IV SA/Wa 3075/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-04
Skład orzekający: Kaja Angerman, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nieuchylająca jej na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., została wydana prawidłowo, pomimo zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych w postępowaniu przed organami administracji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, która stwierdziła wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie uchyliła jej na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., została wydana prawidłowo. Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych, które wiązały organ i sąd w zakresie oceny legalności decyzji lokalizacyjnej oraz kwestii środowiskowych i ochrony interesów osób trzecich. Stwierdzono, że w wyniku wznowionego postępowania nie mogłaby zapaść inna decyzja niż ta dotychczasowa, a zarzuty skarżącego dotyczące naruszeń proceduralnych i materialnych nie znalazły potwierdzenia w świetle wiążących ustaleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, która stwierdziła wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej z naruszeniem prawa, ale nie uchyliła jej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie lokalizacji inwestycji na jego nieruchomości, brak należytej ochrony jego interesów oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej dotyczył przebudowy stacji kolejowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju (dalej Minister) po przeprowadzeniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r., nr [...], uchylającą w części i rozstrzygającą w tym zakresie co do istoty sprawy oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części decyzję Wojewody [...] (dalej Wojewoda) z [...] września 2014 r, nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej [...] na odcinku [...] dla inwestycji pn.: "Przebudowa stacji [...] w km 76,200 - 80,200" w ramach zamierzenia: Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej [...], na odcinku [...] km 61,300 - 80,200 w ramach projektu: "Modernizacji linii kolejowej [...]" - stwierdził, że decyzja Ministra z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] wydana została z naruszeniem prawa, ale stosownie do przepisu art. 146 § 2 k.p.a. jej nie uchylił, zważywszy, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja opowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem z 14 maja 2014 r. spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] (dalej Inwestor) wystąpiła do Wojewody o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji inwestycji pod nazwą "Przebudowa stacji [...] w km 76,200 - 80,200" w ramach zamierzenia "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej [...] na odcinku [...] w km 61,3 - 80,2 w ramach Projektu "Modernizacja linii kolejowej [...]" (dalej inwestycja). Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie tego wniosku Wojewoda [...] września 2014 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej [...] na odcinku [...] dla inwestycji, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie, po rozpatrzeniu złożonych odwołań decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju, uchylił ją w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Minister stwierdził, że wniosek Inwestora o wydanie decyzji lokalizacyjnej jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy Inwestor dołączył opinie oraz wystąpienia do organów wskazanych w tym przepisie. Mając na uwadze art. 72 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r, poz. 1235 ze zm.), dalej u.o.ś. Inwestor dołączył także do wniosku ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Modernizacja linii kolejowej [...] na odcinku [...] w obszarze województwa [...]. W niniejszym wypadku decyzja środowiskowa stała się ostateczna w dniu 16 października 2008r., a zatem termin 4-letni na złożenie wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej upłynął w dniu 16 października 2012 r., natomiast wniosek o ustalenie lokalizacji przedmiotowej decyzji został złożony w dniu 20 maja 2013 r. Jednakże zdaniem Ministra, inwestycja ta przebiega etapowo, a warunki określone w decyzji środowiskowej nie uległy zmianie, a zatem zostały spełnione przesłanki wydłużenia możliwości złożenia wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej o dwa lata, czyli do dnia 16 października 2014 r. W dalszej części rozważań Minister dokonał analizy mających zastosowanie przepisów ustawy o transporcie kolejowym i doszedł do wniosku, że wszystkie wymogi konieczne do wydania decyzji lokalizacyjnej zostały spełnione. Jedynie w zakresie precyzyjnego ustalenia, które nieruchomości przechodzą na rzecz Skarbu Państwa oraz w użytkowanie wieczyste PKP PKL S.A. konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i orzeczenie na nowo poprzez wskazanie numerów ewidencyjnych działek w kolejnych obrębach geodezyjnych, które zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa od osób trzecich, a następnie inwestor uzyskał ich użytkowanie wieczyste oraz działek państwowych, co do których z kolei Inwestor nabył prawo użytkowania wieczystego. Podkreślono ponadto, że Minister nie jest uprawniony do wyznaczenia i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Organy nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez Wnioskodawcę. Aby zatem odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Organ II. instancji stwierdził natomiast uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. M. (dalej Skarżący). Oba rozstrzygnięcia Ministra stały się przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi Skarżącego na postanowienie Ministra, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 782/15, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że błędne pouczenie co do prawa wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, która do tego pouczenia się zastosowała. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego tyczącego decyzji lokalizacyjnej, Minister postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. podjął z urzędu postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu odwołania, które uznane zostało za wniosek o wznowienie postępowania Skarżący wskazał, iż zaskarża decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym działki nr [...], z obrębu [...], będącej w jego użytkowaniu wieczystym. Decyzji Wojewody zarzucił naruszenie art. 9q ust. 1 pkt 4 oraz art. 9w ustawy o transporcie kolejowym, art. 6, 7, 77, 80 k.p.a. W uzasadnieniu swego pisma Skarżący podniósł, że wskutek planowanego przedsięwzięcia i podziału działki nr [...], z obrębu [...], powstaną działki nr [...] i [...], przeznaczone do przejęcia pod inwestycję kolejową. Ponadto, na czas realizacji inwestycji, nastąpi czasowe zajęcie działek nr [...] i [...] "które również wchodzą w skład działki [...]". Skarżący zaznaczył, iż działa pod firmą [...] i od 2011 r. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], z obrębu [...]. W ocenie Skarżącego, nieuzasadnione jest trwałe przejęcie działek nr [...] i [...], skoro infrastruktura techniczna, będąca przedmiotem planowanych prac, zlokalizowana zostanie w głębi gruntu, a nie na jego powierzchni. Skarżący wskazał na wystąpienie utrudnień w komunikacji i ruchu pojazdów na terenie dworca w wyniku prowadzenia robót budowlanych na niniejszej nieruchomości. Zaznaczył, że zachodnia część dworca służy do postoju pojazdów, a prace prowadzone na działce ew. nr [...] uniemożliwią korzystanie z wyjazdu ewakuacyjnego z działki nr ew. [...] od strony północnej. Pozbawienie dworca drogi ewakuacyjnej jest sprzeczne z ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 620 ze zm.), co prowadzi do zagrożenia życia lub zdrowia pasażerów komunikacji autobusowej. Skarżący przedstawił swoje zastrzeżenia w toku postępowania prowadzonego przez Wojewodę. Odpowiedzi na zgłoszone zarzuty udzielił mu jednak nie Organ I. instancji, lecz pełnomocnik Inwestora, co w ocenie Skarżącego stanowi naruszenie art. 6 i 77 k.p.a. ponieważ to organ administracji publicznej jest zobowiązany działać na podstawie przepisów prawa i w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto Skarżący stwierdził, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może mieć miejsce jedynie w ściśle określonych prawem okolicznościach. Zdaniem Skarżącego, żadna z okoliczności wskazanych przez Organ I. instancji nie spełnia przesłanek określonych w art. 9w ustawy o transporcie kolejowym. Skarżący uznał również, że doszło do naruszenia art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, ponieważ z treści decyzji Wojewody nie wynika, aby Organ I. instancji dokonał oceny rozwiązań zaproponowanych przez Wnioskodawcę, w kontekście ochrony praw osób trzecich, wobec których zostanie ograniczone prawo do dysponowania własnymi nieruchomościami, bądź którzy zostaną tego prawa pozbawieni. Według Skarżącego, Organ I. instancji nie dokonał sprawdzenia, czy wykonanie wodociągu, oświetlenia ulicznego oraz położenie kabla światłowodowego, mieści się w celach realizowanych przez Inwestora na podstawie przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W ocenie Skarżącego, brak jest podstaw, aby te prace były objęte ustawą o transporcie kolejowym, skoro sieć wodociągowa jest własnością spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], a światłowód i oświetlenie uliczne - własnością [...] S.A. z siedzibą w [...]. Zaskarżoną do Sadu decyzją z dnia [...] października 2019 r. Minister stwierdził, że decyzja Ministra z dnia [...] grudnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem terminowo złożone jedno z odwołań nie zostało rozpoznane, ale nie uchylił tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzji odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Na wstępie organ zaznaczył, że w postępowaniu wznowieniowym obowiązany jest zbadać, czy decyzja spełnia formalne przesłanki wznowienia. W niniejszej sprawie decyzja jest ostateczna, Skarżący powołał się na jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a., a zachowanie terminu do wniesienia wniosku nie budzi wątpliwości.
W rozpatrywanej sprawie, w kontekście wskazanych podstaw wznowienia, została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, polegająca na nieuczestniczeniu przez stronę, bez własnej winy, w kontrolowanym postępowaniu. Zdaniem organu okoliczność ta wystąpiła w niniejszym postępowaniu w związku z prawomocnym uchyleniem przez WSA w Warszawie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Skarżącego po wydaniu decyzji Organu II. instancji. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że zobowiązany był zbadać, czy zarzuty podniesione przez Skarżącego w odwołaniu z dnia 17 września 2014 r. od decyzji Wojewody, które potraktowane zostało jako wniosek o wznowienie postępowania, mają wpływ na podjęte w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia Organów obu instancji. Poza ustaleniem istnienia jednej z przesłanek wznowieniowych. do organu prowadzącego to postępowanie należy zbadanie, na ile okoliczność ta miała wpływ na wydaną decyzję ostateczną i w zależności od tego, podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. lub § 2 tego przepisu. Minister na wstępie zaznaczył, że organy administracji publicznej pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku inwestora, ani też korygować przebiegu linii podziału. Aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi zatem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. W zakresie podniesionego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 9w ustawy o transporcie kolejowym Organ uznał, że uzasadnienie przedstawione przez Inwestora we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przemawiało za nadaniem decyzji Wojewody takiego rygoru. W świetle orzecznictwa przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności będą zachodziły m.in., jeśli nadanie rygoru jest uzasadnione obowiązkiem terminowego wykorzystania środków budżetowych przeznaczonych na budowę linii kolejowej czy też nawet koniecznością poprawy jakości i bezpieczeństwa ruchu. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnienie swe znajduje także w dostosowaniu odcinka linii kolejowej do standardów wynikających z umów międzynarodowych, wzroście bezpieczeństwa transportu kolejowego oraz ograniczeniu negatywnego wpływu kolei na środowisko, jak również w wyrównaniu szans społeczności lokalnych, poprawie warunków życia mieszkańców poprzez zmniejszenie barier czasowo-przestrzennych, jak i zwiększeniu atrakcyjności terenów oraz podmiotów gospodarczych na nich działających. Wojewoda [...] wskazał także na fakt realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia m.in. ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W pkt. 8. decyzji Wojewody wskazano na konieczność uwzględniania przy realizacji przedmiotowej inwestycji interesów osób trzecich, m. in. poprzez zapewnienie: dostępu do drogi publicznej, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności, ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, jak również ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby. Ponadto, organ I instancji wskazał, że w czasie realizacji inwestycji Inwestor obowiązany będzie zwrócić uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, aby prowadzone roboty budowlane stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska. Wojewoda zapewnił również wymienionym w tym pkt. działkom, powstałym po podziale zatwierdzonym decyzją dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przechodu i przejazdu. Zdaniem Organu, odróżnić należy ochronę interesów osób trzecich, zapewnianą w ramach postępowania lokalizacyjnego, od kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, jaki jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest tylko jednym z elementów procesu inwestycyjnego, w którym ochrona interesów osób trzecich jest realizowana przede wszystkim na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Do uznania, że zostały naruszone warunki dotyczące ochrony interesów osób trzecich nie wystarcza subiektywne poczucie użytkownika wieczystego, że poprzez realizację obiektu budowlanego, jego prawa zostaną ograniczone, o ile nie znajduje ono oparcia w obowiązującym przepisie prawa materialnego. Organ uznał, że uzasadnione interesy Skarżącego nie zostały naruszone w związku z wydaniem decyzji Wojewody. Skarżący powołuje się jedynie na interes subiektywny (faktyczny), upatrując go w uszczupleniu jego praw i pogorszeniu warunków komercyjnego wykorzystywania działki ew. nr [...]. W ocenie Organu, interes ten nie mógł zostać uwzględniony. Podkreślił, że inwestor realizujący inwestycję kolejową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem. Z inwestycji tej wynikać mogą utrudnienia dla podmiotów dotychczas wykorzystujących daną nieruchomość w określony sposób, w tym poprzez prowadzenie na niej działalności gospodarczej. Uniemożliwienie wykorzystywania części działki na przechowywanie śmieci, jako zagadnienie dotyczące ewentualnych negatywnych następstw dla podmiotów objętych decyzją, nie podlega ocenie organu. Jeżeli w wyniku realizacji inwestycji Skarżący poniesie jakiekolwiek szkody materialne, to przysługiwało mu będzie roszczenie odszkodowawcze, dochodzone na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym. Organ podkreślił, że Inwestor próbował dojść do porozumienia ze Skarżącym w zakresie ustanowienia odpowiednich służebności oraz zawarcie z użytkownikiem wieczystym umowy cywilnoprawnej na korzystanie z gruntu na cele budowlane. Warunki zaproponowane przez Skarżącego uniemożliwiłyby jednak odpowiednie zrealizowanie omawianej inwestycji kolejowej. Minister dodał, że służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] w ramach zapewnienia dostępu do drogi publicznej działce nr [...] została ustanowiona w pkt. 8. decyzji Wojewody. Nieujawnienie jej w księdze wieczystej nie stanowi o braku jej ustanowienia, a wynika z wpisu zastrzeżenia. Jednocześnie Minister wskazał powierzchnię działki [...] (11 500 m²) zaznaczając, że w wyniku jej podziału przeznaczone do przejęcia na własność Skarbu Państwa działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...], stanowią jedynie 2,66 % pierwotnej powierzchni działki ew. nr [...]. Odpowiadając na zarzut Skarżącego, Minister nadmienił, że przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej, w rozumieniu art. 9n ustawy o transporcie kolejowym, może obejmować przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne do zrealizowania. Jak wskazał Inwestor w pismach z dnia 27 maja i 12 września 2019 r., w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji zaszła konieczność przełożenia mediów poza obręb projektowanego ciągu pieszo-rowerowego. Dotyczyło to odcinka wodociągu, sieci elektroenergetycznej, kabla światłowodowego i oświetlenia ulicznego. Jakkolwiek przez działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] nie przebiega linia kolejowa, uznać należy, iż zamiar przebudowy ul. [...] w sposób przewidziany w dokumentacji zatwierdzonej decyzją Wojewody, nie narusza prawa. Minister podkreślił, że w postępowaniu w sprawie wydania takiej decyzji zarówno Wojewoda, jak i Minister, badają zgodność z prawem wniosku inwestora, nie zaś zagadnień dotyczących ewentualnych negatywnych następstw dla podmiotów objętych tą decyzją. Organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie może nakazać inwestorowi innej lokalizacji inwestycji, skoro ta zaproponowana przez inwestora w niniejszej sprawie nie narusza prawa, a przepisy ustawy o transporcie kolejowym nie określają obowiązku zaproponowania przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji. Organ nadmienił, że zarzut dotyczący zasadności wykorzystania środków publicznych w ramach niniejszej inwestycji, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestie związane z wydatkowanie środków publicznych, z uwagi na realizację inwestycji kolejowej, nie są przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Minister uznał jednak, że należy mieć na uwadze fakt, że z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika, aby Organ I. instancji dokonał oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, w tym oceny uwag wniesionych przez Strony postępowania. To w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wojewoda ograniczył się do wskazania zawartości wniosku Inwestora o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej, opisu czynności podjętych w ramach prowadzonego postępowania, wskazania stron postępowania, które złożyły uwagi i zastrzeżenia oraz zawarcia informacji o ich przekazaniu inwestorowi w celu zajęcia przez niego stanowiska w tym zakresie, jak również do wskazania informacji o udzielonych przez inwestora wyjaśnieniach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I. Instancji stwierdził ponadto brak swoich kompetencji do podejmowania czynności w stosunku do zgłoszonych przez strony postępowania uwag o charakterze lokalizacyjnym, w związku z czym przekazał je Inwestorowi, jako podmiotowi właściwemu do zajęcia stanowiska. Natomiast Minister, w ramach przysługujących mu uprawnień organu odwoławczego, nie skorygował omówionych uchybień Organu I. instancji w zakresie uzasadnienia decyzji Wojewody co do uwag wniesionych przez Skarżącego ze względu na uznanie, że wniesienie przez niego odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Minister dodał, że zarzuty dotyczące braku pełnomocnictwa do dokonywania czynności w imieniu Inwestora nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy, a termin wyznaczony do zapoznania się z aktami sprawy nie został określony w ustawie. Stawiając zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżący winien natomiast wykazać, iż uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2019 r. wywiódł Skarżący. Niniejszej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania tj. art. 146 § 2 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] września 2014 roku, nr [...], podczas gdy przywołane przez Ministra okoliczności nie potwierdzają tezy, iż pomimo wydania decyzji z naruszeniem prawa, w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 k.p.a., poprzez wewnętrze sprzeczności w zakresie uzasadnienia decyzji, polegające z jednej strony na przyjęciu za słuszne stanowisko TK wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2012 roku, w którym mowa jest o liniowym charakterze inwestycji, co w istotny sposób ograniczać ma prawa użytkowników wieczystych nieruchomości, podczas gdy na nieruchomości Skarżącego zlokalizowano tylko urządzenia przesyłowe, które nie znajdują się na trasie przebiegu linii kolejowej i w ocenie Skarżącego nie służą realizacji inwestycji kolejowej;
naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niedokonanie przez Wojewodę oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału, w tym oceny uwag wniesionych przez Strony postępowania w tym uwag Skarżącego;
naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez:
- błędne ustalenie, iż Organ I. instancji prawidłowo dokonał oceny legalności lokalizacji inwestycji na nieruchomości Skarżącego, z uwzględnieniem spowodowania jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości, podczas gdy Inwestor identyczne cele osiągnąłby stosując inne niż wywłaszczenie rozwiązania prawne np. ustanawiając służebność;
- błędne uznanie, że na rzecz Skarżącego ustanowiono służebność przechodu i przejazdu przez nieruchomość oznaczoną po podziale numerem działki nr [...] na rzecz nieruchomości Skarżącego oznaczonej po podziale numerem działki nr [...], podczas gdy w księgach wieczystych nie widnieją takie wpisy, a ponadto w pkt 8 decyzji Wojewody brak jest szczegółowego określenia treści i przebiegu służebności gruntowej;
- nieuzasadnione przyjęcie wyjaśnień Inwestora zawartych w pismach z dnia 27 maja 2019 roku i 12 września 2019 roku, w zakresie bezwzględnej konieczności wywłaszczenia użytkowania wieczystego, z uwagi na konieczność przełożenia mediów poza obręb projektowanego ciągu pieszo rowerowego, w zakresie odcinka wodociągu oraz sieci elektroenergetycznej, kabla światłowodowego i oświetlenia ulicznego, podczas gdy urządzenia te nie służą linii kolejowej i nie mają związku z inwestycją dotyczącą linii kolejowej, a Organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego dowodu przyjmując za wystarczające wyjaśnienia Inwestora;
- uznanie, iż ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie decydować będą o wybudowaniu obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów i ich rodzaju, podczas gdy poważne wątpliwości budzi konieczność i zgodność z prawem pozbawienia skarżącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a stanowisko Sądów Administracyjnych w podobnych sprawach jest odmienne od przytoczonego w uzasadnieniu decyzji;
- naruszenie granic uznania administracyjnego i wydanie decyzji przy braku rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy zindywidualizowanymi przesłankami i nieuwzględnienie słusznego interesu w wydaniu decyzji, zgodnie ze zgłoszonymi uwagami Skarżącego;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy prawo budowlane, poprzez uznanie, że wydanie decyzji nie naruszało obiektywnie uzasadnionych interesów strony oraz osób trzecich, podczas gdy zarówno w odwołaniu jak i kolejnych pismach Skarżący wskazał na szereg przyjętych przez Inwestora rozwiązań niezgodnych z prawem i naruszających obiektywne interesy Skarżącego. W motywach skargi Skarżący argumentował, że Organ w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie 151 § 2 k.p.a. winien wykazać, jakiego naruszenia przepisów proceduralnych dopuścił się organ administracji publicznej w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Zdaniem Skarżącego, nie można przyjąć, że nie mogłaby zapaść inna decyzja, skoro nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy. Podkreślił zarazem błędne - w jego ocenie - zastosowanie motywów wskazanych w uzasadnieniu wyroku TK z 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10. Podziemne urządzenia, które zlokalizowane zostały na nieruchomości Skarżącego, nie mają związku z inwestycją dotyczącą linii kolejowej. Organ nie ustalił również, czy prace obejmujące grunt Skarżącego były konieczne. Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że lokalizacja inwestycji nie nastąpiła z uwzględnieniem spowodowania jak najmniejszych uciążliwości dla właściciela nieruchomości, gdyż tożsame cele osiągnięte zostałby przy zastosowaniu innych rozwiązań prawnych. Świadczy to, w jego ocenie, o pominięciu interesu stron, a także osób trzecich. Wskazał, że wbrew ustanowieniu służebności, nie zostały one ujawnione w księgach wieczystych, a w decyzji Wojewody brak jest szczegółowego określenia ich treści i przebiegu. W oparciu o przedstawione zarzuty wniósł o uchylenie decyzji Ministra z [...] października 2019 roku, w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji Ministra, z dnia [...] grudnia 2014 roku, lub uchylenie w całości decyzji Ministra, z [...] grudnia 2014 roku, a także decyzji Wojewody z [...] września 2014 roku, z uwagi na ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa. W obszernej odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał wyrażone w decyzji stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. 25 marca 2020 r. do WSA w Warszawie wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika Inwestora, w którym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga niniejsza nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a Sąd z urzędu nie stwierdził istnienia uchybień, które skutkowałyby jej uwzględnieniem. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że co do legalności decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r., nr [...], uchylającej w części i rozstrzygającej w tym zakresie co do istoty oraz utrzymującej w mocy w pozostałej części decyzję Wojewody [...] z [...] września 2014 r, nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej [...] na odcinku [...] dla inwestycji pn.: "Przebudowa stacji [...] w km 76,200 - 80,200" w ramach zamierzenia: Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej [...], na odcinku [...] km 61,300 - 80,200 w ramach projektu: "Modernizacji linii kolejowej [...]" – rozstrzygały już Sądy Administracyjne obu instancji. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie,(...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r. - jako decyzja wydana przez Organ II. instancji - posiada walor ostateczności, Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju potraktował odwołanie Skarżącego z 17 września 2014 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2014 r. jako wniosek o wznowienie postępowania, oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z [...] października 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. zawiesił wznowione postępowanie, z uwagi na toczące się przed WSA w Warszawie postępowanie w przedmiocie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r. To właśnie ostateczne orzeczenia wydane w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym wiązały zarówno Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, jak i Sąd obecnie rozpatrujący tę sprawę. Przebieg postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie był następujący. Wyrokiem z 14 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 783/15 WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra z [...] grudnia 2014 r. W ocenie Sądu, o uchyleniu zaskarżonej decyzji zadecydowało naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 11 w zw. z ust. 3 i 4 u.o.ś., które to przepisy powinny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że przepis ten wymaga, aby inwestor przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej uzyskał uprzednio decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Poprzednio obowiązujące przepisy tej ustawy, tj. do czasu wejścia w życie ustawy z 2008 r., przewidywały w art. 46 ust. 4b i 4c, że złożenie wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej powinno nastąpić nie później niż przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Sąd stwierdził, że sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ drugiej instancji, tj. ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Tym samym Sąd wskazał, że zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa ocena "ważności" decyzji środowiskowej powinna odbywać się wedle reguł określonych w u.o.ś., co implikuje konieczność zachowania przeprowadzenia procedury aktualizacji decyzji środowiskowej zgodnie z art. 72 ust. 4 i 4a u.o.ś. Tymczasem w niniejszej sprawie to Wojewoda [...] dokonał we własnym zakresie aktualizacji decyzji środowiskowej po upływie 4 lat, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ nie był uprawniony do wydania decyzji lokalizacyjnej bez uprzedniego wydania postanowienia spełniającego wymogi art. 72 ust. 4 i 4a u.o.ś. Stanowiska tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z 20 lipca 2016 r. II OSK 959/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. NSA uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 72 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 72 ust. 3 i 4 u.o.ś. poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten znajduje zastosowanie. Przepisy art. 72 ust. 3 i ust. 4 u.o.ś. nie mają bowiem zastosowania do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanych przed wejściem w życie u.o.ś. Za takim stanowiskiem – zdaniem NSA - przemawia również przepis art. 155 u.o.ś. zgodnie z którym, przepisów ustawy zobowiązujących podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w odniesieniu do podmiotów posiadających decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydane na podstawie przepisów dotychczasowych. W niniejszej sprawie inwestor ubiegający się o ustalenie lokalizacji linii kolejowej taką właśnie decyzję posiada. Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2460/16 oddalił skargę na decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2014 r. WSA podkreślił, że przedmiotowa decyzja środowiskowa była skutecznie złożona i aktualna. Poza tym we wskazanym prawomocnym wyroku WSA stwierdził, że zarówno Wojewoda jak i Minister - organy właściwe do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań (w tym podziałów). Tymi ustaleniami Sąd obecnie rozpoznający tę sprawę i dokonujący oceny legalności przedmiotowej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r. jest związany. Wobec tego, organ administracji publicznej ocenia jedynie legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób. Podkreślenia wymaga także, że WSA w tym prawomocnym wyroku wskazał, że decyzja Organu I. instancji czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 9q ust. 1 cyt. ustawy, zawierając wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Ostatecznie Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne i prawne szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzą żadnych wątpliwości. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 7 k.p.a., jak i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone kompleksowo, rzetelnie i bardzo wnikliwie. Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ocena ta jest logiczna, przy jej dokonaniu nie przekroczył obowiązujących reguł procesowych, wskazał prawidłową podstawę prawną swojej decyzji, a tok rozumowania i przyjęte ustalenia znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią art. 107 k.p.a. Na uwagę przy tym zasługuje, że Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt. IV SA/Wa 2460/16 nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. Te ustalenia wiążą zatem skład rozpatrujący niniejsza sprawę. W ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Jeżeli w wyniku dokonania oceny stanu faktycznego Organ stwierdzi, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, że pomimo tego, iż w zwykłym postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony, zapadłaby w nim decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Ogranicza się wtedy do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, ze wskazaniem tych okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Tak też, wbrew zarzutom skargi, stało się w rozpatrywanej sprawie. Wprawdzie, jak wskazał Skarżący, Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju stwierdził, że Wojewoda [...] w treści decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej nie uzasadnił w sposób zgodny z wymogami procedury administracyjnej swojego stanowiska co do lokalizacji planowanego przedsięwzięcia (w szczególności na działce Skarżącego) oraz braku uwzględnienia uwag wniesionych przez A. M., wyjaśniając Stronie motywy i przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (czym naruszył art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.), zaś Organ odwoławczy, w ramach przysługujących mu uprawnień, nie skorygował tych uchybień Organu I. instancji w omawianym zakresie (ze względu na uznanie, że wniesienie przez niego odwołania od decyzji Wojewody [...] nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia). Podkreślenia wymaga jednak - jak zaznaczono na stronie 20 zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju - że w ramach wznowionego postępowania w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu swej decyzji Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju szczegółowo wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu A. M. od decyzji Wojewody [...], potraktowanym jako wniosek o wznowienie postępowania, które były tożsame z zarzutami podniesionymi przez Skarżącego w pismach z dnia 10 lipca 2014 r. (wniesionych w toku postępowania przed Organem I. instancji), i wyjaśnił, dlaczego zarzuty podniesione przez Skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Jednoznacznie świadczy to o tym, że w wyniku wznowionego postępowania Organ nie mógł podjąć odmiennego rozstrzygnięcia i zobligowany był do wydania decyzji w oparciu o art. 146 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę skarżącą w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna, nie przekroczył przy tym zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał prawidłową podstawę prawną - nie oznacza niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Okoliczność zaś, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności swych zarzutów, a przekonanie to często nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 107 k.p.a., poprzez błędnie przyjęte i zastosowane w niniejszej sprawie motywy wskazane w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2012 r., w którym mowa jest o liniowym charakterze inwestycji, podczas gdy na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Skarżącego zlokalizowano tylko urządzenia przesyłowe, które nie znajdują się na trasie przebiegu linii kolejowej i - w jego ocenie - nie służą realizacji Inwestycji kolejowej. Skarżący wskazał, iż pojęcie inwestycji dotyczących linii kolejowych z art. 9n ustawy o transporcie kolejowym obejmuje przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne. żaden z organów nie poczynił ustaleń, czy prace obejmujące grunt znajdujący się w jego użytkowaniu wieczystym były konieczne i ściśle związane z linią kolejową (czemu stanowczo i od samego początku przeczą twierdzenia Skarżącego). W związku z tym, w ocenie A. M., nie można przyjąć, iż Minister Infrastruktury i Rozwoju dokonał prawidłowej i merytorycznej oceny przedmiotowej sprawy. Sąd podziela wyjaśnienia Ministra w tym zakresie (s. 15 zaskarżonego rozstrzygnięcia), że zarówno art. 1 pkt 5, jak i art. 9n ustawy o transporcie kolejowym odnosi się do inwestycji dotyczącej linii kolejowej o znaczeniu państwowym, a nie inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej. Oznacza to, że pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" nie można utożsamiać z samą linią kolejową. Przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej, w rozumieniu art. 9n ustawy o transporcie kolejowym, może obejmować przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne do zrealizowania (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1181/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 2249/10). Stanowisko wyrażone przez Sądy skład rozpatrujący tę sprawę podziela. We wskazanych orzeczeniach stwierdzono, że przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może być droga mająca na celu zapewnienie prowadzenia ruchu kolejowego - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - z uwagi na przebudowę wiaduktu kolejowego nad ul. [...] oraz przebudowę samej ul. [...], wraz z jej poszerzeniem. Jak wskazał Inwestor w pismach z dnia 27 maja i 12 września 2019 r., w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji zaszła konieczność przełożenia mediów poza obręb projektowanego ciągu pieszo-rowerowego (chodnika). Dotyczyło to odcinka wodociągu oraz sieci elektroenergetycznej (odcinek do podejścia do transformatora), kabla światłowodowego [...] i oświetlenia ulicznego (latarnia), co do których to obiektów liniowych niezbędne było zachowanie wymaganych odległości, również pomiędzy nimi (co w myśl obowiązujących przepisów gwarantuje prawidłową i bezpieczną eksploatację urządzeń, w tym dokonywanie ich napraw). Inwestor w tych pismach podkreślił, że działania te były konieczne. W konsekwencji, jakkolwiek przez działki nr ew. [...] i nr ew. [...] nie przebiega linia kolejowa, należało uznać, że zamiar przebudowy ul. [...] w sposób przewidziany w dokumentacji zatwierdzonej decyzją Wojewody [...], nie narusza prawa i zajęcie tych nieruchomości jest konieczne w celu realizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Należy też odwołać się raz jeszcze do ostatecznego wyroku WSA z 22 listopada 2016 r. sygn. akt. IV SA/Wa 2460/16. Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, iż Wojewoda [...] prawidłowo dokonał oceny legalności lokalizacji inwestycji na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Skarżącego, z uwzględnieniem spowodowania jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości, podczas gdy - według A. M. - Inwestor osiągnąłby identyczne cele stosując inne rozwiązania prawne niż wywłaszczenie nieruchomości (np. ustanawiając służebność), oraz poprzez błędne uznanie, iż na rzecz powstałej po podziale działki nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym Skarżącego, ustanowiono służebność przechodu i przejazdu przez powstałą po podziale działkę nr [...], podczas gdy "w księgach wieczystych nie widnieją takie wpisy", zaś w pkt 8 decyzji Wojewody [...] brak jest szczegółowego określenia treści i przebiegu służebności gruntowej. Otóż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, Organ obowiązany jest do zamieszczania w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wobec tego w pkt 8 decyzji Wojewody [...] wskazano na konieczność uwzględniania przy realizacji przedmiotowej inwestycji interesów osób trzecich, m. in. poprzez zapewnienie: dostępu do drogi publicznej, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności, ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, jak również ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby. Ponadto, Organ I. instancji wskazał, że w czasie realizacji inwestycji Inwestor obowiązany będzie zwrócić uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, aby prowadzone roboty budowlane stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że zgodnie z art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym Wojewoda [...] prawidłowo określił wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich przy ustaleniu lokalizacji planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, w pkt 8 decyzji Wojewody [...] (strona 13-14) ustanowiona została służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] (powstałą z podziału działki nr [...]), w ramach zapewnienia dostępu do drogi publicznej - drogi gminnej - ul. [...] - działce nr [...] (pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżącego). Fakt nieujawnienia tych służebności w dziale III księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], z obrębu [...], dostępnej na Portalu Podsystemu Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, nie świadczy o braku jej ustanowienia. Wskazać należy, iż w podrubryce 3.4.1 działu III przedmiotowej księgi wieczystej zawarte zostało ostrzeżenie o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ na podstawie decyzji Wojewody [...] prawo własności działek nr ew. [...] o pow. 0,0077 ha oraz nr ew. [...] o pow. 0,0230 ha - powstałych z podziału działki nr [...], przysługuje Skarbowi Państwa, w użytkowaniu wieczystym PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. z siedzibą w [...]. We wskazanej księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...], do dnia wydania decyzji Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju nie ujawniono zatem zmian stanu prawnego, wynikających z decyzji Wojewody [...], w tym nie ujawniono służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...], ustanowionej na rzecz działki nr [...]. Fakt nieujawnienia tych zmian nie mógł być jednak przedmiotem analiz w przeprowadzonym przez Ministra postępowaniu wznowionym na wniosek A. M.. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego braku szczegółowego określenia w decyzji Wojewody [...] treści i przebiegu służebności gruntowej, podkreślić należy, iż art. 285 § 1 k.c. - regulujący zagadnienie służebności gruntowej - nie definiuje, jakie dane powinny być zawarte w opisie służebności. Wojewoda [...] precyzyjnie natomiast wskazał, że zapewnia działce "nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), dostęp do drogi publicznej - drogi gminnej, tj. ul. [...], poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...], która z dniem uostatecznienia przedmiotowej decyzji stanie się własnością Skarbu Państwa, co do której PLK S.A. nabędzie prawo użytkowania wieczystego". Zakres zaś służebności na działce nr ew. [...] jest determinowany przez kształt inwestycji przewidziany na tej działce oraz dotychczasową lokalizację zjazdu na drogę publiczną - ul. [...]. Nie można też zgodzić się ze Skarżącym, że Minister niezasadnie przyjął wyjaśnienia Inwestora zawarte w pismach z dnia 27 maja 2019 r. i z dnia 12 września 2019 r., w zakresie bezwzględnej konieczności wywłaszczenia własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, z uwagi na konieczność przełożenia mediów poza obręb projektowanego ciągu pieszo-rowerowego (chodnika), w zakresie odcinka wodociągu oraz sieci elektroenergetycznej, kabla światłowodowego [...] i oświetlenia ulicznego (latarnia), podczas gdy urządzenia te nie służą linii kolejowej i nie mają związku z inwestycją dotyczącą linii kolejowej, a Organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego dowodu. Jak podkreślono już w wiążącym obecnie Sąd prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt. IV SA/Wa 2460/16 jednoznacznie potwierdzono, że inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem Organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez Wnioskodawcę linie rozgraniczające linii kolejowej odpowiadają woli ustawodawcy, wyrażonej w regulacjach prawnych mających znaczenie dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Co bardzo istotne, przepisy ustawy o transporcie kolejowym nie określają obowiązku zaproponowania przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji. Organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie jest uprawniony do nakazania inwestorowi innej lokalizacji inwestycji, skoro przez niego zaproponowana nie narusza prawa, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu linii kolejowej decyduje inwestor (wnioskodawca), który wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju przeanalizował szczegółowo zarówno zastrzeżenia przedstawione przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] (potraktowanym jako wniosek o wznowienie postępowania), jak i pismach wnoszonych w toku wznowionego postępowania, a także stanowisko wyrażone przez Inwestora. Z ustaleń prawidłowo poczynionych przez Ministra w zaskarżonej decyzji wynika, że prace obejmujące wskazane przez Inwestora elementy sieci uzbrojenia terenu, niezbędne do wykonania w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji kolejowej, możliwe były do przeprowadzenia na działkach nr ew. [...] i nr ew. [...] jedynie poprzez przejęcie tych nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Na stronie 17 zaskarżonego rozstrzygnięcia Minister zaznaczył, że w piśmie z 12 września 2019 r. Inwestor wyjaśnił, że już w pismach z dnia 5 sierpnia 2014 r., znak: [...], oraz z 7 sierpnia 2014 r., znak: [...], wskazywał na konieczność uregulowania stosunków własnościowych na obszarach objętych inwestycją, m. in. w celu zapewnienia trwałego i nieograniczonego dostępu do działki nr [...], sąsiadującej z działką nr [...], na której zaprojektowane zostały urządzenia elektroenergetyczne. W piśmie z 7 sierpnia 2014 r., skierowanym do Skarżącego, Inwestor wskazywał, że przejęcie działek nr [...] i [...], powstałych z podziału działki nr [...], jest niezbędne, gdyż tylko w ten sposób Inwestor może zapewnić sobie prawo do terenu, które umożliwiłoby przeprowadzenie robót związanych z przebudową linii kolejowej. Jak wynika z informacji zawartych w tym piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 r., przejęcie działki nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) służyło zapewnieniu dostępu do urządzeń elektroenergetycznych zlokalizowanych na sąsiedniej działce nr [...], natomiast wywłaszczenie działki nr [...] (wydzielonej z działki [...]) było konieczne ze względu na położone na niej elementy drogi publicznej - chodnik oraz słup oświetleniowy. Ponadto, jak podkreślił inwestor w piśmie z 12 września 2019 r., wnioskodawca przedmiotowej inwestycji kolejowej podjął kroki w celu porozumienia się z A. M. co do realizacji inwestycji na działce Skarżącego, bez konieczności dokonywania jej podziału i przejęcia wydzielonych działek, jednakże warunki zaproponowane przez Skarżącego uniemożliwiłyby odpowiednie zrealizowanie omawianej inwestycji kolejowej. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut A. M., dotyczący uznania przez Ministra, że ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie decydować będą o wybudowaniu obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów i ich rodzaju, podczas gdy - zdaniem Skarżącego - poważne wątpliwości budzi konieczność i zgodność z prawem pozbawienia go prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, w sytuacji gdy "stanowisko Sądów Administracyjnych w podobnych sprawach jest odmienne od przytoczonego" w uzasadnieniu decyzji Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju. Mając na uwadze konieczność usytuowania elementów sieci uzbrojenia terenu na części działki nr ew. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Skarżącego, w związku z lokalizacją przedmiotowej inwestycji kolejowej, niezbędne było przejęcie wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren obszaru stanowiącego dotychczas część działki nr ew. [...]. Pomimo zastrzeżeń Skarżącego przedstawionych w toku postępowania przed Organem I. instancji, należy zgodzić się z Ministrem, że nieuniknione jest stwarzanie przez realizację inwestycji w zakresie linii kolejowej określonych uciążliwości dla właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości objętych jej zakresem. Ocena decyzji w aspekcie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wymaga uwzględnienia, że inwestor - występując o ustalenie lokalizacji linii kolejowej na danej nieruchomości - działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza tego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Minister przeprowadził niniejsze postępowanie wznowione na wniosek A. M. w sposób rzetelny, zgodny z wymogami k.p.a., pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Podjął też wszelkie niezbędne kroki konieczne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, uwzględnił wiążące wyroki Sądów Administracyjnych i poczynił na tej podstawie właściwe ustalenia. Minister w sposób odpowiadający art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, wskazując przesłanki, które wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Z tego względu nie jest trafny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia granic uznania administracyjnego i wydania zaskarżonej decyzji przy braku rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy zindywidualizowanymi przesłankami oraz "nieuwzględnienie słusznego interesu w wydaniu decyzji zgodnie ze zgłoszonymi uwagami skarżącego". Wbrew twierdzeniu A. M. zawartemu w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie kolejowym, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, iż wydanie decyzji nie naruszało obiektywnie uzasadnionych interesów strony oraz osób trzecich. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego Minister szczegółowo przeanalizował zakres planowanej inwestycji, określony we wniosku Inwestora, oraz uwagi wniesione przez A. M., stwierdził, że rozwiązania projektowe zaproponowane przez Inwestora we wniosku o ustalenie lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej są zgodne z prawem i nie powodują nadmiernej ingerencji w interes prawny Skarżącego. Sąd podziela te ustalenia. W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia interesu osób trzecich w związku z przejęciem części nieruchomości, na której zlokalizowany jest jedyny Dworzec Autobusowy w [...], służący do obsługi komunikacji publicznej. Zgodnie z wyjaśnieniami Inwestora zawartymi w piśmie z 19 lutego 2019 r., roboty budowlane obejmujące wodociąg, sieć elektroenergetyczną oraz oświetlenie uliczne przewidziane zostały do realizacji w zachodniej części działki nr ew. [...], natomiast obsługa komunikacyjna użytkowników Dworca Autobusowego odbywa się od strony północnej - od ul. [...] (zlokalizowanej na działkach nr ew. [...] i nr ew. [...], z obrębu [...]). Ponadto, powierzchnia działki nr ew. [...], z obrębu [...], przeznaczona pod prace konieczne do wykonania, określone w decyzji Wojewody [...] jest niewielka w stosunku do całości tej nieruchomości (stanowi zaledwie 2,66%). W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło