IV SA/Wa 3088/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-23

Skład orzekający: Anna Szymańska, Joanna Borkowska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności, jeśli wnioskodawcy nie przedłożyli wstępnego projektu podziału nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności z powodu braku wstępnego projektu podziału jest przedwczesne. Przedmiotem postępowania jest zgoda na zniesienie współwłasności, a nie na konkretny podział fizyczny nieruchomości. Organ powinien rozpoznać wniosek, jeśli istnieje nieruchomość rolna, która ma być przedmiotem zniesienia współwłasności, a wnioskodawcy spełniają pozostałe przesłanki.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy wystąpili o zgodę na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku wstępnego projektu podziału nieruchomości. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. i błędną wykładnię przepisów materialnych, wskazując, że zgoda organu jest warunkiem koniecznym do zniesienia współwłasności przez sąd cywilny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. R. T., E.G. i [...] sp. z o.o., reprezentowani przez pełnomocnika R. T. wystąpili do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z wnioskiem o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności nieruchomości, położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,9247 ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą [...]. Do wniosku został dołączony wypis z rejestru gruntów, zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2004 r. obejmującym działkę nr [...], oświadczenie o tym, że nie było możliwości nabycia udziałów w nieruchomości przez podmioty, o których mowa w art. 2a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (j. t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1405), zwanej dalej u.ku.r.. oświadczenie o obciążeniach nieruchomości, oświadczenie nabywcy o powierzchni posiadanych użytków rolnych, opinia [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. organ wezwał strony postępowania do przedłożenia dokumentu zawierającego wstępny projekt podziału działki nr [...], zatwierdzony przez biegłego sądowego w zakresie geodezji. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. strony nadesłały mapę ze wstępnym projektem podziału działki wraz z informacją, że zatwierdzenie podziału przez biegłego sądowego w zakresie geodezji będzie możliwe po uzyskaniu stosownych decyzji Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. wnioskodawcy oświadczyli, że nie jest możliwe przedłożenie dokumentu zatwierdzającego co najmniej wstępny podział nieruchomości, ponieważ dopiero po wyrażeniu zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa będzie możliwe zlecenie biegłemu sądowemu z zakresu geodezji sporządzenie opinii na okoliczność sporządzenia projektu podziału nieruchomości zgodnie z żądaniem wnioskodawców. Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na nabycie ww. nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności nieruchomości. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że "bezprzedmiotowe jest wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej skoro nie istnieje nieruchomość rolna, w stosunku do której ma być wyrażona zgoda". W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy podnieśli, że dokonanie sądowego zniesienia współwłasności z uwzględnieniem tej ustawy oznacza konieczność zbadania przez sąd, czy spełnione są przesłanki nabycia przez współwłaściciela, który miałby nabyć nieruchomość przy zniesieniu jej współwłasności i ewentualnego zwrócenia uwagi na konieczność uzyskania zgody Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Na skutek zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze podziału fizycznego rzeczy powstaną nowe nieruchomości. Powstaną one z momentem wydania stosownego orzeczenia przez sąd cywilny. Skarżący stwierdzili, że stanowisko organu uznające za niedopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie z powodu braku przedmiotu rozstrzygnięcia - nieruchomości będącej przedmiotem nabycia kłóci się z art. 210 § 2 k.c. Przepis ten uznaje za konieczne uzyskanie wcześniejszej zgody Dyrektora Generalnego [...] (przed wydaniem przez sąd cywilny rozstrzygnięcia w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej). Wskazali też, że gdyby powszechnie stosować stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, niemożliwe byłoby rozstrzyganie przez sądy cywilne roszczeń o zniesienie współwłasności nieruchomości - skoro Dyrektor Generalny [...] uzależnia swoją zgodę od istnienia nabywanej nieruchomości rolnej jako przedmiotu postępowania, a jak wspomniano - przedmiot rozstrzygnięcia Dyrektora powstać może dopiero w dacie wydania postanowienia o zniesieniu współwłasności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy u.k.u.r. nie określają, jakie wymagania powinien spełniać projekt podziału nieruchomości przy nabyciu nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności. Bezspornie jednak, to wnioskodawcy występując w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r., o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności powinni precyzyjnie określić przedmiot podziału oraz to, jaka wyodrębniona część nieruchomości ma przypaść każdemu z dotychczasowych współwłaścicieli. Ponadto zwrócił uwagę, że podział nieruchomości rolnej jest odrębnym postępowaniem - w żaden sposób nie jest uzależniony od wcześniejszego uzyskania zgody na nabycie. Ograniczenie dotyczy wyłącznie powierzchni dzielonej. Organ wskazał, że na podstawie nadesłanej przez skarżących mapy stanowiącej załącznik do umowy notarialnej kupna działki nr [...], o pow. 0,9247 ha, nie można jednoznacznie ustalić, jakie działki powstaną w wyniku jej podziału. Na mapie tej oznaczono jedynie "sposób do korzystania z nieruchomości wspólnej do czasu podziału geodezyjnego i zniesienia współwłasności". Ponadto, projekt podziału działki nie został opracowany na mapie udostępnionej do celów opiniodawczych przez właściwy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Wnioskodawcy nie wskazali również, którą wyodrębnioną część obecnej działki nr [...] zamierza nabyć każdy z nich, co jest szczególnie istotne z punktu widzenia spełnienia przesłanek z art. 2a ust. 4 pkt. 1 u.k.u.r. Podkreślił również, że organ pierwszej instancji dwukrotnie wzywał strony postępowania do nadesłania wstępnego projektu podziału działki, a bezpośrednio przed zakończeniem postępowania wystosował do nich zawiadomienie zawierające informacje o skutkach braku przedłożenia wspomnianego projektu, jednakże mimo wezwań organu wnioskodawcy nie przedłożyli żądanej dokumentacji. Wobec tego na podstawie akt sprawy nie sposób było określić, jaka nieruchomość ma stanowić przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 2a ust. 4 pkt. 1 u.k.u.r. Reasumując organ stwierdził, że w analizowanej sprawie ziściła się przesłanka z art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ wnioskodawcy nie określili precyzyjnie przedmiotu swojego żądania, w związku z tym nie było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. R. T. zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie; 1. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 105 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na ich wadliwym zastosowaniu, wskutek czego Minister utrzymał w mocy decyzję Dyrektora z dnia [...] maja 2018 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej przez jej współwłaścicieli w toku postępowania przed sądem powszechnym, błędnie podzielając stanowisko organu I instancji, jakoby ze względu na brak sporządzenia wstępnego projektu podziału nieruchomości wspólnej nie istniał przedmiot postępowania administracyjnego (nieruchomość rolna), wobec czego postępowanie to jest bezprzedmiotowe; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 2a ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 7 u.k.u.r. oraz w związku z art. 210 § 2 k.c., polegające na ich błędnej wykładni, w wyniku której Organ przyjął, że uwzględnienie w toku postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym, którego przedmiotem jest zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej poprzez jej podział fizyczny, przepisów u.k.u.r., oznacza konieczność uzyskania zgody Dyrektora na konkretny fizyczny podział fizyczny nieruchomości wspólnej. Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.k.u.r. oraz art. 461 k.c., a zamiarem współwłaścicieli jest zniesienie istniejącej pomiędzy nimi współwłasności Działki poprzez jej podział fizyczny i utworzenie nowych działek, które przyznane zostaną współwłaścicielom w taki sposób, aby ich powierzchnia odpowiadała udziałom we współwłasności Działki, które aktualnie im przysługują. W ocenie skarżącego – mając na uwadze art. 210 § 2 k.c. - celem ustawodawcy nie było ustalenie, aby przy zniesieniu współwłasności nieruchomości rolnych przepisy u.k.u.r. stosowane miały być wprost. Poza tym strona odniosła się do definicji legalnej "nabycia nieruchomości rolnej" wskazując, że przez nabycie nieruchomości rozumieć należy takie przypadki, w których dochodzi do transferu prawa własności względnie pierwotnego nabycia tej własności. Potocznie mówiąc chodzi o przypadki, gdy nabywca wcześniej nie był podmiotem nabytego prawa. Przy uwzględnieniu koncepcji niepodzielności wspólnego prawa w przypadku współwłasności rzeczy należy dojść do wniosku, że w zakresie pojęcia "nabycia nieruchomości rolnej" z art. 2 pkt 7 u.k.u.r. nie będą się mieściły przypadki zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej, polegające na tym, że wszystkim dotychczasowym współwłaścicielom przyznane zostaną fizycznie wydzielone części nieruchomości rolnej odpowiadające powierzchniowo posiadanym dotychczas udziałom we współwłasności. W dalszym części uzasadnienia strona odwołała się do konstytucyjnych zasad dotyczących ochrony prawa własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Poza tym wskazała, że art. 2a ust. 1-4 u.k.u.r. zawiera ograniczenia prawa własności w odniesieniu do nieruchomości rolnych, oddziałujące na istotę tego prawa majątkowego, w związku z czym mogą i powinny być rozpatrywane w kontekście ich zgodności z przepisami Konstytucji RP. Wykładania przepisów, które ograniczają prawa i wolności gwarantowane konstytucyjnie powinna być wykładnią literalną i nie może mieć charakteru rozszerzającego. W tej sytuacji decyzja Dyrektora o odmowie udzielenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w ramach zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej skutkuje pozbawieniem współwłaścicieli możliwości realizacji w pełni ich konstytucyjnie gwarantowanego prawa własności i godzi w element jego istoty, jakim jest zbywalność tego prawa majątkowego. Analiza art. 2a ust. 4 u.k.u.r. – zdaniem skarżącego - nie pozostawia wątpliwości, że decyzję odmową Dyrektor może wydać wyłącznie w przypadku, gdy nie wystąpią przesłanki określone w art. 2a ust. 4 pkt 1 albo 2 u.k.u.r. W dalszej części uzasadnienia skargi Strona podniosła, że wymaga podkreślenia, że uwzględnienie przez sąd powszechny w toku postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej lub gospodarstwa rolnego przepisów u.k.u.r., a więc ich odpowiednie zastosowanie, polegać winno wyłącznie na zobowiązaniu współwłaścicieli, ubiegających się o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej, do wystąpienia do Dyrektora z wnioskiem w sprawie udzielenia zgody na zniesienie współwłasności tej nieruchomości, czy to przez podział fizyczny z dopłatami lub bez nich, względnie przez przyznanie nieruchomości rolnej lub jej części na rzecz jednego lub kilku współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Nie można w związku z tym podzielić stanowiska Ministra, wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie na podstawie akt sprawy nie można określić, jaka nieruchomość ma stanowić przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r. Przedmiot ten stanowi nieruchomość rolna, której dotyczy postępowanie o zniesienie współwłasności, a więc w przedmiotowej sprawie Działka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1032 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z wnioskiem o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej w drodze zniesienia współwłasności nieruchomości wystąpili R. T., E. G. i [...] sp. z o.o., reprezentowani przez pełnomocnika R. T. Do wniosku został dołączony wypis z rejestru gruntów, zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2004 r. obejmującym działkę nr [...], oświadczenie o tym, że nie było możliwości nabycia udziałów w nieruchomości przez podmioty, o których mowa w art. 2a ust. 1 i 3 u.k.u.r., oświadczenie o obciążeniach nieruchomości, oświadczenie nabywcy o powierzchni posiadanych użytków rolnych, opinia [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Zgodnie z art. 210 § 2 Kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej oraz gospodarstwa rolnego następuje z uwzględnieniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego stosuje się odpowiednio do nabycia udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej. W związku z powyższym osoba, która w wyniku zniesienia współwłasności stanie się nabywcą nieruchomości rolnej, powinna spełniać przesłanki określone przez ww. ustawę. Przez "nabycie nieruchomości rolnej" należy rozumieć "przeniesienie własności nieruchomości rolnej lub nabycie własności nieruchomości rolnej w wyniku dokonania czynności prawnej lub orzeczenia sądu albo organu administracji publicznej, a także innego zdarzenia prawnego" (art. 2 pkt 7 u.k.u.r.), czyli w drodze wszelkich możliwych zdarzeń prawnych. Zdarzeniami prawnymi są fakty (stany faktyczne), z którymi ustawa wiąże powstanie, zmianę lub ustanie stosunku cywilnoprawnego, np. umowy, np. sprzedaż, zamiana, darowizna, dożywocie, ugoda sądowa, umowa o zniesienie współwłasności, umowa o dział spadku, umowa o podział majątku wspólnego obejmującego gospodarstwo rolne, umowa o przeniesienie prawa własności w wykonaniu zapisu zwykłego (art. 156, 968 k.c.), jednostronne czynności prawne (np. testament – dziedziczenie testamentowe, zapis windykacyjny, zapis zwykły), orzeczenia sądowe, np. postanowienie o zniesieniu współwłasności, o dziale spadku, o podziale majątku wspólnego małżonków obejmującego gospodarstwo rolne, aktów administracyjnych, z mocy ustawy (ex lege), np. dziedziczenie ustawowe, zasiedzenie, art. 231, 151 k.c. Wyliczenie ustawy jest przykładowe, końcowe sformułowanie "a także inne zdarzenia prawne" obejmuje wszelkie możliwe sposoby nabycia prawa własności, każde zdarzenie prawne ([...]). Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, co do zasady, nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Rolnikiem indywidualnym, w myśl art. 6 ww. ustawy, jest osoba fizyczna będąca właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadająca kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkuje (zameldowanie na pobyt stały) w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadząca przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Ograniczenia te nie mają zastosowania do nabycia nieruchomości rolnych przez m.in. osoby bliskie zbywcy (tj. zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione). W sytuacji zamiaru zniesienia współwłasności, jeśli osoby zbywające swoje udziały na rzecz danej osoby nie są dla niej osobami bliskimi w rozumieniu ww. ustawy oraz jeśli osoba ta nie jest rolnikiem indywidualnym - to do nabycia tych udziałów niezbędne będzie uzyskanie zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, wyrażonej w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie administracyjne, którego celem jest uzyskanie takiej zgody może toczyć się na wniosek zbywcy (współwłaścicieli) nieruchomości albo osoby fizycznej posiadającej kwalifikacje rolnicze i zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne (nabywcy). W rozpatrywanej sprawie przede wszystkim należy wskazać, że trafny okazał się zarzut naruszenia art. 105 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegający na ich wadliwym zastosowaniu, wskutek czego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej przez jej współwłaścicieli, błędnie podzielając stanowisko organu I instancji, jakoby ze względu na brak sporządzenia wstępnego projektu podziału nieruchomości wspólnej nie istniał przedmiot postępowania administracyjnego (nieruchomość rolna), wobec czego postępowanie to jest bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest przedwczesne. Mając na względzie stan faktyczny sprawy w szczególności treść wniosku i oświadczeń dołączonych do niego, to należy wskazać, że wezwanie organu skierowane do strony o przestawienie wstępnego projektu podziału nieruchomości, przykładowo mapy identyfikacji działek ze wstępnym projektem podziału działki jest w niniejszej sprawie zbędne. Z akt sprawy wynika bowiem, że nawet gdyby każdy ze skarżących potencjalnie nabył całą nieruchomość spełniałby przesłankę, że nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. A analizując pozostałe przesłanki warunkujące rozpoznanie wniosku nie są one uwarunkowane od powierzchni działki, które ewentualnie zostaną przyznane skarżącym. Takich okoliczności także nie wskazał organ. Zatem zbędne staje się ustalanie na tym etapie sprawy granic przyszłego podziału działki, do którego odniesie się sąd powszechny. Gdyby organ miał wątpliwości co do spełnienia tej przesłanki mógłby mieć podstawy do żądania przedstawiania projektu podziału działki. Jednak w niniejszej sprawie – jak już wcześniej wskazano – takiej potrzeby, nie było. Zatem w sytuacji gdy organ – jak w niniejszej sprawie – ma informację, że każdy z wnioskodawców ma potencjalnie możliwość nabycia całej działki we władanie po zniesieniu współwłasności, co wynika z oświadczeń stron (tzn. działki, która ma określone granice i powierzchnię) winien do rozpatrzenia wniosku jako granice działki - dla każdego z nich z osobna - przyjąć całą działkę objętą wnioskiem. A w tej sytuacji nie można przyjąć, że zachodzi bezprzedmiotowość wyrażenia zgodny na nabycie nieruchomości rolnej, skoro istnieje nieruchomość rolna, w stosunku do której ma być wyrażona zgoda. Powyższe prowadzi więc do wniosku, że przedmiotem postępowania administracyjnego przed organem, w przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej, polegającego na podziale fizycznym pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami tej nieruchomości, jest nieruchomość rolna, pozostająca we współwłasności wnioskodawców, którzy tę współwłasność pragną znieść, nie zaś nieruchomości rolne, które powstaną lub mogą powstać w wyniku podziału fizycznego wspólnej nieruchomości rolnej. Istotą postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 2a ust. 4 u.k.u.r. w związku z art. 210 § 2 KC, nie jest więc wyrażenie przez Dyrektora zgody na podział fizyczny nieruchomości rolnej, lecz wyrażenie bądź odmowa udzielenia zgody na zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej. Okoliczności powyższe wskazują na zasadność uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który ponownie rozpoznając sprawę rozważy, czy strona przy spełnieniu pozostałych przesłanek jest wstanie zgodnie z przepisami ustawy uzyskać żądaną zgodę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania w wysokości 697 zł składa się: wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł), określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło