IV SA/Wa 308/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-17
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia warunków zabudowy, powołując się na realizację inwestycji celu publicznego, jeśli nie uzyskał wymaganych uzgodnień z właściwymi organami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odmawiając ustalenia warunków zabudowy z powodu planowanej inwestycji celu publicznego, mimo braku wymaganych uzgodnień. Brak uzgodnień nie stanowił podstawy do odmowy wydania decyzji, a organy nie przeprowadziły ustaleń dotyczących przesłanek z art. 61 ustawy. Dodatkowo, sąd stwierdził naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków wielorodzinnych. Teren inwestycji znajdował się częściowo w pasie rezerwy pod budowę drogi ekspresowej. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, powołując się na strategiczne znaczenie planowanej drogi i brak uzgodnień z Wojewodą i Marszałkiem Województwa, którzy nie uzgodnili projektu decyzji odmawiającej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia (...) października 2007 roku, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia (...) października 2007 roku, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. K. decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) października 2007r o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 29 listopada 2006r. inwestor
tj. J. K. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem
o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o numerach ewidencyjnych: (...) przy
ul. (...) na terenie Dzielnicy B. W.
W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż teren objęty wnioskiem znajduje się częściowo w pasie rezerwy terenu przeznaczonego pod budowę drogi ekspresowej trasy (...), bardzo ważnej dla infrastruktury W. Wybudowanie
tej trasy przewidywał nieobowiązujący już plan zagospodarowania przestrzennego W., a obecnie uchwalone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. Ustalono, iż projektowana trasa (...) jest częścią drogi krajowej (...)i jej realizację uwzględniają następujące akty:
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego zatwierdzony uchwałą nr (...) z (...) czerwca 2004r. Sejmiku Województwa Mazowieckiego;
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wykazu sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. Nr 174 poz. 1683);
* program przyjęty przez Radę Ministrów 29 stycznia 2002r. "Infrastruktura klucz do rozwoju";
* uchwała Rady W. dotycząca strategii rozwoju W. do 2020r. gdzie wskazano m.in. na konieczność odciążenia centrum W. od ruchu tranzytowego przez budowę wskazanej obwodnicy.
* Mając na uwadze powyższe Prezydent W. stosownie do treści art. 53 ust. 4 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego
o uzgodnienie przedłożonego projektu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Jednakże zarówno Wojewoda Mazowiecki jak i Marszałek Województwa Mazowieckiego nie dokonali uzgodnienia przedłożonego projektu, podnosząc, iż przedmiotem uzgodnienia mogą być
wyłącznie pozytywnie określone warunki zabudowy, nie zaś odmowa ich ustalenia
jak w niniejszej sprawie .
Decyzją z dnia (...) października 2007r. nr (...) Prezydent W. działając na podstawie art. 59 ust.1, art. 60 oraz art.61 ustawy z dnia
27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.. U. Nr 80 poz.717 z póź. zm.) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku J. K. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz
z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o numerach ewidencyjnych: (...)
przy ul. (...) na terenie Dzielnicy B. W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż budowa trasy (...) jest niezwykle ważnym elementem strategicznym dla infrastruktury komunikacyjnej W. i wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby niezgodne zarówno z polityką rozwoju układu komunikacyjnego W., jak również ze względami społecznymi i gospodarczymi z uwagi na narażenie przyszłych mieszkańców na problemy związane z wywłaszczaniem tego obszaru w przypadku realizacji drogi ekspresowej trasy (...) w omawianym przebiegu.
Pismem z dnia 7 listopada 2007r. odwołanie od tej decyzji złożył J. K. Wnosząc o jej uchylenie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie
art. 7,8,9,77 i 107 k.p.a. oraz art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie wnioskowanej przez niego inwestycji prowadzone jest
na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem odwołującego się spełnione zostały warunki wydania decyzji określone w art. 61 powołanej ustawy, a zatem brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podstawy do odmowy
ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy zdaniem odwołującego się nie może stanowić budowa drogi, która ma nastąpić w nieokreślonej przyszłości. Zdaniem strony użyty przez organ argument dotyczący skutków społeczno - gospodarczych wynikających z ewentualnego wydania pozytywnej decyzji jest całkowicie niezrozumiały i ma charakter pozaprawny.
Decyzją z dnia (...) grudnia 2006r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania J. K.
działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia (...) października 2007r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Organ odwoławczy podniósł,
iż zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003r. w zw. z art. 64 ust. 1 decyzja
o warunkach zabudowy może być wydana wyłącznie po uzyskaniu uzgodnień
z właściwymi organami. O takie uzgodnienia organ pierwszej instancji zwrócił się do właściwych organów tj. Wojewody Mazowieckiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego, jednakże organy nie dokonały uzgodnienia albowiem projektowana decyzja odmawiała ustalenia warunków zabudowy, a zatem zdaniem Wojewody Mazowieckiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego brak było przedmiotu uzgodnienia. Mając jednak na uwadze, iż teren na którym jest planowana inwestycja obejmuje obszar przeznaczony zgodnie ze wskazanymi dokumentami pod budowę drogi (...), zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. organ pierwszej instancji zasadnie odmówił ustalenia warunków zabudowy.
Pismem z dnia 24 stycznia 2008r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierował J. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7,8,9,77
i 107 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organ w zaskarżonej decyzji
w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez niego w odwołaniu. Jednocześnie skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu,
iż w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. brak było podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Ponadto o oddalenie skargi pismem z dnia 7 kwietnia 2008r. wniósł również uczestnik postępowania tj.(...) Z. Spółdzielnia Mieszkaniowa w W.,
podnosząc, iż realizacja inwestycji na terenie zarezerwowanym na trasę (...) jest niedopuszczalna. W dniu 4 kwietnia do Sądu wpłynęło również pismo Spółdzielni P. "W." w W., w którym Spółdzielnia wyraziła protest przeciwko planowanej inwestycji na wskazanym terenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art.145 §1 ust.1 pkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a) sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art.145
§ 1 i art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. dających podstawę
do wznowienia postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Podkreślić przy tym należy, że dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 §1 ust.1 pkt b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
następuje tylko na żądanie strony ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2000r., II RN 200/01 OSNP 2003, nr 24, poz.582). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji).
Jak wynika z akt administracyjnych część podmiotów będących współwłaścicielami czy użytkownikami działek, sąsiadujących z działkami na których planowana jest przedmiotowa inwestycja, z różnych przyczyn nie brała udziału
w przeprowadzonym postępowaniu. I tak korespondencja kierowana do M. G. począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji wracała z adnotacją "ulica niezabudowana , brak budynków". Zawiadomienia i decyzje przesyłane H. i A. K.,
wracały z adnotacją "adresaci nie żyją". Jednocześnie z akt administracyjnych nie wynika, aby organy podejmowały w sprawie jakiekolwiek działania mające na celu wyjaśnienie wskazanych niejasności i ustalenie kręgu właścicieli czy użytkowników wieczystych działek ich następców prawnych bądź aktualnych adresów. Dlatego też w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 145 §1 ust.1 pkt b p.p.s.a.
Niezależnie jednak od powyższego zdaniem Sądu organy naruszyły przy wydawaniu decyzji postanowienia art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący J. K. w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wnioskował o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o numerach ewidencyjnych: (...) przy ul. (...) na terenie Dzielnicy B. W. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż teren objęty wnioskiem znajduje się częściowo w pasie rezerwy terenu przeznaczonego pod budowę drogi ekspresowej trasy (...). Realizację tej trasy przewidywał nieobowiązujący już plan zagospodarowania przestrzennego W., a obecnie uchwalone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. Ponadto projektowana trasa
(...) jest częścią drogi krajowej (...) i jej realizację uwzględniają następujące akty:
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Mazowieckiego zatwierdzonego uchwałą nr (...) z (...) czerwca 2004r. Sejmiku Województwa Mazowieckiego,
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wykazu sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. Nr 174 poz. 1683);
* program przyjęty przez Radę Ministrów 29 stycznia 2002r. "Infrastruktura klucz do rozwoju".
* uchwała Rady W. dotycząca strategii rozwoju (...) W. do 2020r. gdzie wskazano m.in. na konieczność odciążenia centrum W. od ruchu tranzytowego przez budowę wskazanej obwodnicy.
Stosownie do treści art. 53 ust. 4 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą, Marszałkiem Województwa oraz starostą
w zakresie zadań rządowych albo samorządowych, służących realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i realizacji inwestycji o znaczeniu krajowym - w odniesieniu do terenów, przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.).
Mając na uwadze, iż skarżący J. K. wnosił o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji, która miała być zrealizowana częściowo na terenie, przeznaczonym na realizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i krajowym, niezbędne było uzyskanie w przedmiotowej sprawie wskazanych uzgodnień. I tak uzgodnienia w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego
o znaczeniu wojewódzkim dokonuje marszałek województwa, natomiast uzgodnienia w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym dokonuje wojewoda. Prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy Prezydent W. stosownie do postanowień art. 53 ust. 4 pkt 10 ww. ustawy zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego i Marszałka Województwa Mazowieckiego o uzgodnienie planowanej inwestycji. Mając jednak na uwadze, iż do wniosku o uzgodnienie załączono projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, zarówno Wojewoda Mazowiecki jak
i Marszałek Województwa Mazowieckiego nie dokonali uzgodnienia wskazując na brak przedmiotu uzgodnienia. Pomimo jednak braku wymaganych prawem uzgodnień, orzekające w sprawie organy zarówno Prezydent W. jak
i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uzasadniając odmowę wydania warunków zabudowy, w sposób nieuprawniony zdaniem Sądu powołały się na okoliczności, które mogły stanowić wyłącznie podstawę odmowy uzgodnienia
projektu decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na fakt realizacji planowanej inwestycji na terenie przeznaczonym na cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym
i krajowym. A zatem, orzekające w sprawie organy odmówiły wydania decyzji
o warunkach zabudowy z naruszeniem art. 53 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednocześnie na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do oceny czy spełnione zostały przesłanki dopuszczające wydanie decyzji o warunkach zabudowy określone w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem organy nie prowadziły w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni również czy status strony przysługuje także Spółdzielni P. "W." w W., która
w piśmie skierowanym do Sądu wyraziła sprzeciw przeciwko realizacji przedmiotowej inwestycji.
Dlatego też działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b)
p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł, o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło