IV SA/Wa 3080/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, osiągający miesięczne dochody netto w wysokości 6.999,00 zł, posiadający oszczędności w kwocie 8.000,00 zł, dwa samochody i dom o powierzchni 168 m², spłacający kredyty, spełniają przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że poniesienie ciężarów kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy. Ich sytuacja materialna, w tym dochody, oszczędności i posiadany majątek, pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez naruszenia minimalnego poziomu życia.
Stan faktyczny
U. J. i W. J. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania. Wnioskodawcy wskazali, że jedynym źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie U. J. w wysokości 6.999,00 zł netto miesięcznie, podczas gdy mąż prowadzi działalność gospodarczą bez dochodu. Rodzina liczy sześć osób, posiada dom, dwa samochody, oszczędności i spłaca kredyty.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków U. J. i W. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. J. i W. J. na postanowienie Samorzadowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: - odmówić skarżącym zwolnienia od kosztów sądowych. U. J. i W. J. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy podali, że jedynym źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę U. J. w wysokości 6.999,00 zł. netto miesięcznie. Jej mąż (skarżący) prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodu. Wnioskodawcy mieszkają razem z dorosłym synem, jego żoną (oboje są bezrobotni) oraz ich dwojgiem dzieci. Skarżący są właścicielami domu o pow. 168 m2, posiadają dwa samochody (6 i 9 - letni). Oświadczyli, że spłacają kredyt mieszkaniowy, kredyt zaciągnięty na działalność gospodarczą, pożyczkę, natomiast na niezbędne utrzymanie przeznaczają ok. 2300 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy posiadają oszczędności w kwocie 8000 zł. Stwierdzono, co następuje: Złożony przez U. J. i W. J. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony, ponieważ nie wykazali oni, że poniesienie ciężarów kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Należy wyjaśnić, że niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 15/08). Nawet bowiem istotnie odczuwalny uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa w zakresie częściowym jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 760/05 dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Zdaniem referendarza sądowego wnioskodawcy nie poniosą uszczerbku w koniecznym utrzymaniu w wyniku opłacenia kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, zwłaszcza że na aktualnym etapie postępowania sprowadzają się one do wpisu od skargi, w wysokości 100 zł. a zatem niewspółmiernie niskiej w stosunku do kwoty uzyskiwanych przez nich dochodów i posiadanych oszczędności. Trzeba przypomnieć, że rodzina skarżących składa się z sześciu osób i mieszka w domu o pow. 169m². Dysponuje oszczędnościami na kwotę 8000 zł. U. J. osiąga wynagrodzenie w wysokości 6999 zł. Skarżący posiadają dwa samochody osobowe. Sytuacja skarżących jest na tyle dobra, że pozwoli im bez najmniejszego uszczerbku w utrzymaniu ponieść koszty niniejszego postępowania. Posiadane zdolności majątkowe rodziny nie pozwalają dostrzec jakiegokolwiek zagrożenia dla minimalnego poziomu życia. Rodzina jest w stanie uiścić wpis sądowy oraz pozostałe koszty postępowania z 1) posiadanych oszczędności, pokrywającym w całości wymagany wpis, 2) dochodu skarżącej 3,5-krotnie przekraczającym minimalne wynagrodzenie, 3) oszczędności, jakie można poczynić poprzez nieużywanie samochodu osobowego. Należy nadmienić, iż koszty utrzymania samochodu osobowego oraz koszty spłaty kredytów i pożyczek nie są kosztami niezbędnymi, podlegającymi ochronie poprzez treść art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, przeznaczoną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, sytuacja materialna wnioskodawców w kontekście przesłanek prawa pomocy nie wymaga pomocy ze strony organów państwa. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło