. 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 353 - zwanej dalej ustawą OOŚ) możliwość informowania stron (o ile ich liczba przekracza 20) o wydanej decyzji w drodze obwieszczenia dotyczy jedynie decyzji środowiskowej, a nie postanowienia z art. 72 ust. 4 ustawy OOŚ. Art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ wyraźnie zaznacza, że art. 49 należy stosować w postępowaniach "o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach", jak też "w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji". Również w poprzednim stanie prawnym przepis ten nakazywał stosowanie art. 49 KPA w postępowaniach "o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Pomimo zmiany tego przepisu i drobiazgowego rozszerzenia rodzajów decyzji objętych stosowaniem art. 49 KPA w dalszym ciągu nie objęto nim postanowienia o etapowości. Przepis enumeratywnie wymienia rodzaje postępowań, w których można stosować art. 49 KPA i nie ma wśród nich postanowienia o etapowości. Zatem nie przewiduje on stosowania takiej procedury przy postanowieniu z art. 72 ust. 4 ustawy OOŚ. Jako przepis szczególny musi on być wkładany ściśle, a skoro wspomina wyłącznie o decyzji środowiskowej, to nie może być stosowany w przypadku zaskarżonego postanowienia.
Postanowienie to rozstrzyga kwestie merytoryczne, a nie formalne i bazuje na innym stanie faktycznym (bada się w nim aktualny stan środowiska, a nie stan z daty decyzji środowiskowej). Jest to więc postępowanie, które rozstrzyga w istocie nową sprawę administracyjną. Nie można więc w drodze analogii stosować do niego przepisów dot. decyzji środowiskowych tym bardziej, że istotnie ogranicza on uprawnienia procesowe wybranych stron danego postępowania.
Organ, stosując przeciwną argumentację, powołuje się na wyrok NSA z dn. 31.01.2017 r., w którym Sąd stwierdza: Inną sprawą jest natomiast, kto, obok wnioskodawcy może brać udział w tym postępowaniu w charakterze strony. Powyższą kwestię należy rozstrzygnąć odwołujćfe
sjg do istoty tego postępowania, które stanowi nawiązanie i kontynuację postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przytoczonego cytatu wynika wyraźnie, że Sąd analizował krąg stron w omawianym postępowaniu, a nie odnosił się do sposobu doręczania pism w takim postępowaniu. Z samego faktu, że postępowanie o etapowości stanowi nawiązanie i kontynuację postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach nie wynika, że przepisy dotyczące decyzji środowiskowych stosuje się wprost lub odpowiednio do postępowania o etapowości. W tym miejscu ponownie należy wyraźnie podkreślić, że art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ wyznacza pełny katalog postępowań wymagających stosowania art. 49 KPA, i jako przepis szczególny nie może być interpretowany rozszerzaj ąco na inne typy postępowań.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 5 czerwca 2017 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
VI. W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2018 r. swoje stanowisko w sprawie przedłożył uczestnik postępowania spółka "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej "Spółka").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VIII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia SKO prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do wznowienia na wniosek Skarżącego wcześniejszego postępowania, zakończonego ostatecznym postanowieniem Wójta z dnia [...] maja 2016 r., wydanym na podstawie art.72 ust.4 i 4a ustawy ocenowej. Trafnie uznały organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie, iż zachodzi w niej przeszkoda do wznowienia w/w postępowania administracyjnego, polegająca na niedochowaniu przez Skarżącego miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie, przewidzianego w art.148 § 2 k.p.a. Powyższe skutkowało odmową wznowienia postępowania na podstawie art.149 § 3 k.p.a.
Zarzutów skargi, koncentrujących się wokół kwestii: (-) wadliwego ustalenia przez organy daty dowiedzenia się przez Skarżącego o wydaniu postanowienia w sprawie etapowości, (-) uchybienia przez Wójta, przy dokonywaniu w trybie art.49 k.p.a. obwieszczenia o wydaniu postanowienia w sprawie etapowości, obowiązkom związanym ze stosowaniem w/w trybu, (-) niedopuszczalności zastosowania w sprawie o stwierdzenie etapowości obwieszczenia w trybie art.49 k.p.a., podzielić nie można.
2. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Należy do nich m.in. wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Zgodnie z art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym - co należy podkreślić - w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Wniesienie przez stronę podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 k.p.a., o wznowieniu postępowania rozstrzyga właściwy organ w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 k.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W świetle powyższego organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania, zobowiązany jest w szczególności do zbadania zachowania terminu do złożenia tego wniosku.
Stosownie do art.149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to powinno być wydane, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06, LEX nr 437529). Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 następuje wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć złożenie żądania po ustaniu terminu.
Przepis art.49 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Wójta postanowienia w sprawie etapowości stanowił, iż strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach
zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.
3. Jak już wskazano wcześniej Sąd stwierdza, iż przywołane wyżej przepisy zostały prawidłowo zastosowane w sprawie przez orzekające w sprawie organy obu instancji. Konsekwentnie Sąd w pełni przychyla się do stanowiska SKO, zawartego w odpowiedzi na skargę i ustosunkowującego się szczegółowo do podniesionych w niej zarzutów. Stanowisko to w pełni koresponduje z oceną Sądu, stąd Sąd traktuje je jako własne. Stosownie do powyższego:
(i) Prawidłowo przyjęły organy, iż za dzień dowiedzenia się przez Skarżącego o wydaniu postanowienia w sprawie etapowości uznań należy dzień doręczenia tego orzeczenia na zasadach przewidzianych w art.49 k.p.a. Statuowana w tym przepisie fikcja prawna doręczenia decyzji/postanowienia lub powiadomienia o ich wydaniu - w braku wyraźnego, odmiennego zastrzeżenia - rozciąga się na wszystkie przepisy, które z faktem doręczenia lub powiadomienia (dowiedzenia się) o niej wiążą określone skutki prawne, a w szczególności na przepis art. 148 § 2 k.p.a. Toteż uznać należy, że przewidziany w tym ostatnim przepisie miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w odniesieniu do podmiotów, którym, na mocy przepisu szczególnego, decyzja lub postanowienie kończące dane postępowanie była komunikowana w drodze publicznego ogłoszenia, rozpoczyna swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji/postanowienia, i to bez względu na to, czy ów podmiot z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał. Przyjęcie w przepisach prawa określonego trybu doręczenia decyzji/postanowienia ma skutek prawny uznania, że strona dowiedziała się o decyzji czy też postanowieniu. To czy strona podjęła czynności poznania treści danego aktu nie ma znaczenia prawnego dla faktu ustalenia, że strona dowiedziała się o decyzji/postanowieniu. Takie stanowisko znalazło również swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, do których odwoływano się w treści zaskarżonego postanowienia.
W przedmiotowej sprawie Wójt zawiadomił strony o wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie etapowości w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń UG w R. w dniu [...] maja 2016 r., które zdjęto z tablicy ogłoszeń dnia [...] czerwca 2016 r. (obwieszczenie ze stosownymi adnotacjami o wywieszeniu i zdjęciu obwieszczenia przez pracownika znajduje się w aktach sprawy). Tego samego dnia, tj. [...] maja 2016 r. informację o wydaniu rzeczonego postanowienia umieszczono na stronie internetowej UG w R. (wydruk z BIP tego urzędu - w aktach sprawy). Powyżej wskazane okoliczności faktyczne pozwalają na stwierdzenie, iż w tejże sprawie strony zostały skutecznie zawiadomione o wydanym postanowieniu Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2016 r., po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, tj. w dniu [...] czerwca 2016 r. Od tego dnia swój bieg rozpoczął miesięczny termin do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania, który upływał w dniu 14 lipca 2016 r. (art. 148 w zw. z art. 57 § 1 i 3 Kpa). Powyższe prowadzi do wniosku, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, z którym wystąpił on do organu I instancji w dniu 13 czerwca 2017 r., został wniesiony z uchybieniem określonego w art. 148 Kpa terminu do skutecznego dokonania tej czynności.
(ii) Nie można podzielić zastrzeżeń skargi co do dopuszczalności stosowania trybu uregulowanego w art.49 k.p.a. w sprawie administracyjnej, zakończonej postanowieniem Wójta z dnia 31 maja 2016 r. Przepis art. 49 k.p.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do stosowania takiej formy zawiadamiania stron o podjętym rozstrzygnięciu, gdyż podstawę ku temu musi wskazywać przepis prawa materialnego. Taka właśnie podstawa wynikała z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z jego treścią, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skargi nie sposób uznać, iż jego stosowanie ograniczało się jedynie do postępowań kończących się wydaniem decyzji środowiskowych, nie zaś do innych, w których w sposób merytoryczny ocenianie są aspekty środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Skoro, w postępowaniu o "przedłużenie ważności" decyzji środowiskowej prawo strony mają te wszystkie podmioty, które były legitymowane do udziału w postępowaniu "głównym" (postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach) to, zdaniem Kolegium, w tym stanie prawnym zastosowanie będą miały te same normy tyczące się zawiadamiania tych stron o podejmowanych rozstrzygnięciach. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., w brzmieniu na który powołuje się skarżący (wymieniający postępowania, w których - jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20 - stosuje się przepis art. 49 k.p.a.), wprowadzono dopiero od 1 stycznia 2017 r., a zatem nie obowiązywał w dacie wydania postanowienia, którego wniosek o wznowienie dotyczy.
(iii) Nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącego, że postanowienie o etapowości nie zostało obwieszczone w sposób zgodny z art. 49 k.p.a. (Skarżący sugeruje brak wywieszenia tego dokumentu przez sołtysa wsi [...] na tablicy ogłoszeń). Artykuł 49 k.p.a. wskazuje na jeden ze sposobów doręczania - w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ I instancji z dnia [...] maja 2016 r. były to "obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania". Bezsporną jest okoliczność zawiadomienia stron o wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń UG w R. (w dniach [...].05.2016 r. -[...].06.2016 r.) oraz umieszczenia informacji w tym względzie na stronie internetowej UG w R. Czym innym jest natomiast obowiązek informowania społeczeństwa (zatem nie stron) o podejmowanych czynnościach, w tym wydawanych rozstrzygnięciach, poprzez podanie do publicznej wiadomości m.in. w formie ogłoszenia informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło