IV SA/Wa 3114/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-13
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gospodarowanie odpadami niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia, polegające na niestosowaniu wymaganego środka wiążącego, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, nawet jeśli strona kwestionuje konieczność stosowania tego środka i jego wpływ na środowisko?Ratio decidendi
Gospodarowanie odpadami niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia, w tym niestosowanie wymaganego środka wiążącego, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach. Organ administracji ma obowiązek egzekwować warunki wydanej decyzji, dopóki nie zostaną one zmienione w przewidzianym prawem trybie. Potencjalne zagrożenie dla środowiska, nawet jeśli nie zostało udowodnione jego wystąpienie, uzasadnia wymierzenie kary.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem, ponieważ nie stosowała wymaganego środka wiążącego przy przetwarzaniu odpadów. Spółka argumentowała, że środek ten nie jest konieczny, jeśli odpady nie zawierają substancji szkodliwych w nadmiernych stężeniach, a decyzja zezwalająca na przetwarzanie odpadów nie precyzowała jednoznacznie jego obligatoryjnego stosowania. Organy administracji obu instancji utrzymały karę, uznając naruszenie warunków zezwolenia za udowodnione i stanowiące podstawę do sankcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z [...] września 2017r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "kpa", po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].05.2016 r., nr [...],
Decyzją tą [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4, art. 194 ust. 3, art. 196-199 ustawy z dnia 14.12.2012r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", wymierzył odwołującej się Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za stwierdzone podczas kontroli nr [...], znak: [...], gospodarowanie odpadami w zakresie przetwarzania odpadów w instalacji do odzysku odpadów, zlokalizowanej w B. przy ul. [...], na części działki ewidencyjnej nr [...], niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, tj.:
- decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] zezwalającą [...] Sp. z O. O. na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w B. przy ul. [...] (część działki ewidencyjnej nr [...]),
- decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].04.2015 r., znak: [...] zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] w zakresie opisu dopuszczonej do prowadzenia metody przetwarzania oraz
- decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] w zakresie zmiany rodzajów i masy odpadów przewidywanych do przetworzenia odpadów w ciągu roku, którą Prezydent Miasta B. odmówił możliwości odstąpienia od stosowania technologii [...] oraz odmówił dodania odpadów rodzaju [...] minerały (np. piasek, kamienie) w ilości 180000 Mg/rok, przewidzianych do wytworzenia w instalacji.
Strona pismem z dnia 23.06.2016 r. odwołała się od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...], z dnia [...].05.2016r., znak: [...], wnosząc o uchylenie w/w decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania przywołała argumentację mającą uzasadniać konieczność uchylenia decyzji.
Rozpoznając odwołanie organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...].11.2015 r. do [...].12.2015 r. przeprowadził kontrolę [...] Sp. z o. o., która od [...].08.2015 r. rozpoczęła eksploatowanie instalacji do odzysku odpadów zlokalizowaną w B. przy ul. [...], na części działki ewidencyjnej nr [...]. W/w kontrola wynikała z planowej działalności kontrolnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a jej celem było sprawdzenie przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami przez przedmiotową Spółkę.
W czasie trwania przedmiotowej kontroli [...] Sp. z o. o. posiadała uregulowany stan formalnoprawny w zakresie gospodarowania odpadami. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] zdolność przerobowa przedmiotowej instalacji wynosiła 180 000 Mg/rok, a przetwarzanie odpadów polegało na trzyetapowym mieszaniu ze sobą różnych rodzajów odpadów, w celu wytworzenia materiału rekultywacyjnego.
Zgodnie z w/w decyzją jednym z etapów przetwarzania odpadów była faza mieszania końcowego, która przebiegała w sterowanej instalacji mieszającej opartej na mieszarce, która pracowała periodycznie. Przedmiotowa instalacja posiadała specjalne wyposażenie umożliwiające sterowanie wielkością ziaren i konsystencją produktu. W w/w fazie do odpadów zmieszanych wstępnie należało dodawać wodę, spoiwa oraz środek wiążący "[...]", który zapewnia chemiczne związanie substancji szkodliwych znajdujących się w odpadach, w celu uniemożliwienia ich wymywania.
W czasie przedmiotowej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że [...] Sp. z o. o. w czasie prowadzonego procesu technologicznego w instalacji zlokalizowanej w B. przy ul. [...], na terenie działki ewidencyjnej nr [...], nie stosował środka wiążącego "[...]". Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawiciela przedmiotowej Spółki, powyższy środek należało stosować wyłącznie w przypadku przetwarzania odpadów niebezpiecznych, których [...] Sp. z o. o. nie przyjmowała. Z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., wynika, że Spółka występowała o zmianę zapisu posiadanej decyzji w zakresie m. in. możliwości odstąpienia od obowiązkowego stosowania w procesie przetwarzana środka wiążącego "[...]", jednakże Prezydent Miasta B. odmówił możliwości odstąpienia od stosowania technologii "[...]". Ww. Organ uzasadnił swoją odmowę tym, że powyższa zmiana była w sprzeczności z zapisami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na którego podstawie została wydana decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...].12.2010 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pod nazwą: "[...]" w B. przy ul. [...], przeniesiona dnia [...].03.2014 r. na rzecz [...] Sp. z o. o. Zgodnie z w/w raportem zamierzony sposób eksploatacji instalacji w technologii [...], dla którego zostały określone środowiskowe uwarunkowania nie uwzględniał fakultatywnego dodawania środka wiążącego "[...]".
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że [...] Sp. z o. o. prowadziła przetwarzanie odpadów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów.
Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu [...].12.2015 r.
W związku ze stwierdzonym naruszeniem, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].12.2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 61 §1 i §4 kpa wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia [...] Sp. z o. o. kary pieniężnej w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy. W powyższym piśmie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował również Stronę o dacie, miejscu i godzinie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie.
Następnie organ I instancji w dniu [...].01.2016 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem członków zarządu [...] Sp. z o. o. Podczas rozprawy administracyjnej Pan T. W. oraz Pani J. Z. przedłożyli na piśmie z dnia 11.01.2016 r. wyjaśnienie dotyczące realizacji zarządzenia pokontrolnego nr [...] oraz niniejszego postępowania. Z w/w wyjaśnień wynikało, że zapisy zawarte w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014r., znak: [...] były nieprecyzyjne, co skutkowało naruszeniem, które zostało stwierdzone w czasie kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Dodatkowo ww. wnioskowali o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, ze względu na oczekiwanie na stanowisko Prezydenta Miasta B. w związku ze złożeniem w dniu 08.01.2016 r. do przedmiotowego organu wniosku o zmianę decyzji na przetwarzanie odpadów w zakresie odstąpienia od stosowania środka wiążącego [...] dla niektórych rodzajów odpadów, po przeprowadzeniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kontroli nr [...].
Przedstawiciele Spółki wyjaśnili także, że prowadzony proces technologiczny w instalacji w B. był realizowany wg określonych receptur zakupionych od dostawcy technologii. Przedmiotowe receptury, zgodnie z którymi pracowała ówcześnie instalacja nie przewidywały dodawania do mieszanek środka wiążącego "[...]". Ponadto wskazali, że wystąpienie do Prezydenta Miasta B. jest uzasadnione koniecznością doprecyzowania zapisów decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r. dotyczących stosowanej technologii.
Z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta B. w dniu [...].02.2016 r. odmówił zmiany przedmiotowej decyzji [...] Sp. z o. o. w dniu [...].03.2016 r. odwołała się od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które do dnia [...].05.2016 r. nie zostało rozpatrzone. Ponadto [...] Sp. z o. o. poinformowała, że w chwili przygotowania przedmiotowego pisma w procesie przetwarzania odpadów w instalacji zlokalizowanej w B. przy ul. [...], stosowany był środek wiążący "[...]", czym Spółka dotrzymała warunków określonych w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...].05.2016 r., znak: [...] wymierzył [...] Sp. z o. o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. Od zaskarżonej decyzji strona pismem z dnia 30.08.2016 r. złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...].07.2016 r., znak: [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji własnej nr [...], z dnia [...].05.2016 r., znak: [...], polegającą , na błędnym wskazaniu w sentencji w/w decyzji wysokości administracyjnej kary pieniężnej wyrażonej słownie, w ten sposób, że wyrażenie "pięćdziesiąt tysięcy złotych" zastąpił wyrażeniem "dziesięć tysięcy złotych".
Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że administracyjna kara pieniężna wymierzona decyzją organu I instancji została wymierzona prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu [...].12.2015 r.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy przez przetwarzanie rozumie się "procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie". Natomiast obowiązek uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odzysku odpadów wynika wprost z art. 41 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy nie kwestionuje zatem faktu posiadania przez Stronę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w instalacji do odzysku odpadów, zlokalizowanej w B. przy ul. [...] (część działki ewidencyjnej nr [...]). Niemniej jednak podniósł, że organ I instancji w trakcie kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach od [...].11.2015 r. do [...].12.2015 r. stwierdził, że Strona w sposób nieprawidłowy realizowała obowiązki wynikające z warunków decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., ponieważ gospodarowała odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, tj. nie stosowała środka wiążącego [...], który miał zapewniać chemiczne związanie substancji szkodliwych znajdujących się w odpadach, poprzez uniemożliwienie ich wymywania.
Wobec powyższego Strona, przetwarzając przedmiotowe odpady bez stosowania środka wiążącego [...], dopuściła się naruszeń przepisów posiadanego zezwolenia. Powyższe zatem jest podstawą do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie art: 194 ust. 1 pkt 4 ustawy, który stanowi, że "administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa wart. 41". Natomiast w/w kara jest wymierzana w drodze decyzji administracyjnej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce gospodarowania odpadami (art. 196 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach), zaś wysokość kary wynosi nie mniej niż 1 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł (art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach). Art. 199 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach stanowi, że ,,przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia". Organ odwoławczy, analizując materiał dowodowy oraz naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji doszedł do wniosku, iż administracyjna kara pieniężna nałożona na Stronę była w pełni uzasadniona, a jej wysokość adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. Organ podzielił również opinię organu I instancji, który wysokość wymierzonej kary uzasadnił tym, że "naruszenie polegające na niestosowaniu środka wiążącego" [...]" w wytwarzanych mieszankach, co jest niezgodne z warunkami posiadanej decyzji na przetwarzanie odpadów, mogło stwarzać zagrożenie dla środowiska poprzez wymywanie się do gruntu, na którym stosowany jest wytwarzany materiał rekultywacyjny, substancji chemicznych znajdujących się w odpadach stosowanych do jego produkcji. Zgodnie z zapisami w decyzji zezwalającej na przetwarzanie, stosowanie środka " [...]" ma chemicznie wiązać substancje szkodliwe i zapobiegać się ich wymywaniu. Naruszenie to zostało stwierdzone w dniu rozpoczęcia kontroli i trwało do dnia [...].05.2016 r. kiedy spółka poinformowała, że obecnie stosuje środek "[...]" w procesie przetwarzania odpadów w instalacji zlokalizowanej w B. przy ul. [...]."
Podkreślono, że wymiar kary mieści się w dolnej granicy przewidzianej w art. 194 ust. 3 ustawy, co oznacza, że kara jako adekwatna do naruszenia i jest wystarczająco dotkliwa dla Strony, by stanowić skuteczny środek zapobiegający dalszemu naruszeniu prawa. Natomiast kara w ocenie organu II instancji nie stanowi nadmiernego obciążenia dla Strony, co oznacza, że nie znaleziono podstaw do obniżenia jej wysokości.
Organ argumentując zasadność wymierzenia kary za naruszenie stwierdzone przez organ I instancji przywołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.11.2013 r., sygn. akt IV SA/WA 889/13. Podkreślił także, że również fakt podpisania przez Stronę protokołu kontroli nr [...] z [...].12.2015 r., w którym organ I instancji szczegółowo opisał stan faktyczny i wykazał tym samym naruszenie, wskazuje, że potwierdziła ona treści w nim zawarte.
Na marginesie organ wskazał również, że Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] w zakresie zmiany rodzajów i masy odpadów przewidywanych do przetworzenia odpadów w ciągu roku, odmówił możliwości odstąpienia od stosowania technologii [...] oraz odmówił dodania odpadów rodzaju [...] minerały (np. piasek, kamienie) w ilości 180 000 Mg/rok, przewidzianych do wytworzenia w instalacji. Powyższe oznacza, że chybiona jest argumentacja Strony dotycząca konieczności dodawania środka wiążącego [...] wyłącznie w przypadku przetwarzania odpadów niebezpiecznych. Organ ten wskazał bowiem, że zamierzony sposób eksploatacji instalacji w powyższej technologii, dla którego zostały określone środowiskowe uwarunkowania nie uwzględniał fakultatywnego dodawania środka wiążącego "[...] ". Ponadto na stronie 10 raportu wskazano, że bazowym składnikiem mieszanek jest mieszanka [...].
Organ wyjaśnił także, że skoro Spółka nie odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] to tym samym zaakceptowała jej warunki i była zobowiązana do jej przestrzegania. Strona stosując receptury, które nie przewidywały dodawania do mieszanek środka wiążącego "[...]", gospodarowała odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.
Zatem organ II instancji wskazał, że w toku postępowania odwoławczego nie znalazł przesłanki uprawniającej go do uchylenia decyzji organu I instancji, bowiem została ona wydana w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy oraz przepisy obowiązującego prawa.
Odnosząc się do wyjaśnień Strony iż "receptury, na których w chwili obecnej pracuje przedmiotowa instalacja, dla przetwarzanych w niej odpadów, nie przewidują dodawania do mieszanek środka wiążącego [...]", organ stwierdził, iż Spółka w trakcie składania przedmiotowego odwołania w dalszym ciągu działała niezgodnie z warunkami posiadanej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., pomimo iż w piśmie z dnia [...].05.2016 r. poinformowała [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, że "stosuje środek [...] w procesie przetwarzania odpadów w instalacji zlokalizowanej w B. przy ul. [...], a tym samym dotrzymuje warunków określonych w obowiązującym zezwoleniu na przetwarzanie odpadów."
Argument Strony, w ocenie której cyt.: "o braku konieczności stosowania w/w środka świadczą prowadzone na bieżące badania produkowanego materiału - zarówno te przeprowadzone przez [...] Sp. z o. o., jak również przeprowadzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska podczas kontroli, która miała miejsce w kwietniu 2015 r. - w badaniach tych nie stwierdzono przekroczeń stężeń żadnych substancji w odniesieniu do przytaczanego wyżej rozporządzenia" organ uznał także za chybiony, ponieważ Strona eksploatację przedmiotowej instalacja rozpoczęła, zgodnie z ustaleniami odnotowanymi na stronie 5 protokołu kontroli nr [...], znak: [...], cyt.: "od dnia [...].08.2015 r., a prace rozruchowe trwały od [...]. 07.2015 r.". W związku z powyższym nie było możliwym, aby [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadzał badania produkowanego materiału w kwietniu 2015 r.
W ocenie organu także stwierdzenie Strony, jakoby niestosowanie środka wiążącego [...] nie stanowiło zagrożenia dla środowiska, jest nieprawdziwe. Organ podniósł , że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w toku prowadzonej kontroli był z mocy prawa obowiązany do zweryfikowania przestrzegania decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r.. Ponadto Prezydent Miasta B. w pkt II decyzji z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] odmówił możliwości odstąpienia od stosowania technologii [...] w pkt II podpunkcie 4 lit a decyzji własnej z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] ze względu na to, iż "działanie niezgodnie z wydaną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska, co skutkuje odmową zmiany zezwolenia w pkt II niniejszej decyzji".
Organ nie zgodził sie także z argumentacją Strony, która stwierdziła, że cyt.: "w decyzji środowiskowej nie wskazano konieczności stosowania środka wiążącego [...], a wszystkie w/w oraz określone w decyzji środowiskowej warunki zostały dochowane", ponieważ analizowany przypadek dotyczy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., zezwalającej [...] Sp. z o. o. na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w B. przy ul. [...] (część działki ewidencyjnej nr [...]), a nie jak mylnie sugeruje Strona decyzji środowiskowej.
Organ za bezzasadny uznał również wywód Strony, która stwierdziła, że cyt.: "ewentualne zastosowanie lub nie środka wiążącego [...] nie wpływa na środowisko, zdrowie i życie ludzi, pracę instalacji, zmianę procesu przetwarzania odpadów oraz na jakość produktu otrzymywanego w wyniku zastosowania odpadów, dla których dostawca technologii [...] opracował receptury, zgodnie z którymi brak jest konieczności dodawania do mieszanek środka wiążącego [...]". W ocenie organu konieczność zastosowania środka wiążącego [...] wynikała wprost z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., w związku z powyższym Strona nie była uprawniona do prowadzenia działalności w oparciu o technologię [...], bez respektowania jej warunków.
Mając na względzie informację przedstawioną przez Stronę dotyczącą oczekiwania na rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie postępowania odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...].02.2016r., w kwestii stosowania środka wiążącego [...], organ uznał, że nie ma ona związku z przedmiotową sprawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2016 L, poz. 1688) do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27.04.2001 L - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519), zwanej dalej "POŚ", w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska. Powyższe oznacza, iż w związku z tym, że decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., była w obiegu prawnym, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie miał podstaw do zakwestionowania jej warunków w trakcie kontroli przedmiotowej spółki, a co za tym idzie zobowiązany był do egzekwowania od przedmiotowej spółki spełnienia warunków posiadanych decyzji.
Jednoznacznie organ wskazał, że w kwestii przestrzegania warunków pozwolenia wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.10.2015 r, sygn. akt IV SA/Wa 1886/15 stwierdzając, że "gospodarka odpadami na nowych warunkach wynikających ze zmiany tegoż pozwolenia jest możliwa dopiero po uzyskaniu takiej zmiany, zaś do tego czasu podmiot nie może łamać dotychczasowych warunków zezwolenia. Jeżeli do takiej sytuacji dochodzi to podmiot prowadzący działalność związaną z gospodarką odpadami musi liczyć się z nałożeniem kary administracyjnej." W związku z powyższym bezsprzeczne jest stwierdzenie, że Strona uchybiając warunkom posiadanego zezwolenia, naraziła się na sankcję przewidzianą w art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] sp. z o.o. w [...], zarzucając jej :
1. Naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania:
a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy miało miejsce oraz czy mogło mieć miejsce wymywanie się do gruntu, na którym stosowany jest wytwarzany materiał rekultywacyjny, substancji chemicznych znajdujących się w odpadach stosowanych do jego produkcji do którego nie był stosowany środek "[...]" oraz nie ustalenie czy w ramach działalności skarżącej przetwarzała ona odpady zawierające substancje szkodliwe (tj. przekraczające dopuszczalne stężenia) w rozumieniu przepisów prawa,
b) naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci oświadczenia M. F. z dnia [...].11.2015 r. (będącego reprezentantem spółki [...] s.c. - wyłącznego przedstawiciela [...] firmy [...], która opracowała recepturę mieszanek do produkcji materiału rekultywacyjnego "[...]), co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, iż niestosowanie środka "[...]" przez skarżącą miało negatywny wpływ na środowisko,
2. naruszenie prawa materialnego:
a) art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach poprzez przyjęcie wysokości kary w kwocie 10.000 zł. w sytuacji, gdy brak było wpływu stwierdzonego naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, biorąc w szczególności pod uwagę zalecenia producenta środka "[...]", a tym samym ewentualna kara powinna być wymierzona w wysokości jej dolnej granicy tj. 1000 zł.
Wskazując na powyższe uchybienie skarżąca, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie wymierzenie kary w minimalnej wysokości, przewidzianej przepisami prawa oraz o obciążenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. kosztami postępowania w sprawie, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że producentem receptur mieszanek do produkcji materiału rekultywacyjnego w technologii odzysku odpadów "[...]" jest [...] firma [...], której wyłącznym przedstawicielem w Polsce jest firma [...] s.c. reprezentowana przez M. F.. Z oświadczenia tej firmy z dnia [...].11.2015 r., załączonej do akt sprawy wynika wprost, iż jeżeli odpady stosowane jako substraty w procesie wytwarzania materiału rekultywacyjnego nie zawierają metali w stężeniu przekraczającym dopuszczalnych wielkości określonych dla danego rodzaju (grupy) gruntu wg. wskazanego tam rozporządzenia, środek wiążący "[...]" nie musi być stosowany. Dalej w oświadczeniu tym wskazano, iż środek wiążący "[...]" stosowany jest wyłącznie w przypadku gdy odpady będące substratami w procesie produkcyjnym zawierają stężenia metali powyżej dopuszczalnych granic przewidzianych prawem.
Materiał rekultywacyjny produkowany jest wg ściśle określonych receptur zakupionych od dostawcy technologii. Zgodnie z zapisami raportu receptury mieszanek tworzone są w oparciu o bank informacji o odpadach [...], który dostarcza kompletnej informacji nt. właściwości fizycznych i składu chemicznego odpadów oraz o substancjach szkodliwych. Receptury mieszanek są tworzone przez system [...] poprzez obliczanie składu mieszanek - w recepturze określona jest konieczność stosowania dodatku czyli środka wiążącego [...], spoiw, rozpuszczalników (woda), materiały strukturalne oraz warunki prowadzenia procesu mieszania (czas fazy, intensywność, temperatura, wilgotność), tak, by osiągnąć odpowiednie właściwości produktu, odpowiednie dla różnych jego zastosowań. Stąd też, nie do wszystkich mieszanek dodaje się wodę i środek wiążący [...].
Konieczność dodawania wody czy spoiw wynika z przewidywanego uzyskania stopnia wilgotności mieszanki. Jeśli odpady wsadowe są mocno uwodnione (np. odpad o kodzie [...]), zgodnie z wytycznymi stosowania receptur mieszanek do produkcji materiału rekultywacyjnego nie należy dodawać wody do mieszanki - wręcz przeciwnie - należy ją utrzymywać w możliwie suchym stanie, zaś jeśli dojdzie do przekroczenia zawartości wody w mieszance należy ją podsuszyć w miejscu rekultywacji. Powyższe potwierdza pkt. 3 ostatni akapit "Wytycznych stosowania receptur mieszanek do produkcji materiału rekultywacyjnego [...] przez [...] sp. z 0.0.", zgodnie z którym: II we wszystkich trzech zaproponowanych recepturach wilgotność mieszanki będzie wynosiła ok. 30 %, odpowiadająca zawartości suchej masy na poziomie od 67,3 % do 69,8%. Dzięki temu nie trzeba dodawać wody do mieszanki. Przeciwnie, należy uważać aby zastosowane komponenty mieszanki utrzymywać w możliwie suchym stanie.
Decyzja nakazuje stosowanie wody w każdym przypadku, co jest sprzeczne z wytycznymi producenta i w tym zakresie strona zaskarżyła odmowę zmiany decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Receptury, na których w chwili obecnej pracuje przedmiotowa instalacja, dla przetwarzanych w niej odpadów, nie przewidują dodawania do mieszanek środka wiążącego [...] z uwagi na nieprzekroczenie w przetwarzanych odpadach stężenia substancji szkodliwych ponad wymagane prawem granice. W tym zakresie nie zostało przeprowadzone stosowne postępowanie przez organ, pomimo zaznaczenia tego faktu przez stronę. Podkreślono, że w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono, iż w zakładzie w procesach produkcyjnych używane będą odpady, kruszywa mineralne naturalne, cement, wapno palone, roztwór [...] oraz woda. Na podstawie powyższych założeń, strona skarżąca wywodzi iż wymienienie w/w substratów w jednym punkcie nie świadczy o tym, że będą one używane wszystkie jednocześnie do produkcji materiału rekultywacyjnego. Jak już wyjaśniano na przykładzie wody, odpowiednie ww. składniki używane są w zależności od potrzeb. Do produkcji materiału rekultywacyjnego nie są też używane jednocześnie wszystkie wskazane w decyzji rodzaje odpadów - jedynie wybrane, dla których opracowano receptury. W decyzji i raporcie wskazano całe spektrum odpadów i ogólne ramy używanych materiałów, substratów etc.
W ocenie Skarżącej kluczową sprawą w rozpatrywaniu kwestii konieczności dodawania bądź nie środka wiążącego [...] (konkretnie roztworu [...]) jest cel jego dodawania - zgodnie z informacjami producenta i dostawcy technologii oraz zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie, środek ten stosuje się celem związania metali zawartych w odpadach w struktury nierozpuszczalne - tzw. immobilizacja substancji szkodliwych. Środek ten nie musi być stosowanym jeśli substraty stosowane w procesie wytwarzania materiału rekultywacyjnego nie zawierają metali w stężeniu przekraczającym dopuszczalne wielkości określone dla danego rodzaju grupy gruntu wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r., nr 165, po. 1359) w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi. W stosowanych w zakładzie recepturach skalkulowanych w oparciu o bazę danych właściwości fizykochemicznych odpadów nie stwierdzono konieczności dodawania środka wiążącego substancje szkodliwe. O braku konieczności stosowania ww. środka świadczą prowadzone na bieżąco badania produkowanego materiału - zarówno te prowadzone przez [...] Sp. z 0.0., jak również przeprowadzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska podczas kontroli, która miała miejsce w kwietniu 2015 r. - w badaniach tych nie stwierdzono przekroczeń stężeń żadnych substancji w odniesieniu do przytaczanego wyżej rozporządzenia.
Niestosowanie środka wiążącego [...] w ocenie skarżącej nie miało i nie mogło mieć zatem żadnego negatywnego wpływu na środowisko, wbrew twierdzeniom organów obu instancji. Organ nie wykazał, aby takie zagrożenie realnie zostało potwierdzone. Nie zostało przeprowadzone postępowanie-dowodowe, które tą okoliczność by potwierdziło.
Powyższą kwestię wymywania substancji szkodliwych i ich wpływu na środowisko strona szczegółowo wyjaśniła w swoim piśmie z dnia 31.07.2015 r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., w którym już w 2015 r. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym stosowanie badanego materiału może prowadzić do negatywnych skutków dla środowiska, poprzez wymywanie się substancji w stężeniach większych niż dopuszczalne w obowiązujących przepisach. Strona zacytowała wtedy przepisy prawne i w ich świetle wyraziła merytorycznie uzasadnioną wątpliwość co do stanowiska organu w kwestii prawidłowości i zasadności porównywania wyników badań wyciągu wodnego badanego przez organ I instancji materiału z najwyższymi dopuszczalnymi wartościami wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, zwłaszcza biorąc pod uwagę charakter i przeznaczenie produkowanego przez skarżącą materiału oraz stwierdzanie na tej podstawie, iż stosowanie ww materiału może prowadzić do negatywnych skutków dla środowiska. Zakwestionowała wtedy i kwestionuje nadal porównywanie przez organy obu instancji wyników badań wyciągu wodnego kontrolowanego materiału z wartościami określonymi w rozporządzeniu dotyczącym wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a dotyczącymi ścieków przemysłowych. Zdaniem strony nie można tych wartości odnieść do rozporządzenia, gdyż nie dotyczy ono badanego materiału, a więc sformułowany zarzut, zdaniem skarżącej nie ma podstawy prawnej dla jego formułowania.
Wyrażona została ponadto wątpliwość co do niejednoznacznego, niczym nie popartego stwierdzenia organów, że stosowanie materiału może prowadzić do negatywnych skutków dla środowiska. Organ nie wyjaśnił, czy ten wpływ zaistniał, jeżeli tak w jakim stopniu.
Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że organ nie odniósł się również do jej twierdzeń dotyczących technologii stosowania środka wiążącego [...] wskazanej przez producenta tego środka. Zdaniem strony jest to istotne uchybienie, gdyż producent wskazuje wprost kiedy środek ma być stosowany a kiedy nie oraz określa konsekwencje stosowania bądź nie tego środka w określonych sytuacjach tj. przekroczenia dopuszczalnych granic stężenia metali oraz nie przekroczenia tych granic.
Strona skarżąca nadmieniła również, iż zwróciła się do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o dokonanie stosownej zmiany decyzji Prezydenta z dnia [...].10.2014 r. znak [...] na przetwarzanie odpadów. Sprawa po rozpoznaniu odwołania została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Powyższe w jej ocenie potwierdza jedynie fakt, iż istnieją wątpliwości w zakresie konieczności stosowania środka [...] w każdym przypadku, a decyzja Prezydenta Miasta B. nie została w tym zakresie wydana w pełni precyzyjnie. Dodatkowym argumentem wskazującym, iż niestosowanie środka wiążącego [...] nie może stanowić zagrożenia dla środowiska jest fakt, iż zgodnie z art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W tym przypadku przedsięwzięciem było (zgodnie z zapisami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) "budowa zakładu produkcji kruszyw i granulatów w technologii [...] o zdolności przerobowej 180000 Mg odpadów/rok i wydajności 216000 Mg produktów/rok." W decyzji środowiskowej określono m.in. kody odpadów które można odzyskiwać w instalacji, sposób ich magazynowania, przeładunku, transportu oraz zwrócono uwagę na konieczność przetwarzania odpadów w szczelnej mieszarce, jak również nakazano eksploatację instalacji przy zachowaniu właściwych parametrów technicznych i technologicznych - wskazano w niej zatem i określono warunki mające wpływ na środowisko, zdrowie i życie ludzi. W decyzji środowiskowej nie wskazano konieczności stosowania środka wiążącego [...]. Wszystkie ww., a określone w decyzji środowiskowej warunki zostały dochowane. Ewentualne zastosowanie lub nie środka wiążącego [...] nie wpływa na środowisko, zdrowie i życie ludzi, pracę instalacji, zmianę procesu przetwarzania odpadów oraz na jakość produktu otrzymywanego w wyniku zastosowania odpadów, dla których dostawca technologii [...] opracował receptury, zgodnie z którymi brak jest konieczności dodawania do mieszanek środka wiążącego [...].
Tymczasem organ nie wziął tych argumentów pod uwagę, co zdaniem strony ma istotny wpływ na wymiar zastosowanej kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 194 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 14.12.2012r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 z późn. zm. zwanej w dalszej części "ustawą". Zgodnie z tymi przepisami administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 (art. 194 ust. 1 pkt 4). Administracyjna kara pieniężna za naruszenia, o których mowa w ust. 1, wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł.(art. 194 ust. 3).
W ocenie Sądu, z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że Skarżąca Spółka spełniła przesłankę określoną w art. 194 ust. 1 pkt 4 tj. gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...].11.2015r. do [...].12.2015 r. przeprowadził bowiem kontrolę Skarżącej, która od [...].08.2015 r. rozpoczęła eksploatowanie instalacji do odzysku odpadów zlokalizowaną w B. przy ul. [...], na części działki ewidencyjnej nr [...]. W/w kontrola wynikała z planowej działalności kontrolnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a jej celem było sprawdzenie przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami przez przedmiotową Spółkę.
W czasie trwania przedmiotowej kontroli Spółka posiadała uregulowany stan formalnoprawny w zakresie gospodarowania odpadami. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] zdolność przerobowa przedmiotowej instalacji wynosiła 180 000 Mg/rok, a przetwarzanie odpadów polegało na trzyetapowym mieszaniu ze sobą różnych rodzajów odpadów, w celu wytworzenia materiału rekultywacyjnego.
Zgodnie z ww. decyzją jednym z etapów przetwarzania odpadów była faza mieszania końcowego, która przebiegała w sterowanej instalacji mieszającej opartej na mieszarce, która pracowała periodycznie. Przedmiotowa instalacja posiadała specjalne wyposażenie umożliwiające sterowanie wielkością ziaren i konsystencją produktu. W w/w fazie do odpadów zmieszanych wstępnie należało dodawać wodę, spoiwa oraz środek wiążący "[...]", który zapewnia chemiczne związanie substancji szkodliwych znajdujących się w odpadach, w celu uniemożliwienia ich wymywania.
W czasie przedmiotowej kontroli organ ustalił, że [...] Sp. z o. o. w czasie prowadzonego procesu technologicznego w instalacji zlokalizowanej w B. przy ul. [...], na terenie działki ewidencyjnej nr [...], nie stosowała środka wiążącego "[...]".
Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawiciela przedmiotowej Spółki, odstępstwo to wynikało z tego, że w ocenie strony powyższy środek należało stosować wyłącznie w przypadku przetwarzania odpadów niebezpiecznych, których [...] Sp. z o. o. nie przyjmowała. Dodatkowo należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż Skarżącą próbowała dokonać zmiany w/w decyzji w zakresie sposobu stosowania środka wiążącego "[...]". Z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2015 r., znak: [...] zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., wynika również, że Spółka występowała o zmianę zapisu posiadanej decyzji w zakresie m. in. możliwości odstąpienia od obowiązkowego stosowania w procesie przetwarzana środka wiążącego "[...]", jednakże Prezydent Miasta B. odmówił możliwości odstąpienia od stosowania technologii "[...]".
W związku z powyższym orzekające w sprawie organy w ocenie Sądu miały podstawy do uznania, że w okresie objętym kontrola [...] Sp. z o. o. prowadziła przetwarzanie odpadów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów.
Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu [...].12.2015 r.
W myśl powyższego za bezzasadny Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 7, 77 §1 i art. 80 kpa, polegający na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy miało miejsce oraz, czy mogło mieć miejsce wymywanie się do gruntu, na którym stosowany jest wytwarzany materiał rekultywacyjny, substancji chemicznych znajdujących się w odpadach stosowanych do jego produkcji do którego nie był stosowany środek "[...]" oraz nieustalenie, czy w ramach działalności skarżącej przetwarzała ona odpady zawierające substancje szkodliwe.
Należy wskazać, że naruszenie którego dopuściła sie Skarżąca polegało na tym, iż w sposób nieprawidłowy realizowała obowiązki wynikające z warunków decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., znak: [...], z uwagi na fakt, iż gospodarowała odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, tj. nie stosowała środka wiążącego [...], który miał zapewniać chemiczne związanie substancji szkodliwych znajdujących się w odpadach, poprzez uniemożliwienie ich wymywania. Wobec powyższego skarżąca, przetwarzając przedmiotowe odpady bez stosowania środka wiążącego [...], dopuściła się naruszeń przepisów posiadanego zezwolenia, co zostało stwierdzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w trakcie kontroli nr [...].
Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że badanie, czy miało miejsce oraz, czy mogło mieć miejsce wymywanie do gruntu nie musiało być przeprowadzone, ponieważ przedmiotem zaskarżonej decyzji jest naruszenie warunków zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co jest usankcjonowane karą, o której mowa wart. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, a co wbrew zarzutom skargi zostało w sposób wystarczający udokumentowane przez organy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie uznał za mogący mieć wpływ na wynik sprawy zarzut skarżącej, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegającego "na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci oświadczenia M. F. z dnia [...].11.2015 r., co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, iż niestosowanie środka "[...]" przez skarżącą miało negatywny wpływ na środowisko", jak również nie rozważenia twierdzeń strony dotyczącej technologii stosowania tegoż środka, kwestii zaistnienia negatywnych skutków dla środowiska wobec jego niezastosowania w tym zbadanych na etapie wydawania decyzji środowiskowej dla niniejszego przedsięwzięcia.
Jak wskazano powyżej podstawą nałożenia na skarżącą kary było stwierdzenie, że w sposób nieprawidłowy realizowała obowiązki wynikające z warunków decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2014 r., ponieważ gospodarowała odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, tj. nie stosowała środka wiążącego [...], który miał zapewniać chemiczne związanie substancji szkodliwych znajdujących się w odpadach, poprzez uniemożliwienie ich wymywania. Podnoszone zatem obecnie przez stronę argumenty mające uzasadniać potrzebę bądź też jej brak obligatoryjnego stosowania ww. środka w procesie przetwarzania odpadów, może mieć znaczenie np. przy postępowaniu zmierzającym do zmiany decyzji z [...].10.2014 r.. Do momentu jednak zmiany jej zapisów, organ nie miał podstaw do kwestionowania jej ustaleń. Dlatego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów.
Odnosząc się z kolei do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 194 ust. 3 ustawy tj. przyjęcie wysokości kary w kwocie 10 000 zł w sytuacji, gdy zdaniem strony brak było wpływu stwierdzonego naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, oraz wniosku strony, aby ewentualna kara została wymierzona w wysokości jej dolnej granicy, tj. 1 000 zł, należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu organ odwoławczy, analizując materiał dowodowy oraz naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji uzasadnił w sposób przekonywujący jej wysokość, przyjmując, że jest ona adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy podzielił również opinię organu I instancji, który wysokość wymierzonej kary uzasadnił tym, że "naruszenie polegające na niestosowaniu środka wiążącego "[...]" w wytwarzanych mieszankach, co jest niezgodne z warunkami posiadanej decyzji na przetwarzanie odpadów, mogło stwarzać zagrożenie dla środowiska poprzez wymywanie się do gruntu, na którym stosowany jest wytwarzany materiał rekultywacyjny, substancji chemicznych znajdujących się w odpadach stosowanych do jego produkcji. Zgodnie z zapisami w decyzji zezwalającej na przetwarzanie, stosowanie środka" [...]" ma chemicznie wiązać substancje szkodliwe i zapobiegać się ich wymywaniu. Okoliczność, iż w ocenie Skarżącej organ nie udowodnił faktu wystąpienia zagrożenia dla środowiska, nie mogła mieć wpływy na rozstrzygniecie sprawy. Sam fakt istnienia potencjalnego zagrożenia pozwalał organom w okolicznościach sprawy na wymierzenie skarżącej spółce kary w wysokości określonej w decyzji. Przy czym należy mieć na uwadze, że skarżąca nie jest małym podmiotem, rozpoczynającym prowadzenie działalność w zakresie przetwarzania odpadów. W sprawie mamy do czynienie ze spółką kapitałową, która od wielu już lat prowadzi powyższą działalność i to na dużą skalę. W sytuacji zatem, gdy w sposób świadomy nie przestrzega ona udzielonego jej zezwolenia organy miały podstawę do wymierzenia jej kary, którą uznać należało za dotkliwą i tak uczyniły.
Należy przy tym podkreślić, że wymiar kary mieści się w dolnej granicy przewidzianej w art. 194 ust. 3 ustawy, co oznacza, że kara jako adekwatna do naruszenia i jest wystarczająco dotkliwa dla Strony, by stanowić skuteczny środek zapobiegający dalszemu naruszeniu prawa.
Dodatkowo należy wskazać, że organ odwoławczy argumentując zasadność wymierzenia kary za naruszenie stwierdzone przez organ I instancji powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 07.06.2013 r., sygn. akt II OSK 311/12 przedstawił stanowisko w sprawie dotyczącej naruszenia warunków posiadanego zezwolenia na gospodarowanie odpadami, w świetle przepisów uchylonej ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późno zm.), które w zakresie obowiązków dotyczących uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie zbierania, czy odzysku odpadów zostały również odzwierciedlone w przepisach ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach, a co za tym idzie również sankcje przewidziane za uchybienie powyższym obowiązkom. NSA w rzeczonym wyroku stwierdził, że "prawidłowa wykładnia powołanego przepisu winna prowadzić do wniosku, że już samo zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia niezgodnie z posiadanym zezwoleniem skutkuje nałożeniem kary. Taka wykładnia znalazła potwierdzenie w brzmieniu aktualnie obowiązującej ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U poz. 21), która w przepisie art. 194 ust. 1 pkt 4 przewiduje, że za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów wymierza się administracyjną karę pieniężną. Nowa regulacja omawianej kwestii stanowi swoiste doprecyzowanie przez ustawodawcę normy już istniejącej. Wskazać należy, że podmiot profesjonalnie zajmujący się gospodarowaniem odpadów posiadał pozwolenie, które w sposób jednoznaczny określało przyznanie mu uprawnienia. Przekraczając zakres posiadanych uprawnień podmiot winien był liczyć się z konsekwencjami takiego działania - w tym również z możliwością nałożenia na niego kary w wysokości określonej przepisami, zwłaszcza, że kara ta ma charakter środka prewencyjnego, a więc co do zasady zapobiegającemu naruszeniom w zakresie zagospodarowania odpadów w celu ochrony środowiska naturalnego".
Reasumując Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, 8, 76, 77 § 1, 78 §2, 80 i 107 §3 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych zgromadzonych w toku kontroli. Przy czym Sąd nie podziela zarzutu, aby ocena ta była dokonana w sposób wybiórczy.
W ocenie Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło