IV SA/Wa 3102/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Monika Stępkowska – Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo nieuzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem sądu?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ mimo wezwania sądu nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty i oświadczenia. Brak współpracy strony z sądem w zakresie wykazania swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skutkuje obciążeniem jej negatywnymi konsekwencjami, w tym odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku podała informacje o swoim gospodarstwie domowym, posiadanej nieruchomości, maszynach rolniczych, dochodach i wydatkach. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, jednak skarżąca nie wykonała tego wezwania w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy K. W. (skarżąca) wiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 13 lutego 2018 r. podała, że domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami. Jest właścicielką domu o pow. 220 m2 (bez elewacji) i nieruchomości rolnej o pow. 18,33 ha. Posiada maszyny rolnicze o wartości ok. 50 000 zł. Podała, że pobiera dopłaty w wysokości ok. 11 000 zł. Ponadto synowie otrzymują alimenty od ojca w wysokości 800 i 840 zł, pobiera także świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł. Skarżąca wymieniła następujące wydatki: energia elektryczna – 200 zł, woda – 50 zł, KRUS 300 zł, podatek rolny – 200 zł, wyżywienie – 1000 zł, odzież – 600 zł leki – 300 zł, telefon – 100 zł, środki czystości – 600 zł, pasze – 1000 zł, składki szkolne – 100 zł, obiady szkolne – 140 zł, paliwo – 2.000 zł Zarządzeniem z dnia 5 marca 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez: a) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy – z historią operacji i bilansem, b) udokumentowanie - w miarę możliwości - wydatków ponoszonych na utrzymanie, o których mowa w rubryce nr 11 formularza PPF (w szczególności wydatków na: energię elektryczną, KRUS, podatek rolny, telefon, pasze, paliwo); c) udokumentowanie wysokości alimentów, o których mowa w rubryce nr 10 formularza PPF; d) złożenie zaświadczenia z urzędu gminy o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego, e) złożenie zaświadczenia z właściwego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie wysokości płatności bezpośrednich lub jakiejkolwiek innej pomocy finansowej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2016 i 2017 r. Zakreślono skarżącej 14-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 13 marca 2018 r. Termin wykonania zarządzenia upłynął w dniu 27 marca 2018 r. Skarżąca dotychczas nie uzupełniła wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a",. następuje – w zakresie całkowitym – gdy sobą ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (w tym: nadesłania wyciągów z kont bankowych, udokumentowania wydatków, złożenia zaświadczenia w sprawie wysokości dopłat z ARiMR), jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłała żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło