IV SA/Wa 3118/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, utrzymujący się wyłącznie z gospodarstwa rolnego i osiągający miesięczny dochód w kwocie około 500 zł, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, utrzymujący się wyłącznie z gospodarstwa rolnego i osiągający miesięczny dochód w kwocie około 500 zł, zostali zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Referendarz uznał, że wykazali oni, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, ponieważ uzyskany dochód wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków takich jak składki KRUS i opłaty za media.Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. P. i S. P. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Wskazali, że utrzymują się wyłącznie z gospodarstwa rolnego, ich miesięczny dochód wynosi około 500 zł, a posiadają dom, ziemię rolną, narzędzia i bydło. Podali swoje miesięczne wydatki. Organ wezwał ich do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące rachunków bankowych, dopłat, podatków i opłat. Wnioskodawcy złożyli oświadczenia i część dokumentów, wskazując m.in. brak rachunków bankowych i niepobieranie dopłat.Rozstrzygnięcie
Zwolniono D. P. i S. P. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. i S. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić D. P. i S. P. od kosztów sądowych
We wniosku z dnia 26 grudnia 2017 r. D. P. i S. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie z ich skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. o oddaleniu zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego.
We wniosku Skarżący podali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej ponieważ utrzymują się wyłącznie z gospodarstwa rolnego. Podali, że nie pobierają dopłat do gruntów rolnych, ich miesięczny dochód wynosi ok. 500 zł i jest uzyskiwany ze sprzedaży bydła. Oświadczyli, że są właścicielami domu o pow. 150 m2, nieruchomości rolnej o pow. 19,84 ha (1,63 ha przeliczeniowych), posiadają podstawowe narzędzia do uprawy (pochodzące z lat 80-tych), ciągnik oraz bydło w ilości 8 sztuk. Wskazali, że nie posiadają żadnych oszczędności, żyją z tego, co wyprodukują.
Jako zobowiązana i stałe wydatki podali: woda – 20 zł miesięcznie, prąd 164 zł miesięcznie, opłata za śmieci 26 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości 32 zł kwartał, składki na KRUS 262 zł miesięcznie.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 16 stycznia 2018 r., w piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r. wezwano Skarżących do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, nadesłania zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że nie pobierają dopłat bezpośrednich ani nie korzystają z innych programów pomocowych prowadzonych przez ARiMR, nadesłania kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego za 2017 rok;, nadesłania kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych opłat związanych z eksploatacją domu (np. opłat za energię elektryczną, wodę), a także kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, złożenia wyjaśnienia z jakich źródeł pokrywają koszty wyżywienia, opłat za paliwo do ciągnika, bieżących napraw itp. skoro jako dochód miesięczny podali ok. 500 zł, zaś sumę wydatków miesięcznych tylko za media, ubezpieczenia KRUS, ubezpieczenia gospodarstwa rolnego wskazali jako przekraczające uzyskiwany dochód 500 zł.
W piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnych rachunków bankowych ani lokat, nigdy nie pobierali żadnych dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podali, że paliwo kupują sezonowo, zaś w ostatnich miesiącach nie kupowali. Do pisma dołączyli kopię decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomość, podatku rolnego i podatku leśnego za 2017 r. na łączną kwotę 127 zł, informację KRUS o wysokości składek w kwocie 262 zł miesięcznie za oboje Skarżących, kopie dowodów wpłaty za wodę, wywóz śmieci i energię elektryczną.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przedłożonego formularza PPF wynika, że Skarżący utrzymują się wyłącznie z pracy we własnym gospodarstwie rolnym. Z tego tytułu osiągają dochód w kwocie ok. 500 zł miesięcznie. Oświadczyli, że nie posiadają rachunków bankowych.
Zestawienie uzyskiwanych środków pieniężnych (miesięcznie ok 500 zł) z koniecznymi i udokumentowanymi wydatkami wskazuje, że Skarżący nie posiadają środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzyskiwany dochód wystarcza jedynie na pokrycie kosztów składek KRUS i opłat za media.
W ocenie Referendarza konieczność poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postępowania odbyłaby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla Skarżących
Na marginesie jedynie należy wskazać, że co prawda Skarżący nie nadesłali zaświadczenia z ARiMR o niepobieraniu dopłat, jednak w ocenie Referendarza okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący oświadczyli bowiem, że nie posiadają rachunku bankowego, natomiast zgodnie z art. 24 ust. 10,11, 15 ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności bezpośrednie przekazywane są wyłącznie na rachunek bankowy strony. Skoro Skarżący nie posiadają rachunku bankowego nie mogą otrzymać płatności bezpośrednich, ponieważ przepisy prawa nie przewidują możliwości ich wypłaty "do ręki".
Resumując stwierdzić należy, że spełnione zostały ustawowe przesłanki do zwolnienia Skarżących od kosztów sądowych. Dlatego wniosek należało uwzględnić.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło