IV SA/Wa 3095/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi B.H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2018 r [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. IV SA/Wa 3095/18 UZASADNIENIE Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] września 2018 Nr [...] odmówił przyznania uprawnień kombatanckich wobec wnioskodawcy B. H. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej; B. H. zwrócił się do Szefa Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wnioskodawca wskazał, że w [...] przebywał w [...] w [...] (1941-1943). Wnioskodawca miał tam przebywać z ojcem i matką pod [...] nazwiskiem "[...]". Od 1943 r. wnioskodawca był ukrywany w sierocińcu w [...], skąd po [...] zabrała go matka. W 1948 r. Wnioskodawca przebywał z matką już w [...]. Organ wyjaśnił, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich nie zawierał dowodów, które mogłyby wskazywać, że strona była ofiarą represji w [...]. Celem potwierdzenia podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności, działając na podstawie art. 7 kpa organ przeprowadził w sprawie postępowanie dowodowe, w ramach którego zwrócił się do [...], [...] dysponującego także bazą danych [...], Archiwum Państwowego w [...], Archiwum Państwowego w [...] oraz Archiwum [...] w [...]. Dokonano także sprawdzenia w bazach [...] oraz [...]. Kwerendy archiwalne przeprowadzone przez w/w. instytucje przyniosły jednak wynik negatywny, nie odnaleziono dowodów potwierdzających podniesione przez stronę represje. Wnioskodawca, poza swoim oświadczeniem, nie dostarczył dowodów na okoliczność pobytu we wskazanych w ustawie miejscach represji. Z kolei w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., wydanej przez ministra spraw wewnętrznych wskazano, że B. H. "w latach 1942-1945 mieszkał w [...] z rodzicami, ukrywając się jako [...], pod nazwiskiem rodowym matki — [...] ". W związku z powyższym Szef Urzędu stwierdził, że w oparciu o dokumenty dostarczone przez stronę oraz informacje uzyskane przez organ w toku wyczerpującego postępowania dowodowego, nie udowodniono faktu podlegania represjom przewidzianym w ustawie. B. H. wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji naruszenie: 1) art. 4 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2016, poz. 1255) poprzez uznanie, iż skarżący nie był ofiarą represji, 2) art. 7, 76 § 1, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. z powodu braku w pełni zebrania materiału dowodowego, pobieżnej a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, którym dysponował organ administracji oraz lakonicznego uzasadnienia decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie stronie skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja zawiera na tyle lakoniczne uzasadnienie, że nie nadaje się do poddania go merytorycznej kontroli. Organ administracji ograniczył się do stwierdzenia, iż "wnioskodawca, poza swoim oświadczeniem" nie dostarczył dowodów na okoliczność pobytu we wskazanych w ustawie miejscach represji'. Zarazem nie odniósł się w sposób szczegółowy do dokumentów pozyskanych w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania dowodowego. Niezgodnie z materiałem dowodowym ustalił, iż B. H. w latach 1942-45 mieszkał w [...] z rodzicami ukrywając się jako [...], pod nazwiskiem rodowym matki – T. S. Podczas, gdy z ustaleń MSW zawartych w decyzji wynika, iż biologiczny ojciec skarżącego H. S./H. R. zginął w czasie wojny. Wbrew twierdzeniom organu materiał dowodowy nie został w pełni zgromadzony. W szczególności Szef Urzędu do Spraw Kombatantów nie zwrócił się do MSWiA o pozyskanie dokumentów będących podstawą wydania decyzji w przedmiocie posiadania obywatelstwa polskiego, które pozwalały ustalić wojenne losy skarżącego, w tym w szczególności okoliczność podlegania przez niego represjom wojennym w rozumieniu przepisów ustawy. Skarżący do skargi załączył dokumenty pochodzące z [...] oraz [...] potwierdzające okoliczność przebywania przez skarżącego i jego rodziców w [...] w [...] i [...]. Dokumentami tymi dysponował MSW wydając decyzję w przedmiocie posiadania obywatelstwa polskiego. Skarżący dla potwierdzenia swoich twierdzeń załączył rekomendację wydaną przez [...], która w ogóle nie została oceniona, a stanowi istotny dowód na potwierdzenie "bycia ofiarą represji". Faktem powszechnie znanym (notoryjnym) jest, iż pobyt skarżącego w czasie wojny nie był swobodny i był uzależniony od prowadzonych działań wojennych. On i matka musieli ukrywać się pod zmienionymi nazwiskami. Ludność pochodzenia [...] była prześladowana i eksterminowana. Dopiero po ustaniu działań wojennych skarżący mógł spotkać się z matką, a jego biologiczny ojciec został zamordowany. Stąd też wbrew ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaistniała przesłanka do uzyskania uprawnień kombatanckich przez skarżącego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Skarżący i jego rodzice z przyczyn narodowościowych i rasowych przebywali w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] września 2018 r. nie narusza przepisów prawa, w stopniu, który uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego. Przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad procesowych. Zgromadził wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, dokonał jego wszechstronnej i logicznej oceny. Jedyną nieprawidłowością jest to, że sporządzone uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i ogólnikowe, tym samym nie zawiera rzetelnej argumentacji, która mogłaby przekonać wnioskodawcę do prawidłowości rozstrzygnięcia. Tak sporządzone uzasadnienie stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., gdyż nie zawiera wyraźnego odniesienia się do zgromadzonych w sprawie dowodów. Jednak to naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż wnioskowanie organu co do braku dowodów potwierdzających spełnienie przez skarżącego ustawowej przesłanki jest zasadne, a wydane rozstrzygnięcie prawidłowe. Choć przedstawienie dowodów potwierdzających zasadność przyznania uprawnień kombatanckich osobie powołującej się na doznane w czasie wojny represje co do zasady ciąży na wnioskodawcy, to jednak organ nie jest zwolniony z obowiązku podjęcia z urzędu wszelkich czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie organ podjął takie czynności poszukując dowodów, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zwracając się do wielu instytucji, w których dyspozycji mogłyby znajdować się dokumenty wskazujące na wojenne losy skarżącego. Należy podkreślić, że skarżący nie był zainteresowany współdziałaniem z organem w gromadzeniu materiału dowodowego, gdyż twierdził, że przedstawione dowody, jak też zgromadzone przez organ są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko skarżącego jest o tyle tylko zasadne, że w sytuacji braku dostatecznych dowodów potwierdzających spełnienie określonej w przepisach prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku, istnieje możliwość rozstrzygnięcia sprawy, jednak nie w kierunku pozytywnym dla wnioskodawcy. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Rację ma więc organ, że zarówno dokumenty przedstawione przez skarżącego, jak też zgromadzone przez organ nie wskazywały na okoliczność pobytu skarżącego w czasie [...] w [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym w związku z okresem przebywania z przyczyn narodowościowych i rasowych w [...]. Według art. 21 ust. 1 ustawy uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2. Skarżący udowodnił, że posiada obywatelstwo polskie, jednak nie wykazał, że doznał represji na które powołał się w złożonym wniosku, a więc, że w okresie od 1941 do 1943 r. przebywał w getcie w [...]. Jedynymi dokumentami, które złożył, a które miały potwierdzić tą okoliczność są rekomendacja wydana przez [...] z [...] w [...], w której potwierdzono status skarżącego jako ofiary prześladowań reżimu [...] oraz decyzja wydana przez Ministra Spraw Wewnętrznych dotycząca posiadania obywatelstwa polskiego. Rekomendacja udzielona przez organizację zagraniczną zajmującą się sprawami ofiar holokaustu nie może stanowić potwierdzenia okoliczności represji, które stanowią przesłankę do przyznania statusu kombatanta, ponieważ nie odnosi się zupełnie do kwestii pobytu w getcie, a jedynie do losów osoby, której dotyczyły działania reżimu [...] (a więc narażenia na utratę życia tylko z racji rasowej tj. pochodzenia [...]). Organ słusznie zauważył, że także treść uzasadnienia z przedstawionej przez skarżącego decyzji nie potwierdza okoliczności jego pobytu w getcie, gdyż wyraźnie organ wydający decyzję dotyczącą posiadania obywatelstwa polskiego ustalił, że skarżący w latach 1942 – 1945 mieszkał w [...] z rodzicami, ukrywając się jako [...]. Należy wskazać, że organ choć nie przywołał tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgromadził istotne dla sprawy dowody, które również co wynika z uzasadnienia złożonej wraz z wnioskiem decyzji, znane były organowi, rozstrzygającemu kwestię obywatelstwa. Dowodami tymi są informacja udzielona przez [...] i kopie kart rejestracyjnych wydanych po wojnie skarżącemu i jego matce przez [...], z których to dowodów wynika właśnie, że skarżący w latach 1942 – 1945 przebywał w [...] jako [...]. Dokumenty te nie dotyczą ojca skarżącego, który zmarł w czasie wojny. Jednak organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie twierdził, że skarżący ukrywał się wraz z rodzicami w [...], a tylko przywołał ustalenie wynikające z decyzji przedstawionej jako dowód przez skarżącego. Należy podkreślić, że [...] w [...] ([...]) był organizacją, która po wojnie zajmowała się ewidencją (tj. rejestracją osób ocalonych) i poszukiwaniami osób ocalonych, a także prowadzeniem statystyk. Zachowane karty rejestracyjne wraz z informacjami tam zawartymi stanowią więc istotny dla sprawy dowód, że skarżący nie spełnia określonej w ustawie przesłanki do uzyskania statusu kombatanta. Także wykaz dzieci przebywających w [...] w [...], w którym figurują dane B. S. ur. 1940 r., który był półsierotą i miał wojnę spędzić u chłopa, nie podważa wynikających z kart informacji. Przede wszystkim nie wynika z niego okres pobytu dziecka w tym ośrodku, ani też szczegóły pobytu u chłopa. Nie jest więc wykluczone, że o ile w wykazie znajdują się dane skarżącego (choć wskazują na to imię i nazwisko, zbliżona data urodzenia, utrata jednego z rodziców), to jego pobyt tam dotyczył końcowego okresu wojny. Przedstawiony wraz ze złożoną skargą dowód w postaci dokumentów wystawionych przez [...] oraz [...] nie są dowodami, które choć istniały przed wydaniem decyzji, mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Dotyczą matki skarżącego i nie potwierdzają okoliczności pobytu skarżącego w getcie w [...], ani w żadnym innym. Wynika z nich, że matka skarżącego przebywała w [...] w [...], że jej mąż zmarł w 1941 r. w [...], a także że swoje dziecko (skarżącego) urodziła w 1941 r. w [...] i przekazała do klasztoru. Nie miał żadnego znaczenia dla wyniku sprawy dowód w postaci złożonego przez skarżącego i uwzględnionego przez [...] wniosku o przyznanie odszkodowania, skoro zawiera wyłącznie twierdzenia skarżącego. Organ prawidłowo ustalił więc, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zostało wykazane, że skarżący podlegał represjom określonym w ustawie. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. oddalił skargę.