IV SA/Wa 308/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2005 r. sprawy ze skargi F.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz F.B. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r Prezydent W. na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( DZ.U. z 2000, Nr 100, poz.1086 ze zm.), art.1 ust. 1 ustawy z dnia 15.03.2002r o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( DZ.U. Nr 41, poz. 361 ze. zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 05.06.1998r o samorządzie powiatowym ( tj. Dz. U. z 2001r,. Nr 142.poz. 1592 ze zm.) na podstawie §10 ust. 1 pkt 2, §45 i §83 rozporządzenia z dn. 29.03.2001 Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( DZ. U. Nr 38, poz. 454 ) oraz art. 104 kpa , po rozpatrzeniu wniosku F.B. z dn. [...] 05.2002r zmodyfikowanego w dniu [...].09.2002r, odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla działki nr [...] z obrębu [...], polegającej na wykreśleniu jako właścicieli: B. i D. B., S. W. i J.C.. W uzasadnieniu wskazano, że badania hipoteczne stanowiące część dokumentacji ewidencyjnej sporządzonej podczas zakładania obecnie obowiązującego operatu ewidencji gruntów, nie zostały uwzględnione w rejestrze gruntów . Z tego względu zapis właścicieli w ewidencji nie jest zgodny z tymi badaniami. Po wezwaniu wszystkich zainteresowanych do przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo własności, stwierdzono iż takie dokumenty nie zostały złożone. Wobec powyższego – mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dn. [...].04 2004r - w dniu [...].05. 2004r z urzędu przeprowadzono postępowanie celem korekty zapisu właścicieli dla działek [...], [...] i [...] i wpisano właścicieli zgodnie z materiałami sporządzonymi podczas odnowienia operatu tj. B. i D.B., J. C. i S. W. Wobec braku dokumentów, z których wynikałaby własność innych osób, poza wyżej wskazanymi, wniosek F.B. nie mógł zostać uwzględniony. Wskutek odwołania wniesionego przez F. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z dn.[...].11.2004r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że F.B. występując o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów nie dołączył dokumentów, z których wynikałoby jednoznacznie, że właścicielami działki [...] są spadkobiercy J. B. m.in. sam wnioskodawca. Z akt wynika, że podstawą roszczeń wnioskodawcy jest akt notarialny z 1950r, ale był on już przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją z dn. [...].04.2004r. W decyzji tej stwierdzono, że przedmiotowy akt notarialny dotyczył sprzedaży nieruchomości w nieokreślonych granicach przez osobę, która nie wylegitymowała się tytułem prawnym i nie może stanowić dowodu przeniesienia własności. Natomiast przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji wykreślono spadkobierców J. B. . W ocenie organu czynność ta była zasadna, aczkolwiek dokonana niezgodnie z procedurą bowiem należało wydać w tym przedmiocie decyzję. W skardze do sądu administracyjnego F. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego , a w szczególności dokumentów z operatu ewidencji gruntów założonych w 1976r. Podniósł, iż złożył dokumenty, z których wynika prawo własności. W ocenie skarżącego osoby wpisane do ewidencji przy jej założeniu mogą w niej figurować w dalszym ciągu ( w myśl § 83 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn. 29.03.2001r) do czasu wykonania modernizacji ewidencji . W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje. Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dn. 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego wyżej przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższego kryterium sąd stwierdził naruszenie prawa i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte należy uznać za trafne. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000r, Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy wydanego przez Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn. 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków( DZ.U. Nr 38, poz. 454). Regulacje te stanowią, iż aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych. Dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu mogą być m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne i akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i stanem prawnym, ewidencja, bowiem zawiera informacje dotyczące gruntu i budynków, ale także osób właścicieli tych nieruchomości. Tryb ten znajduje zastosowanie, gdy następuje zmiana danych wpisanych do ewidencji i konieczne jest wprowadzenie nowych informacji do zbiorów ewidencyjnych. Powołane wyżej rozporządzenie przewiduje odrębne postępowanie w sytuacji, gdy dane wpisane do ewidencji od samego początku są niezgodne z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji. Takie postępowanie weryfikacyjne przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nim co najmniej 10% dokumentów źródłowych. Możliwe jest również przeprowadzenie okresowych weryfikacji w krótszych odstępach czasowych w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego. Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. W niniejszej sprawie należy uznać, iż postępowanie dotyczyło weryfikacji danych wadliwie wpisanych od początku do ewidencji. Skarżący bowiem powołuje się na umowę sprzedaży z dn. [...].08.1950r w formie aktu notarialnego, a zatem na czynność, która miała miejsce przed założeniem ewidencji dla tego terenu i powinna być wzięta pod uwagę jako materiał źródłowy przy wpisywaniu danych. Akt ten wraz z innymi dokumentami został złożony przy odwołaniu wniesionym przez F. B.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jako organ odwoławczy ma obowiązek sprawę rozpatrzyć ponownie, nie zaś ograniczyć się do skontrolowania skarżonej decyzji organu I instancji. Wobec powyższego obowiązkiem Inspektora była ocena przedłożonych dokumentów, w szczególności przedmiotowego aktu notarialnego i ustalenie, czy okoliczności wywodzone tymi dokumentami wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Stwierdzenie bowiem powyższego stanu skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ miał obowiązek dokonać samodzielnej oceny przedłożonego materiału dowodowego, nie zaś przywoływać wnioski zawarte w decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu, dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów dla innych działek leżących w pobliżu. Ocena bowiem przedmiotowego aktu notarialnego zawarta w decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu w żaden sposób nie wiąże organów w niniejszej sprawie. Nadto wywód dotyczący skuteczności tego aktu w postępowaniu o zmianę wpisu do ewidencji nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 23.01.1998r ( sygn akt II SA 1283/97) stwierdził, iż nie jest możliwe w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalanie i rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności ( aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych), które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. Ewidencja jest wyłącznie zbiorem informacji o gruntach i nie jest możliwe kształtowanie w tym postępowaniu nowych stanów prawnych. Ma charakter deklaratoryjny i służy ujawnieniu aktualnego stanu faktycznego i prawnego. Wobec powyższego organ nie tylko nie mógł powołać się na ocenę przedmiotowego aktu notarialnego zawartego w decyzji kończącej inne postępowania, ale również nie był władny w tym postępowaniu samodzielnie ustalić, iż akt ten nie wywiera skutków w sferze prawa rzeczowego. Do tego bowiem jest uprawniony jedynie sąd powszechny. Obowiązkiem natomiast organu było ustalenie, czy przedłożony akt notarialny obejmuje nieruchomość, która według obecnej numeracji stanowi działkę nr [...], [...] i [...]. W tym celu niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Nie bez znaczenia są również wyniki postępowania przeprowadzonego przez organ z urzędu, a dotyczącego zmiany wpisu do ewidencji polegającej na wpisie jako właścicieli wyłącznie B. i D.B., J.C. i S.W. Niezależnie od powyższego należy ustalić jakich działek dotyczył złożony przez skarżącego wniosek o wpis do ewidencji gruntów. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący wniósł o wpis w ewidencji w zakresie działek nr [...], [...], [...], podczas gdy organ rozstrzygał tylko o działce nr [...]. Sąd badając akta administracyjne ustalił, że nie wpłynęło do nich pismo ograniczające roszczenie skarżącego wyłącznie do działki nr [...]. Organy zatem orzekły niezgodnie z wnioskiem. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 61 kpa, art. 7, art. 77§1, art. 80, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd zatem na zasadzie art.145§1 pkt 1 c i 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie . O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205§ 1 powołanej ustawy.