IV SA/Wa 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania odwoławczego pd decyzji Prezydenta Miasta S. orzekającej o wymeldowaniu P. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podniósł, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w przedmiocie przywrócenia posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. nie stanowi już zagadnienia wstępnego w sprawie o wymeldowanie z wymienionego lokalu. Jak wynika z dokumentów, sprawa o przywrócenie naruszenia posiadania utraconego lokalu była już przedmiotem oceny sądu powszechnego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sierpnia 2005 r., w którym umorzono postępowanie w sprawie. Ponadto organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu powołał niewłaściwą podstawę prawną i rozpatrując żądanie strony powinien podjąć zawieszone postępowanie a wydając rozstrzygnięcie winien wskazać właściwą podstawę prawną do podjęcia zawieszonego postępowania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. F. podnosząc zarzut naruszenia prawa polegającego na przyjęciu przez organ odwoławczy powagi rzeczy osądzonej w sytuacji wydania przez Sąd Okręgowy w G. postanowienia w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponadto dopuszczenie się przez organ odwoławczy rażącego naruszenia art. 138 § 2 Kpa poprzez wskazanie organowi I instancji konkretnego rozstrzygnięcia, zamiast jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia uzasadniając to tym, że jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a w konsekwencji narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i pozbawi możliwości prawnej ochrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów ze skargi, wskazał, że są one bezzasadne gdyż zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd powszechny, a kolejny sygn. akt IV SA/Wa 305/06 pozew złożony przez skarżącego zmierza do przewlekania postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 Kpa, podniósł, iż z treści tego przepisu wynika, że organ odwoławczy może w całości uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ w sytuacji gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia uprzednio postępowania wyjaśniającego w całości lub części, a w przedmiotowej sprawie w aktach administracyjnych brak było dokumentów na potwierdzenie przeprowadzenia przez Wojewodę [...] postępowania wyjaśniającego na okoliczność prowadzonego przez sąd powszechny postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania, ponadto przywołano niewłaściwą podstawę prawną. Odnosząc się do zarzutu naruszenia instancyjności postępowania Minister wyjaśnił, że rozpatrując sprawę jako organ odwoławczy miał prawo do uchylenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Ocena tego zagadnienia wstępnego należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie. Zawieszenie postępowania na tej podstawie wymaga więc wykazania, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej sygn. akt IV SA/Wa 305/06 będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego. W ocenie Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo uznał, że zagadnienie wstępne, w związku z którym zawieszono postępowanie, zostało rozstrzygnięte. Postępowanie posesoryjne, będące zagadnieniem wstępnym, zostało zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w G. – [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] sierpnia 2005 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem tym uchylono poprzedzające je rozstrzygnięcie i umorzono postępowanie z tego względu, iż skarżący cofnął apelację oraz powództwo, zrzekając się roszczenia. Tym samym, w ocenie Sądu zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte i przestała istnieć przesłanka warunkująca obligatoryjne zawieszenie postępowania. Kolejny wniosek skarżącego do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania z dnia 26 sierpnia 2005 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego, gdyż żądanie strony zostało rozstrzygnięte. Należy zauważyć, że w postępowaniu przed sądem powszechnym to skarżący cofnął apelację oraz powództwo, zrzekając się roszczenia. Należy zgodzić się z organem, że w takiej sytuacji kolejne pozwy prowadzą do przewlekania postępowania administracyjnego. Co do rozstrzygnięcia organu w przedmiocie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji należy uznać, że nie narusza ono prawa. Argumentując przekazanie do ponownego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że w aktach administracyjnych brak było dokumentów potwierdzających fakt przeprowadzenia przez Wojewodę [...] postępowania wyjaśniającego na okoliczność prowadzonego przez sąd powszechny postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania i organ ten oparł się wyłącznie na kserokopii pozwu. Należy wyjaśnić, że zadaniem organu odwoławczego jest m. in. dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdzający wadliwości postępowania przed organem I instancji polegający na braku wyjaśnienia sprawy, albo wyjaśnieniu niepełnym, nie może usunąć tej wadliwości przeprowadzając postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie. Takie działanie narusza bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 6 września 2001, sygn. akt II SA/Gd 2235/99). Zgodnie z przepisami art. 136 i art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy przeprowadzając uzupełniające postępowanie sygn. akt IV SA/Wa 305/06 dowodowe, może uwzględnić nowe fakty i dowody ale pod warunkiem, że nie czynią one nowej sprawy administracyjnej, gdyż rozpoznaje sprawę w oparciu o zgromadzony i rozpoznany w pierwszej instancji i uzupełniony przez siebie materiał dowodowy. Reasumując, należy stwierdzić, że organ odwoławczy ograniczony jest do rozpatrzenia sprawy w takim zakresie, w jakim organ pierwszej instancji. Skoro Wojewoda [...] rozstrzygnął sprawę na podstawie postępowania, w którym nie zbadał wszystkich dowodów, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając jako organ odwoławczy prawidłowo wydał postanowienie kasacyjne i przekazał sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji. Z przyczyn wymienionych wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.