IV SA/Wa 312/18

WyrokWSA w Warszawie2018-05-15

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Falkiewicz-Kluj, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, uznając, że ujawnione okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi)?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art. 15 i 127 § 3 k.p.a. Organ nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, czy decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną polegającą na ich niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), w szczególności w kontekście wątpliwości co do istnienia działki nr [...] w dacie wywłaszczenia i jej jednoznacznej identyfikowalności. Zaniechanie analizy załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej w celu wyjaśnienia tych wątpliwości przesądza o wadliwości decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych z 1989 r. Skarżący powołał się na nowe okoliczności dotyczące braku zatwierdzenia podziału geodezyjnego nieruchomości objętej wywłaszczeniem. Minister odmówił uchylenia decyzji nadzorczej, uznając, że ujawnione okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco kwestii wadliwości decyzji wywłaszczeniowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchyla zaskarżoną decyzję I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej także "Minister"), po ponownym rozpatrzeniu na wniosek Z. P. (dalej "Skarżącego"), reprezentowanego przez K. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...], odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 1989 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1989 r., znak [...], orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0879 ha – utrzymał własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] listopada 2017 r., przedstawia się następująco: 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. znak [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74 ze zm.), orzekł o: (-) wywłaszczeniu, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...], na rzecz Państwa, nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0879 ha (dalej "przedmiotowa/wywłaszczona działka") z całości o pow. 0,7290 ha, stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność Skarżącego oraz o (-) ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony grunt. Decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. znak [...] Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] utrzymał w mocy decyzję wywłaszczeniową I instancji w części dotyczącej wywłaszczenia, natomiast w części dotyczącej odszkodowania uchylił w/w decyzję i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 1989 r. znak [...] organ wywłaszczeniowy I instancji orzekł o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną działkę. W/w decyzja stała się ostateczna z dniem [...] października 1989 r. 2. Pismem z dnia 6 września 2011 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych z dnia [...] czerwca i [...] lipca 1989 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej "MTBiGM") odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji wywłaszczeniowych. Decyzją z dnia z dnia [...] września 2012 r., znak [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Skarżącego, MTBiGM utrzymał własną decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. w mocy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/W a 1233/14 tut. Sąd oddalił skargę Skarżącego na decyzję z dnia [...] września 2012 r. 3. Pismem z dnia 31 października 2016 r. Skarżący, reprezentowany przez K. O., wniósł do Ministra o wznowienie postępowania zakończonego decyzją MTBiGM z dnia [...] września 2012 r. 4. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Minister wznowił w/w postępowanie nadzorcze. 5. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister odmówił uchylenia ostatecznej decyzji MTBiGM z dnia [...] września 2012 znak [...]. 6. Pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Minister rozpatrzył ponownie, na wniosek Skarżącego, sprawę rozstrzygniętą decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje: (i) Wbrew twierdzeniom Skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z tej racji należało odmówić uchylenia decyzji nadzorczej, przeciwko której żądanie wznowienia postępowania nadzorczego zostało podniesione. (ii) Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest brak znajomości przez organ, który wydał decyzję "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, Lex nr 51768: "Art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia". Do okoliczności takich nie należy dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy, ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich "nowych" nieznanych organowi okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego. Zaznaczyć należy, że wprawdzie przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sposób oczywisty służy stworzeniu możliwości uwzględnienia przez organ wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, niemniej jednak organ może to uczynić kosztem stabilności decyzji administracyjnej, jeżeli okoliczności tych wcześniej nie znał. Jeżeli je natomiast znał, a nie uwzględnił, choć mógł to uczynić, to brak jest podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie wznowieniowym, a wznowienie postępowania na podstawie takich okoliczności uznać należy za naruszenie prawa, które nie powinno być tolerowane z punktu widzenia praworządności (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 82/10, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 466/11). (iii) W ocenie Skarżącego nową okoliczność w sprawie stanowi "informacja o tym, że podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem zobrazowany na mapie znajdującej się w aktach dotyczących wywłaszczenia nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną, zaś adnotacja na mapie o decyzji podziałowej jest niezgodna z prawdą, bowiem decyzja ta dotyczy innej, sąsiedniej nieruchomości. Mapa do celów prawnych nr [...]." Zaznaczyć w tym kontekście należy, że nie każda nowa okoliczność faktyczna jest istotna dla sprawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 stycznia 1998 r., IV SA 1302/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 1999 r., I SA/Łd 1440/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99). Na ocenę w/w istotności nowej okoliczności faktycznej w niniejszej sprawie wpływa również fakt, że przedmiotem wznowienia w niniejszej sprawie jest postępowanie nadzorcze, zatem postępowanie, w którym badano legalność decyzji wywłaszczeniowych wyłącznie przez pryzmat przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. W świetle w/w okoliczności podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy mapą, który to podział nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną nie stanowi okoliczności istotnej dla sprawy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, ponieważ istnienie takiej decyzji nie mogło mieć żadnego wpływu na wydaną decyzję nadzorczą MTBiGM. Zgodnie z treścią art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w razie wywłaszczenia części nieruchomości decyzja o wywłaszczeniu zastępuje decyzję o podziale nieruchomości. Wynika z tego zatem, że organ nie miał obowiązku informować o fakcie "dzielenia nieruchomości" w decyzji wywłaszczeniowej bowiem okoliczność ta powstała z mocy samego prawa, tj. art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74 ze zm.). Nie było również obowiązku wydawania osobnej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. (iv) W piśmie z dnia 13 listopada 2017 r. (z błędnie oznaczoną datą 13 listopada 2016 r.) Skarżący podniósł również, że brak uzyskania przez Spółdzielnię prawa rzeczowego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] implikuje nieważność decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. ustalającej lokalizację inwestycji. W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla przedmiotowego postępowania bowiem niniejsze postępowanie nie jest prowadzone w sprawie decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. lecz w sprawie wznowienia postępowania odmawiającego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Ostateczna decyzja Wiceprezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. korzysta ponadto z domniemania prawidłowości i ważności, a z akt sprawy nie wynika aby została ona wzruszona. IV. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2017 r., podnosząc w szczególności, co następuje: (i) Nowymi, istotnymi dla sprawy okolicznościami istniejącymi w dniu wydania decyzji była po pierwsze: informacja, potwierdzona pismem [...] Ośrodka Geodezji otrzymanym przeze mnie w dniu [...].10.2016 r., że podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem, zobrazowany na mapie znajdującej się w aktach dotyczących wywłaszczenia nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną, zaś adnotacja na mapie o decyzji podziałowej jest niezgodna z prawdą, bowiem decyzja ta dotyczy innej, sąsiedniej nieruchomości. Zatem nigdy nie nastąpiło, zgodne z prawem wydzielenie części nieruchomości mającej podlegać wywłaszczeniu. Podstawę do założenia księgi wieczystej dla nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową i wpisanie w niej Skarbu Państwa jako właściciela, prócz decyzji wywłaszczeniowej, stanowiła również opisana wyżej mapa opatrzona powołaniem się na decyzję zatwierdzającą podział, która nie dotyczyła nieruchomości wywłaszczonej. Co więcej, z informacji [...] Ośrodka Geodezji wynika, że nie istnieje decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wywłaszczonej, zobrazowany na mapie, która stanowiła jeden z podstawowych dokumentów niezbędnych w postępowaniu wywłaszczeniowym. Minister nie uznał opisanych okoliczności za istotne, czym naruszył przepis art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Trzeba podkreślić, że do wniosku wywłaszczeniowego dołączona była mapa podziałowa z adnotacją o zatwierdzeniu podziału decyzją administracyjną, jednak decyzja ta nie dotyczyła nieruchomości zobrazowanej na mapie. Faktu tego Minister Infrastruktury nie neguje. Skoro zatem dokument taki był podstawą wydania decyzji wywłaszczeniowej, to organ tę decyzję wydający musiał działać w przeświadczeniu, że podział został dokonany już wcześniej, a skoro tak, to decyzja wywłaszczeniowa nie mogła skutecznie orzekać o podziale nieruchomości (byłoby to świadome rozstrzygnięcie drugi raz w sprawie podziału). Okoliczności są istotne i istniały w chwili wydawania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej i winny prowadzić do merytorycznej weryfikacji decyzji nadzorczej. (ii) Decyzja o ustaleniu lokalizacji, która była podstawą wydania decyzji o wywłaszczeniu utraciła ważność w związku z nieuzyskaniem przez inwestora prawa do terenu. (iii) Decyzja wywłaszczeniowa nie posiadała załącznika graficznego, a jedynie powoływała się na decyzję ustalającą lokalizację. Załącznik graficzny do decyzji o ustaleniu lokalizacji wskazywał na ustalenie lokalizacji osiedla [...] i jednocześnie projektowanej ulicy czego nie ma w zapisach decyzji o ustaleniu lokalizacji jak również w decyzji o wywłaszczeniu. Decyzja wywłaszczeniowa powinna zatem w zapisach dodatkowo określać uzasadnienie celu skośnego podziału działek wywłaszczanej [...] i pozostałej [...] w związku z projektowaną ulicą i zawierać załącznika graficznego. Zapewne bez projektowanej ulicy wyznaczono by inną linię podziału. Mieszkańcy SM "[...]" nie mieliby dziś problemu z wykupem mieszkań w związku z tym, że SM "[...]" nie posiada praw do terenu do dziś. (iv) Pomimo formalnego niewywłaszczenia innej działki Skarżącego, tj. działki nr [...], (w sytuacji, w której w stosownym czasie Skarżący bezskutecznie wnioskował o jej dowłaszczenie), działka ta służy faktycznie jedynie Spółdzielni. Z zachowanej dokumentacji wynika, że ówczesne organy geodezyjne miały świadomość objęcia decyzjami wywłaszczeniowymi terenu niewystarczającego dla realizacji inwestycji, ale brały pod uwagę również drugi cel podziału jakim była planowana ulica. Drugi cel podziału uważano za pewny, broniono go nie uwzględniając wniosków. Nie był zatem planem tylko faktycznie realizowanym celem, o którym nie ma wzmianki w decyzji o wywłaszczeniu. (v) Sentencja decyzji o wywłaszczeniu części nieruchomości nie wskazuje celu wywłaszczenia. (vi) Zastrzeżenia budzi ponadto mapa podziałowa, zawierająca wykaz działek należących do Skarżącego z pieczątką zatwierdzającą projekt podziału z dnia [...] maja 1990 r. Nr [...]. Należy wnosić, że projekt był zatwierdzony po dacie decyzji o pozwoleniu na budowę, ale nade wszystko po dacie wywłaszczenia. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 19 stycznia 2018 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art.15 i 127 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do następujących wniosków: 1. W/w decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły w następstwie wznowienia na wniosek Skarżącego postępowania nadzorczego, prowadzonego na podstawie art.156 i nast. k.p.a., a zakończonego decyzją MTBiGM z dnia [...] września 2012 r., utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r., którą to decyzją MTBiGM odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych, w oparciu o które dokonano wywłaszczenia nieruchomości Skarżącego. Przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego było zatem rozstrzygnięcie przez Ministra, czy w związku z powołaniem się przez Skarżącego na przyczynę wznowienia postępowania, przewidzianą w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję) wystąpiły przesłanki do uchylenia odwoławczej decyzji nadzorczej i do ponownego merytorycznego rozpatrzenia będącej jej przedmiotem sprawy administracyjnej (art.151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Orzekając w tym przedmiocie ponownie - w trybie przewidzianym w art.127 § 3 k.p.a. - Minister podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w pierwszej decyzji wydanej w niniejszej sprawie, iż przesłanki do zastosowania w/w art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wystąpiły, co oznacza iż w ocenie Ministra zachodzi konieczność odmowy uchylenia kwestionowanej odwoławczej decyzji nadzorczej z uwagi na to, iż w rezultacie ponownego rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem decyzji MTBiGM z dnia [...] września 2012 r. zapadłaby decyzja tej samej treści (art.151 § 2 w zw. z art.146 § 2 k.p.a.). Aczkolwiek bezspornym jest, iż w dacie wydania przez Ministra decyzji zaskarżonej obecnie ([...] listopada 2017 r.) uchylenie odwoławczej decyzji nadzorczej MTBiGM z dnia [...] września 2012 r., które miałoby być następstwem wystąpienia przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., było prawnie niedopuszczalne z racji upłynięcia pięciu lat od jej doręczenia stronom (art.146 § 1 k.p.a.), o tyle fakt ten nie zwalniał Ministra od wszechstronnego ustalenia, czy podniesione we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie świadczą o wadliwym przyjęciu w odwoławczej decyzji nadzorczej, iż decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w przypadku uznania w postępowaniu prowadzonym w wyniku wznowienia postępowania zakończonego odwoławczą nadzorczą, iż wbrew ocenie tej decyzji decyzje wywłaszczeniowe są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, uchylenie odwoławczej decyzji nadzorczej i ponowne orzeczenie w sprawie nie byłoby już wprawdzie dopuszczalne (z racji w/w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.), niemniej okoliczność ta (tj. wynikanie odmowy uchylenia nie z racji braku merytorycznych przesłanek a wyłącznie z racji upływu terminu przedawnienia) winno znaleźć czytelne odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania nadzorczego (tak jak nakazuje art.151 § 2 k.p.a.), co z kolei mogłoby posłużyć stronom postępowania jako podstawa roszczeń odszkodowawczych. W tym kontekście stwierdzić należy, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister nie wyjaśnił, czy decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art.156 § 1 k.p.a., tj. wadą polegająca na tym, iż decyzja administracyjna jest niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. 2. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że dokumentacja, którą Skarżący uzyskał od organu właściwego w sprawach ewidencji gruntów i budynków i na którą powołał się w piśmie z dnia [...] października 2016 r., stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania nadzorczego istotnie spełnia kryteria z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokumentacja ta sugeruje bowiem, że wymieniona w decyzji wywłaszczeniowej jako przedmiot wywłaszczenia działka nr [...], nie istniała przed wydaniem tej decyzji (tj. do dnia orzekania o wywłaszczeniu działka o takim numerze ewidencyjnym nie została formalnie wyodrębniona). Bez wątpienia należało zatem ocenić, czy okoliczność ta wpływa w istotny sposób na stanowisko odwoławczej decyzji nadzorczej (przeciwko której Skarżący skierował wniosek o wznowienie postępowania) co do nieobciążenia decyzji wywłaszczeniowych kwalifikowanymi wadami prawnymi z katalogu zawartego w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. 3. Sąd całkowicie przychyla się do stanowiska Ministra, iż co do zasady warunkiem ważności decyzji wywłaszczeniowej, wywłaszczającej działkę nr [...], wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie było uprzednie geodezyjne wyodrębnienie tej działki w innym postępowaniu prawnym. Oznacza to, iż nieistnienie w dacie wywłaszczenia decyzji administracyjnej, czy też orzeczenia sądu powszechnego, formalnie wyodrębniających w/w działkę, a tym samym nieistnienie tej działki w sensie geodezyjnym, nie mogło blokować jej wywłaszczenia, a to z uwagi na trafnie powołany przez organ skutek przewidziany w art.56 ust.3 u.g.g.i.w.n. (przewidujący bezpośredni skutek podziałowy samej decyzji wywłaszczeniowej). Uznać zatem należy, iż o ile przed wydaniem orzeczenia wywłaszczeniowego wskazana w nim działka nr [...] działka nie istniała (pomimo tego, że została w decyzjach wywłaszczeniowych wymieniona), to okoliczność ta nie stanowi rażącego naruszenie prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a., albowiem sama decyzja wywłaszczeniowa mogła w świetle art.56 ust.3 u.g.g.i.w.n. stanowić samoistną podstawą do jej geodezyjnego wyodrębnienia. Jak już jednak zasygnalizowano, we wznowionym postępowaniu nadzorczym nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny i czytelny, czy decyzji wywłaszczeniowej nie obciąża kwalifikowana wada prawna, polegająca na jej niewykonalności (art.156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Chodzi tu nieustalenie przez organ, czy w sytuacji ujawnienia się wątpliwości co do tego, czy działka nr [...] istniała w dacie wywłaszczenia, czy też nie, grunt oznaczony w decyzji wywłaszczonej jako ta właśnie działka można zakwalifikować jako grunt na tyle jednoznacznie identyfikowalny (skonkretyzowany), że otwiera to drogę do wywodzenia stosownego skutku podziałowego z art.56 ust.3 u.g.g.w.n. Cechy te grunt posiadałby wtedy, gdyby nawet przyjmując nieistnienie w dacie wywłaszczenia działki nr [...] w senesie geodezyjnym (z przyczyn powołanych w skardze), to pomimo tego nie zachodziłyby żadne wątpliwości co do tego, jaki konkretnie grunt był przedmiotem wywłaszczenia. Z racji tego, iż decyzja wywłaszczeniowa nie została zaopatrzona w załącznik graficzny, koniecznym dla przeprowadzenia takich wyjaśnień było m.in. zanalizowanie wniosków wynikających z załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej. Analizy takiej organ jednak zaniechał, co przesądza o wadliwości zaskarżonej obecnie decyzji Ministra. 4. W skardze Skarżący podniósł również szereg innych kwestii (wygaśnięcie decyzji lokalizacyjnej, status działki nr [...], niezawarcie w decyzji wywłaszczeniowej celu wywłaszczenia, ewentualne wady decyzji podziałowej). Kwestie te nie mogły być przedmiotem oceny w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, albowiem wykraczają one poza zakres przyczyny wznowienia postępowania, o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazanej we wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2016 r. i będącej przesłanką do wznowienia postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie. Rozpoznanie sprawy, następujące po wznowieniu postępowania administracyjnego winno się zatem zawierać w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. 5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Minister ponownie rozpatrzy sprawę, uwzględniając oceny wskazane powyżej. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło