IV SA/Wa 3104/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-11

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, nie wyjaśniając stronie wątpliwości co do charakteru jej pisma i nie informując o konsekwencjach braku reakcji?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 K.p.a.) poprzez brak należytego informowania strony i wyjaśniania jej wątpliwości co do charakteru złożonego pisma. Brak reakcji na pismo strony, które mogło być interpretowane jako wniosek o przywrócenie terminu, oraz brak pouczenia o konsekwencjach, doprowadziły do negatywnych skutków dla strony. Ponadto, sąd uznał, że strona w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych, co stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda wezwał do uzupełnienia braków formalnych, które nie zostały w pełni uzupełnione w wyznaczonym terminie. Skarżący złożył pismo, które mogło być interpretowane jako wniosek o przedłużenie terminu lub przywrócenie terminu, jednak organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Następnie Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie Szefa Urzędu do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących przywrócenia terminu i braku winy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, zasądzając jednocześnie od Szefa Urzędu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.) sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017r. nr [...], II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu, organ II instancji/odwoławczy) postanowieniem z [...] września 2017r. po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez M. K. (dalej jako cudzoziemiec/skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (dalej jako wojewoda/organ I instancji) z [...] grudnia 2016r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. W dniu 26 września 2016r. M. K. wystąpił do wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na wykonywanie pracy. Wojewoda pismem z 4 listopada 2016r. wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017r., poz. 1257) - dalej jako K.p.a., do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych wniosku, tj.: - okazania do wglądu oryginału ważnego dokumentu podróży oraz przedłożenie kserokopii wszystkich stron zawierających pieczątki, adnotacje i wpisy, - uzupełnienie wniosku w części E-pełne imię i nazwisko, - dostarczenie kopii oraz okazanie oryginału informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca (a gdy specyfika pracy nie pozwala na wskazanie głównego miejsca jej wykonywania ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania pracodawcy) o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy łub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, wydanej nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku (dalej jako informacja starosty). Jednocześnie organ I instancji pouczył stronę, iż w przypadku spełnienia jednego z warunków określonych w art 114 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach (j. t. Dz. U. z 2016r., poz. 1990), będącego podstawą do zwolnienia z obowiązku dostarczenia informacji starosty, konieczne będzie przedstawienie dokumentów potwierdzających spełnienie ww. warunków, - załącznika nr 1 do wniosku o pobyt czasowy kompletnie wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę (czytelnie, pełnym imieniem i nazwiskiem) lub w przypadku podpisu na str. 4 załącznika przez osobę upoważnioną do reprezentowania pracodawcy należy dostarczyć kopię wraz z okazaniem do wglądu stosownego upoważnienia do reprezentowania pracodawcy. Jednocześnie organ I instancji pouczył stronę, iż w przypadku spółek-podpisu lub podpisów na stronie 4 załącznika dokonuje pracodawca zgodnie z informacjami wynikającymi z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 2, rubryka 1-sposób reprezentacji podmiotu, pkt 2-organ uprawniony do reprezentacji podmiotu) bądź Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, - czytelny podpis pracodawcy lub osoby upoważnionej do reprezentowania pracodawcy (pełne imię i nazwisko) na stronie 4 załącznika nr 1 do wniosku o pobyt czasowy (zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy). Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone cudzoziemcowi w dniu 15 grudnia 2016r. W dniu 20 grudnia 2016r. skarżący okazał swój paszport, załączył do akt sprawy kopię informacji starosty i kopię załącznika nr 1. Wraz z ww. dokumentami cudzoziemiec złożył pismo w którym poinformował, że nie jest w stanie złożyć oryginałów dokumentów oraz że dostarczy je w terminie późniejszym. Wniósł także o "wstrzymanie wniosku do rozpoznania ok. 14 dni". W dniu 30 grudnia 2016r. skarżący uzupełnił pozostałe wymagane dokumenty stanowiące braki formalne, tj. oryginał informacji starosty oraz wypełniony i podpisany przez pracodawcę załącznik nr 1 do wniosku. Pismem z 31 stycznia 2017r. wojewoda pozostawił wniosek o udzielenie M. K. zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania, z uwagi na nieusunięcie przez niego braków formalnych wniosku w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności, który bezskutecznie upłynął w dniu 22 grudnia 2016r. Wnioskiem z dnia 14 lutego 2017r. M. K. wystąpił do Wojewody [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Do ww. wniosku zostało dołączone upoważnienie udzielone w dniu 1 lipca 2016r. M. E. do reprezentowania spółki [...] Sp. z o.o. przed wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców oraz wyjaśnienie pracodawcy cudzoziemca o przyczynach uchybienia terminu uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Po rozpatrzeniu ww. wniosku cudzoziemca, postanowieniem z [...] marca 2017r. nr [...] organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewoda w uzasadnieniu swojego postanowienia stwierdził, iż w dniu 20 grudnia 2016r. cudzoziemiec załączył kserokopię załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz kserokopię informacji starosty. W dniu 30 grudnia 2016r. strona załączyła załącznik nr 1 do wniosku oraz kserokopię informacji starosty potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Organ rozpatrujący sprawę podkreślił, że strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 14 lutego 2017r. oraz dopełniła czynność, dla której określony był termin, złożono bowiem wymagany załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, informację starosty oraz okazano oryginał paszportu. Organ I instancji wskazał natomiast, że wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu 7-dniowego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewoda w przedmiotowej sprawie wskazał ponadto na fakt, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia uzupełnienia braków formalnych, zatem skarżący nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 Kpa, bowiem nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, a podanie nie zostało wniesione w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący w dniu 27 marca 2017r. złożył do Szefa Urzędu zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia skarżący podał: "Niniejszym zażaleniem zaskarżam w całości postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].03.2017 r. (...) Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam naruszenie art. 58 § 1 i 2 kpa przez jego błędną wykładnie i uznanie, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi oraz przyjęcie, że nie dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu; a także naruszenie art. 6, 7, 8, 10 i 12 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. — określonych w nich zasad praworządności i postępowania przez przekroczenie granicy działania na podstawie prawa, dopuszczając w to miejsce arbitralne oceny i błędną wykładnię obowiązujących przepisów opartą na niejasnych przesłankach oraz pobieżne rozważenie wynikających z postępowania kwestii." Skarżący wniósł: "a) o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o przywróceniu uchybionego terminu; b) względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania organowi I instancji." W uzasadnieniu ww. zażalenia cudzoziemiec podniósł: "W nawiązaniu do otrzymanego w dniu 9 lutego 2017r. zawiadomienia organu I instancji z dnia 31 stycznia 2017r. o pozostawieniu bez rozpoznania złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, na podstawie art. 58 K.p.a. zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z dnia 31 stycznia 2017r. w terminie 7 dni wnioskodawca wniósł o przywrócenie terminu do uzupełninia braków wniosku zakreślonego pismem z dnia [...] grudnia 2016r. doręczonym w dniu 15 grudnia 2016r. oraz o merytoryczne rozpatrzenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca swoją prośbę uzasadnił problemami z uzyskaniem w terminie zakreślonym pierwotnie przez urząd niezbędnych dokumentów od pracodawcy, firmy [...] Sp. z o.o., o czym poinformował Urząd pismem z dnia 20 grudnia 2016r.". Skarżący podał ponadto, że już w dniu 20 grudnia 2016r. (tj. przed upływem zakreślonego terminu) wskazywał, że usunął braki formalne, które mógł w tym dniu usunąć, tj. okazał paszport, uzupełnił wniosek w części E oraz dołączył kopię załącznika nr 1 na stanowisko [...] oraz kopię informacji starosty z dnia 18 października 2016r. na stanowisko doradcy wsparcia technicznego/pracownik centrum obsługi telefonicznej. W tym samym piśmie skarżący wniósł również prośbę o "wstrzymanie wniosku do rozpoznania" i uzasadnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pracodawcy, firmy [...] Sp. z o.o., który opóźniał się z dostarczeniem oryginałów dokumentów, wskazując że nie może wypełnić niezależnego od niego zobowiązania organu. Zdaniem skarżącego, sam fakt zgłoszenia się do urzędu, wykonanie przez niego możliwych zobowiązań i złożenie wniosku o przedłużenie terminu wskazuje, że uchybienie pozostałym obowiązkom nie stało się z jego winy, lecz wobec czynników niezależnych od niego. Skarżący podał także, że po otrzymaniu kompletu wymaganych dokumentów od pracodawcy firmy [...] Sp. z o.o. w dniu 30 grudnia 2016r. złożył resztę wymaganych dokumentów, tj. oryginał załącznika nr 1 oraz oryginał informacji starosty. Nastąpiło to po złożonym i nierozpoznanym wówczas wniosku o przedłużenie terminu (pismo z 20 grudnia 2016r.). Zdaniem skarżącego organ z urzędu winien był traktować to jako wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący wskazał w dalszej części, że dopiero po zawiadomieniu przez organ o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania i pouczeniu o możliwości złożenia wniosku o przywróceniu terminu we wskazanym terminie, wniósł o przywrócenie uchybionego terminu i potraktowanie uzupełnionych w dniu 30 grudnia 2016r. żądanych oryginałów w kontekście pisma z dnia 20 grudnia 2016r. jako wniosku o przywrócenie terminu. Organ wydając zaskarżone postanowienie w ogóle nie odniósł się do treści tego wniosku. Przyjmując bezpodstawnie, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu, pominął pisma i wnioski z 20 grudnia 2016r. oraz 30 grudnia 2016r. pozostawiając bez żadnej informacji wniosek o przedłużenie terminu i wskazane tam okoliczności. Ponadto, skarżący stwierdził, że brak winy został także uprawdopodobniony przez sekwencję zdarzań i działań skarżącego oraz w szczególności okoliczność, że uchybienia formalne dotyczyły dokumentów, które powinien udostępnić pracodawca, firma [...] Sp. z o.o.. Jak wskazał w piśmie, osoby upoważnione do reprezentowania firmy [...] Sp. z o. o. przebywały w [...], co wiąże się z wydłużonym terminem uzyskiwania wszelkich dokumentów, a polskie ustawodawstwo przewiduje jedynie 7 dni na uzupełnienie braków. W związku z tym do wniosku z 13 lutego 2017r. skarżący załączył wyjaśnienie pracodawcy firmy [...] Sp. z o.o. uzasadniające brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu, co jego zdaniem stanowiło dowód tej okoliczności czyli więcej niż uprawdopodobnienie. Postanowieniem z [...] września 2017r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wojewody. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 K.p.a., art. 63 § 2 K.p.a., 64 § 2 K.p.a. oraz art. 106 i 125 ustawy o cudzoziemcach dotyczących wymagań dla wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ II instancji podzielił stanowisko wojewody w kwestii uchybienia przez skarżącego 7 – dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ponadto, Szef Urzędu odnosząc się do treści pisma z 20 grudnia 2016r. o "wstrzymanie wniosku do rozpoznania do czasu dostarczenia ok. 14 dni", oraz do twierdzeń cudzoziemca, że organ I instancji zobowiązany był potraktować to pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, podkreślił, że powyższe pismo było jedynie prośbą o przedłużenie terminu do złożenia brakujących dokumentów z uwagi na to, iż zostało złożone w czasie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Nadto, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył cudzoziemiec, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów: - art. 58 § 1 i 2 K.p.a., przez błędne uznanie że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, oraz że podanie nie zostało wniesione w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - art. 6, 7, 8 i 12 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. - określonych w nich zasad praworządności i postępowania przez przekroczenie granicy działania na postawie prawa, dopuszczając w to miejsce arbitralne oceny i błędną wykładnię obowiązujących przepisów opartą na niejasnych przesłankach oraz pobieżne rozważenie wynikających z postępowania kwestii - w szczególności kluczowych dla sprawy okoliczności, takich jak w szczególności wyższa niż należyta staranność i brak zawinienia w uchybieniu terminu po stronie skarżącego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. postanowienia organu I instancji, ze względu na opisane wyżej naruszenia prawa oraz naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał zarzuty już wcześniej sygnalizowane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w złożonym zażaleniu. Ponownie wskazał, że uprawdopodobnił brak swojej winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wraz ze złożonym wnioskiem złożył komplet wymaganych dokumentów. Ponadto, skarżący nawiązując do złożonego pisma w dniu 20 grudnia 2016r., wskazał, że organ odwoławczy błędnie potraktował to pismo jako wniosek o przedłużenie terminu do złożenia brakujących dokumentów z uwagi na to że zostało złożone w czasie biegu terminu. Skarżący podniósł, że Szef Urzędu mimo, iż prawo administracyjne nie przewiduje instytucji przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie poinformował go, że taki wniosek nie wywrze zamierzonego skutku i bezpodstawnie pozostawił treść pisma bez komentarza, czym naruszył zdaniem skarżącego zasadę określoną w art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji w dniu 20 grudnia 2016r. uzupełnił część braków formalnych wniosku, m.in.: okazał paszport, uzupełnił wniosek w części E. Nie uzupełnił natomiast pozostałych, niezbędnych dokumentów, tj. oryginału informacji starosty i oryginału wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę załącznika nr 1 składanego do wniosku o pobyt czasowy. Te ustalenia nie budzą wątpliwości. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie pozostają dwa zagadnienia. Po pierwsze czy skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny oraz czy uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu tego terminu. Po analizie akt administracyjnych sprawy Sąd doszedł do przekonania, podzielając częściowo tym samym zarzuty skarżącego, że organ I jak i II instancji naruszył art. 7, 8 i 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu skarżący słusznie podnosi, że brak reakcji wojewody na pismo z dnia 20 grudnia 2016r., a następnie potraktowanie tego pisma przez Szefa Urzędu jako wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków spowodowało negatywne konsekwencje dla skarżącego, tj. odmówiono mu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Niewątpliwie złożone przez skarżącego pismo było w swej treści nie do końca precyzyjne, niemniej podkreślić należy, że wojewoda w ogóle do tego pisma się nie odniósł, nie wezwał skarżącego czy to telefonicznie czy też pisemnie o sprecyzowanie jego treści, nie dopytał o co skarżący wnosi do organu. Takie działanie organów było nieprawidłowe. Jak podnosi się w orzecznictwie, jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Skoro na podstawie pisma strony nie można jednoznacznie określić treści żądania, a istnieją przesłanki by sądzić, iż domaga się ona również przywrócenia terminu to powinnością organu administracji jest wyjaśnienie rzeczywistej woli strony i treści jej żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008r., sygn. akt I OSK 417/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 935/17., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2017r., sygn. akt II SA/Bd 678/17). Takie stanowisko ukształtowało się również w doktrynie (zob. Barbara Adamiak; (w) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006, Wrocław 2006, str. 663-664,). Zgodnie z art. 8 K.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§1). Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zdaniem Sądu organ I instancji, stosownie do ww. przepisów winien zwrócić się do cudzoziemca o sprecyzowanie żądania, a także poinformować skarżącego, że wniesione wówczas pismo w świetle obowiązujących przepisów K.p.a. nie wywoła żadnych skutków prawnych, a takiego działania zabrakło. Ta czynność organu mogła mieć istotne znaczenie dla prawidłowego biegu postępowania, bowiem nie wykluczone, że skarżący w obliczu uzyskania stosownej informacji złożyłby w przewidzianym terminie, np. wraz z dokumentami uzupełnionymi w dniu 30 grudnia 2016r. stosowny wniosek o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony. Dodatkowo organ nie może ograniczać się wyłącznie do udzielenia informacji prawnej, lecz winien także podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody. Tymczasem sposób działania organów w niniejszej sprawie świadczy o braku zrozumienia roli organu administracji w toczącym się postępowaniu, co stanowi nie tylko naruszenie cytowanego wyżej art. 9 K.p.a., ale również innej naczelnej zasady procedury administracyjnej - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Jak wynika z powyższych rozważań, rolą organu w postępowaniu nie jest tylko zastosowanie przepisów prawa, ale również udzielenie stronie postępowania takiej opieki, która zagwarantuje realizację zasad wynikających z K.p.a. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe, a udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być traktowane jako wystarczająca podstawa do uchylenia rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 1561/15). W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie nie wywiązały się w należyty sposób z obowiązku poinformowania skarżącego i czuwania nad tym, aby nie poniósł on szkody z powody nieznajomości prawa, zwłaszcza że w sprawie występował bez profesjonalnego pełnomocnika, czym naruszyły art. 7, 8 i 9 K.p.a. których naruszenie niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Analizując dalej, zdaniem Sądu skarżący w stopniu wystarczającym uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Takie stanowisko Sąd wywiódł m. in. w oparciu o wyjaśnienia skarżącego oraz pracodawcy. Skarżący w dniu 20 grudnia 2016r. poinformował, że nie mógł on uzupełnić pozostałych braków bowiem firma [...] Sp. z o.o. opóźniała się z dostarczeniem oryginałów tych dokumentów. Wskazano również, że wszystkie osoby wymienione w Krajowym Rejestrze Sądowym upoważnione do działania w imieniu pracodawcy przebywały w tym czasie poza granicami Polski. Z wyjaśnień samego pracodawcy wynika zaś, że za opóźnienie w przekazaniu cudzoziemcowi informacji starosty winę ponosił pracownik spółki, który po odbiorze informacji starosty z urzędu pracy nie zwrócił tego dokumentu do firmy. Nadto, z treści wyjaśnień wynika, że osoby mogące reprezentować pracodawcę, m. in. podpisywać stosowne dokumenty (np. załącznik nr 1, pełnomocnictwo) przebywały wówczas w [...], tym samym niemożliwym było dopełnienie czynności procesowej przez skarżącego. W ocenie Sądu wyjaśnienia te przesądzają o braku winy skarżącego i nie powinien on, wbrew stanowisku organów obu instancji ponosić odpowiedzialności za zaniedbania swojego potencjalnego pracodawcy, które niewątpliwie miały negatywny wpływ na dokonanie przez niego ważnej czynności procesowej. Zakwalifikowanie działania pracodawcy (nieprzekazanie wymaganych dokumentów) jako niestaranność skarżącego przy dokonywaniu czynności procesowej, a tym samym uznanie, iż nie uprawdopodobnił on braku swojej winy w dochowaniu terminu byłoby zbyt surowe czy rygorystyczne. W doktrynie można zaobserwować pogląd, że "Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jaki można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków prawnych element niepewności (...). Pożądany jest tutaj kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywrócenia terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć drogi do obrony jej praw" (J. Krajewski, w: Kodeks postępowania cywilnego, s. 275). Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu należy uznać, że skarżący w sposób przekonywujący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braków formalnych wniosku. Tym samym za słuszne należy uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia art. 58 § 1 K.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8 i 9 K.p.a., a konsekwencji do naruszenia art. 77 i 80 K.p.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Naruszenie tych przepisów bezspornie w ocenie Sądu wpłynęło na wynik przedmiotowego postępowania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną powyżej oraz przeprowadzi, mając na względzie przepisy postępowania administracyjnego i ustawy o cudzoziemcach, stosowne postępowanie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach sądowych, na które składa się wpis sądowy (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17zł) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. pkt II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło