IV SA/Wa 306/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2009 r. sprawy ze skargi małoletniej M. K. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową matkę D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz małoletniej skarżącej M. K. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową matkę D. K. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 3 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008r. w przedmiocie unieważnienia paszportu serii [...] małoletniej M. K. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego było postanowienie Sądu Okręgowego w C. Wydział I Cywilny z dnia [...] lipca 2008r. sygn. akt [...] , w którym Sąd zwrócił się do organu paszportowego o unieważnienie dokumentu paszportowego wydanego małoletniej M. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008r. unieważnił paszport małoletniej M. K. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła matka małoletniej D. K. podnosząc, że organem właściwym do wydania decyzji jest konsul, ponieważ małoletnia wraz z matką od maja 2008r. przebywa w S. W S. D. K. pracuje na stałe. W ocenie odwołującej się organ nie przeprowadził postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie okoliczności oraz charakteru pobytu D. K. wraz małoletnimi córkami poza granicami kraju. D. K. zarzuciła również organowi pierwszej instancji błędną interpretację art. 38 ustawy o dokumentach paszportowych, która uzasadnia unieważnienie dokumentu paszportowego małoletniego, w stosunku do którego ma zostać wydane orzeczenie w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu D. K. w przedmiocie braku właściwości Wojewody [...] do rozpoznania wniosku o unieważnienie paszportu małoletniej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że w aktach brak jest informacji o zmianie dotychczasowego miejsca zamieszkania przez D. K. i jej dzieci i pobycie ich poza granicami kraju. Organ odwoławczy zarzucił D. K. będącej przedstawicielką ustawową małoletniej M. K. i ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 41 § 1 kpa i nie poinformowanie organu paszportowego o zmianie adresu zamieszkania. W tej sytuacji w oparciu o § 2 art. 41 kpa wszystkie pisma, które doręczono pod dotychczasowy adres mają skutek prawny. Strona nie dopełniła obowiązków związanych z koniecznością powiadomienia organów meldunkowych o zmianie adresu swojego pobytu, a w trakcie postępowania wyjaśniającego organ paszportowy nie powziął jakichkolwiek wątpliwości co do pobytu małoletniej i jej matki na terenie kraju. W tej sytuacji brak było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących pobytu małoletniej wraz z matką poza granicami kraju. W ocenie organu odwoławczego w sprawie zostały spełnione wszystkie formalne przesłanki z art. 38 ust. 3 ustawy o dokumentach paszportowych, które skutkują obligatoryjnym unieważnieniem paszportu. Organ paszportowy dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego do powołanego wyżej przepisu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia2008r. złożyła małoletnia M. K. reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową matkę D. K. Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie art. 38 ustawy o dokumentach paszportowych, bowiem organ paszportowy wydając decyzję o unieważnieniu paszportu małoletniej oparł się na postanowieniu Sądu wydanym z naruszeniem art. 730 kpc. Skarżąca zarzuciła także wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ niewłaściwy, gdyż organem właściwym w sprawie jest konsul z uwagi na fakt pobytu D. K. z małoletnimi dziećmi w Słowenii. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1027, ze zm.) stanowi, że paszporty i paszporty tymczasowe w kraju wydaje, odmawia ich wydania i unieważnia wojewoda właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu osoby ubiegającej się o paszport, a za granicą - konsul. Z przepisu tego wynika, że ustawodawca dokonał rozróżnienia organów paszportowych uprawnionych do wydawania paszportów, odmowy ich wydania i unieważnienia, wskazując w kraju wojewodę właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu osoby ubiegającej się o paszport oraz za granicą- konsula. Postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia paszportu małoletniej M. K. zostało wszczęte w dniu 18 lipca 2008r, w związku z wydaniem przez Sąd Okręgowy w C. Wydział I Cywilny w dniu [...] lipca 2008r. postanowienia w trybie zabezpieczenia kontaktów T. K. z małoletnimi dziećmi A. K. i M. K. Z treści tego postanowienia wynika, że D. K., matka małoletnich, będzie przebywała za granicą. Informacja ta dawała podstawę organowi administracyjnemu do sprawdzenia miejsca pobytu małoletniej M. K. i jej matki jako przedstawicielki ustawowej w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik D. K. wskazał, że od maja 2008r. D. K. wraz z małoletnimi dziećmi A. i M. przebywa w S. gdzie świadczy stałą pracę. W tej sytuacji organ odwoławczy błędnie uznał, że Wojewoda [...] był organem właściwym do wydania decyzji unieważniającej paszport małoletniej M. K.. W dacie wszczęcia postępowania administracyjnego małoletnia wraz z matką przebywała w S., wobec czego nie można zarzucić skarżącej, że nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 41 § 1 kpa, skoro adres krajowy nie był aktualny w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ z naruszeniem art. 77 § 1 kpa, wszczynając postępowanie administracyjne nie ustalił aktualnego stałego miejsca pobytu małoletniej, od czego zależy właściwość organu w sprawie unieważnienia paszportu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji w pierwszej kolejności ustali, czy nadal istnieje podstawa do prowadzenia postępowania w przedmiocie unieważnienia paszportu małoletniej M. K.. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik D. K. przedłożył odpis wyroku Sądu Okręgowego w C. Wydział I Cywilny z dnia [...] lipca 2009r., którym orzeczony został rozwód związku małżeńskiego T. K. i D.K., rodziców małoletniej M. K.. Jeżeli wyrok ten jest prawomocny, zgodnie z art. 757 kodeksu postępowania cywilnego, zabezpieczenie jakim było postanowienie Sądu Okręgowego w C. Wydział I Cywilny z dnia [...] lipca 2008r. upada z mocy prawa po upływie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Odnosząc się z kolei do zarzutu błędnego zastosowania art. 38 ustawy o dokumentach paszportowych, bowiem organ paszportowy wydając decyzję o unieważnieniu paszportu małoletniej oparł się na postanowieniu Sądu wydanym z naruszeniem art. 730 kpc, należy uznać, iż jest on niezasadny. Wadliwość postanowienia wydanego w trybie zabezpieczenia podlega sądowej kontroli instancyjnej, a nie kontroli administracyjnej. Podlegające wykonaniu postanowienie sądu, wiąże organ administracyjny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.