IV SA/Wa 306/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26.04.2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie z produkcji gruntów leśnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego J. K. kwotę 418 (czterysta osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w wyniku rozpatrzenia odwołania J. K., działającego przez pełnomocnika radcę prawną D. W., od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2005 r. dotyczącej opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie z produkcji gruntów leśnych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji uznał, że powierzchnia gruntu znajdująca się poza drogą konieczną ustaloną w postępowaniu cywilnym na której J. K. rozpoczął inne niż leśne użytkowanie ( nawierzchnia tłuczniowa ) wynosi 82 m2 . Wysokość opłaty karnej została naliczona w wyniku przyjęcia ceny drewna z komunikatu Prezesa GUS ( MP nr 44 poz. 781 z 2004 r. ) a typ siedliskowy lasu – z uproszczonego planu urządzania lasu dla wsi W.( poddz. [...], poz. Rejestru [...]) W złożonym odwołaniu pełnomocnik J. K. , zwanego dalej skarżącym, domagając się uchylenia decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7 ust. 5 oraz art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W uzasadnieniu podniosła, iż skarżący, działając zgodnie z treścią postanowienia Sadu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2003 r., sygn. akt [...], podjął jedynie działania mające na celu odtworzenie istniejącej uprzednio drogi powodując jej utwardzenie i nie dokonał wycinki drzew. Co więcej- rozmiar ograniczenia wartości użytkowej winien być ustalony na podstawie dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców, podczas gdy przybyły na miejsce wizji geodeta sporządził pomiary " na oko". Nadmieniła, iż w czynnościach dotyczących usuwania przeszkód brało udział 20 osób , podczas gdy opłata karna została orzeczona tylko w stosunku do skarżącego . Zajmując stanowisko w sprawie Dyrektor Generalny Lasów Państwowych nie podzielił zarzutów skarżącego podnosząc, iż działaniem swoim wyłączył on z produkcji leśnej dodatkową powierzchnię, konieczność sporządzenia dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców dotyczy wyłącznie ograniczenia wartości użytkowej gruntu a na każdym etapie postępowania wskazywano wyłącznie uczestnictwo skarżącego oraz A. i M. K.. Dodał, iż nie jest organem uprawnionym do oceny prawidłowości działania biegłego posiadającego uprawnienia geodety. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych a także przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przytoczyła argumenty użyte w odwołaniu od decyzji organu I instancji dodając, iż organ administracji błędnie zinterpretował treść art. 4 pkt 11 w/w ustawy albowiem skarżący jedynie usunął przeszkody z trasy przedmiotowej drogi, utwardzonej w latach 80-tych a zniszczonej przez uczestnika postępowania, celem przywrócenia jej przejezdności. Podniosła również, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu wadliwie przeprowadzonej wizji w terenie i w konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Odpowiadając na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .Dodatkowo podniósł, iż skarżący nie kwestionował ustaleń wizji lokalnej a dowód z opinii biegłego nie podlega ocenie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga jest zasadna. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza-dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Z kolei przepis art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, że organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy co oznacza konieczność ustosunkowania się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy. Organ administracji, naruszając zasady ogólne musi liczyć się z tym, że w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego jego działania lub zaniechania zostaną uznane za niezgodne z prawem. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 28 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. nr 121 poz. 1266 z 2004 ) która reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Zgodnie z treścią art. 28. ust. 1. w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. W myśl art. 12 cyt. ustawy wysokość kary w tej konkretnej sprawie obliczono w oparciu o wartość lasu mieszanego górskiego o powierzchni 0,0082 ha. ustalonej przez biegłego geodetę powołanego w sprawie .Definicję wyłączenia gruntów z produkcji zawiera art. 4 pkt. 11 w/w ustawy- jest to faktyczne zaprzestanie rolnego lub leśnego użytkowania gruntów. Bezspornym w sprawie jest, iż z mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2001 r. sygn. akt [...] została ustanowiona służebność drogi koniecznej przy czym zobowiązani A. i M. K. nie usunęli z niej przeszkód i skarżący, legitymując się prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2003 r. sygn. akt [...], dokonał readaptacji odcinka drogi. Ustalenia sądu na tym etapie postępowania są wiążące .Organ administracji nie ustalił jednak, na czym polegało wyłączenie gruntu leśnego z produkcji. Co więcej, brak jest ustaleń jakie było uprzednio użytkowanie gruntu- leśne czy inne, czy była w tym miejscu droga czy też nie a jeśli była to jaka-utwardzona czy szlak zrywkowy bądź pieszy. Należało też wyjaśnić czy utwardzenie drogi przez skarżącego w miejscu gdzie przebiegała ona od lat osiemdziesiątych stanowi wyłączenie gruntu leśnego z produkcji zgodnie z definicją wskazaną w art. 4 pkt 11 w/w ustawy .Co do zasady postanowienia sądu nie zwalniają bowiem stron od obowiązku uzyskania wymaganych prawem zezwoleń. Tak więc jeśli droga konieczna w obecnym kształcie nie pokrywa się z przebiegiem ustanowionym przez sąd należy sprawdzić czy skutkiem tego jest faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji i uzyskać od biegłego geodety wyjaśnienie co do treści wyliczeń wynikających z przeskalowania mapy i dopuszczalnego błędu. Opinia biegłego geodety jest dowodem w sprawie i jak każdy dowód podlega ocenie organu administracyjnego, zgodnie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ocenie dowodu z opinii biegłego organ administracji państwowej nie może ograniczyć się do powołania na konkluzję w niej zawartą, lecz zobowiązany jest sprawdzić na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł i skontrolować prawidłowość tego rozumowania. Wobec powyższego organy administracji miały obowiązek odnieść się do ustaleń zawartych w opinii i w wypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieścisłości, uchybień czy błędów-uznać ten dowód za wadliwy, co skutkuje koniecznością skorygowania opinii biegłego bądź sporządzeniem nowej, zwłaszcza, że dowód ten ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem bezpośrednio wyznacza wysokość naliczonej kary. Organ natomiast ograniczył się do stwierdzenia, że opinia biegłego nie podlega ocenie i mimo zarzutów pełnomocnika skarżącego nie podjął próby jej analizy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej a w myśl art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa W świetle powołanych przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast za nietrafny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 7 ust. 5 przedmiotowej ustawy. W tej sprawie nie ma on zastosowania odnosi się bowiem do innego stanu faktycznego, gdy tworzony jest plan zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego postanowiono w myśl art. 200 w zw. z art.209 p.p.s.a.