IV SA/Wa 3132/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z [...] maja 2015 r. o zobowiązaniu p. L. S.– obywatelki [...] - do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego (ewentualnie o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat na wypadek, jeżeli nie opuści ona tego terytorium w terminie dobrowolnego powrotu określonym w decyzji lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa - od dnia wykonania decyzji), w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i – w danym zakresie - określił go na 15 dni od wydania własnej decyzji. W pozostałej części decyzję organu I. instancji utrzymano w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał m.in. następujące istotne okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - 7 maja 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania Cudzoziemki do powrotu; zawiadomienie o wszczęciu postępowania zainteresowana otrzymała w tym samym dniu, - podczas przesłuchania (także 7 maja 2015 r.), Cudzoziemka oświadczyła, że zna język polski w mowie i piśmie; nie żądała obecności tłumacza przy czynnościach prowadzonych z jej udziałem; zadeklarowała chęć dobrowolnego wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w terminie w niej określonym, zaprzeczyła również istnieniu okoliczności, wskazanych w art. 303 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1650), gdzie wymienione są te, w których nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu; Cudzoziemka zeznała, że po raz ostatni wjechała na terytorium Polski 9 października 2012 r. przez przejście graniczne w [...]; od tamtej pory nie wyjeżdżała z Polski; granicę przekroczyła na podstawie ważnego paszportu oraz zamieszczonej w nim wizy; w trakcie pobytu w Polsce poznała p. P. S. (obywatela polskiego), z którym ma zamiar zawrzeć związek małżeński, ale dopiero jak wyjedzie z Polski i ponownie tu wróci - na podstawie wizy; Cudzoziemka poinformowała, że posiada jedno dziecko - 13-letnią córkę (obywatelkę [...]), która zamieszkuje na [...]; jak poinformowała, była świadoma, że jej wiza straciła ważność; mimo to nie wyjechała z Polski i zdecydowała się pozostać tu nielegalnie; oświadczyła też, że nie obawia się powrotu do swojego kraju pochodzenia z uwagi na zagrożenie jej prawa do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, - ze sprawdzeń w systemach informatycznych, będących w użytkowaniu Straży Granicznej oraz na podstawie posiadanego przez Cudzoziemkę paszportu (nr [...]), ważnego od 30 lipca 2012 r. do 30 lipca 2022 r. wraz z zamieszczoną w nim wizą typu D/05, wydaną przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej we [...], z terminem ważności od 1 października 2012 r. do 19 września 2013 r., na okres 180 dni wynika, że faktycznie wjechała ona do Polski po raz ostatni 9 października 2012 r.; ponadto, w toku postępowania przed organem l. instancji ustalono, że Cudzoziemka - po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu określonego w wizie - nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - wobec tych ustaleń, orzeczono o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu, w związku z treścią art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach, - w ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki wskazane w powyższym przepisie, - z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Cudzoziemka przez ponad 2 lata przebywała w Polsce nielegalnie, nie posiadając ważnej wizy ani żadnego innego zezwolenia, uprawniającego ją do pobytu; nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po upływie terminu ważności posiadanej przez nią wizy, - w trakcie przesłuchania (7 maja 2015 r.) Cudzoziemka zeznała, że posiada jedynie 200 złotych; nie są to wystarczające środki do pokrycia kosztów jej pobytu na terytorium Polski, a także związanych z jej podróżą powrotna do kraju pochodzenia - w myśl art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, - w chwili obecnej nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach, mogące skutkować udzieleniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany; w trakcie przesłuchania Cudzoziemka, oświadczyła m. in., że nie posiada statusu uchodźcy oraz nie jest w trakcie postępowania o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; nie udzielono jej także azylu na tym terytorium; nie jest żoną obywatela polskiego ani cudzoziemca, posiadającego na terytorium Polski zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE; nie posiada zezwolenia pobytowego ani innego zezwolenia, uprawniającego do pobytu, wydanego przez inne państwo obszaru Schengen; nie jest czasowo oddelegowana w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu EFTA - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, uprawnionego do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa; ponadto zeznała, że w kraju pochodzenia nie będzie zagrożone jej prawo do życia, wolności, bezpieczeństwa osobistego, - nie można także stwierdzić, aby wydanie wobec cudzoziemki decyzji o zobowiązaniu do powrotu stanowiło ingerencję w życie prywatne podlegające ochronie; z jej zeznań wynika, że nie posiada ona rodziny w Polsce; jej rodzina zamieszkuje na [...]; przebywa tam także jej małoletnia córka; Cudzoziemka wskazała wprawdzie, że na terytorium Polski pozostaje w nieformalnym związku z obywatelem polskim, z którym zamierza wziąć ślub, jednakże nie sprecyzowała swoich planów związanych ze ślubem; poinformowała, że jak wyjedzie z Polski i ponownie wróci na podstawie wizy, to wówczas podejmie kroki w celu zawarcia związku małżeńskiego, - organ odwoławczy uchylił orzeczenie organu I. instancji w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu; w decyzji z [...] maja 2015 r. zobowiązano Cudzoziemkę do powrotu w terminie 15 dni od doręczenia tamtego orzeczenia; sugerowało to, że Cudzoziemka powinna opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji organu I. instancji, która nie była ostateczna, - jeżeli Cudzoziemka wykaże, że wykonała obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu do powrotu, organ (który wydał tę decyzję) może - na wniosek cudzoziemki - cofnąć zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze zarzucono naruszenie przepisów: - postępowania, mających wpływ na wynik sprawy - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe zbadanie okoliczności sprawy, - prawa materialnego - art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 oraz art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 poprzez błędne przyjęcie, że Cudzoziemka przebywa w Polsce bez tytułu prawnego oraz orzeczenie o zakazie wjazdu pomimo, że posiada silne więzy z Polską. Uzasadniając skargę podniesiono, że organ administracji nie zbadał istotnych okoliczności sprawy, nie precyzując jednak, do jakich zaniedbań doszło i jakie istotne dla sprawy fakty zostałyby ustalone, gdyby organ nie dopuścił się zaniechań. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonym akcie. W skierowanym do Sądu piśmie (k-36) p. P. S., niemogący być pełnomocnikiem skarżącej, wobec treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oświadczył że zamieszkuje z Cudzoziemką od trzech lat, zamierzają się pobrać, lecz dotychczas nie uczynili tego z uwagi na przeszkody formalne – kwestia uzyskania dokumentów, potwierdzających zdolność cudzoziemki do zawarcia małżeństwa. W trakcie rozprawy przed Sądem, na etapie zreferowania przebiegu sprawy, Skarżąca poinformowano o wpływie pisma i jego treści, zaś Cudzoziemka poparła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Jak wskazał organ administracji, czemu nie zaprzeczono w toku postępowania ani argumentując skargę, w sprawie zachodziły przesłanki do wydalenia, wskazane w art. 302 ust. 1 pkt 1 2 i 6 ustawy o cudzoziemcach. W myśl wskazanych regulacji przesłanką do orzeczenia w tym przedmiocie jest: - przebywanie przez Cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są wymagane, - nie opuszczenie przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen, do którego był uprawniony bez konieczności posiadania wizy, w każdym okresie 180 dni, - nie posiadanie przez niego środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. Nie naruszono także, przywołanej w skardze, regulacji prawa materialnego, co do zasad określania terminu zakazu ponownego powrotu (art. 318 ustawy o cudzoziemcach). Wydanie decyzji było zasadne wobec braku występowania przesłanek negatywnych, wymienionych w pozostałych regulacjach. Orzeczenie organu zostało prawidłowo, szczegółowo uzasadnione. Trafnie ustalano także stan faktyczny, w zakresie, w jakim ma on znacznie dla wyniku niniejszej sprawy, co czyni chybionymi zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy. Stosowna argumentacja organu w kwestii okoliczności faktycznych i prawnych sprawy została przytoczona uprzednio, stąd jej ponowne powtarzanie byłoby zbędne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do podniesionej w postępowaniu administracyjnym oraz przed Sądem okoliczności pozostawania przez Cudzoziemkę w związku z obywatelem polskim, co mogłoby być ewentualnie przeszkodą do wydalenia, w myśl art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, wypada wskazać, co następuje: - sama intencja wstąpienia w związek małżeński nie stanowi przesłanki objęcia ochrona przed wydaleniem w ramach gwarancji poszanowania życia rodzinnego, w rozumieniu art. 148 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach (analogicznie wyrok NSA o sygn. akt II OSK 3107/13 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych,), - sygnalizowana kwestia ewentualnego pożycia Cudzoziemki z obywatelem polskim w okresie 3 lat (tak mogłaby być interpretowana - sygnalizowana w piśmie, kierowanym do Sądu, którego treść została zreferowana skarżącej - okoliczność wspólnego zamieszkiwania) nie może być traktowana, jako przesłanka uzasadniająca objęciem ochrona przed wydaleniem np. z uwagi na poszanowanie życia prywatnego, w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów (art. 148 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach); w judykaturze przyjmuje się, że tylko w szczególnych przepadkach, samo pozostawanie w związkach wyłącznie o charakterze afektywnym (nie zaś wynikających z pokrewieństwa lub więzów prawnych jak małżeństwo, przysposobienie czy powinowactwo), gdy dochodzi do na kumulacji specjalnych uwarunkowań (nadzwyczajna długotrwałość związku, specjalnego rodzaju więzi konkubentów – np. opieka nad osobą niesamodzielną itp.) może uzasadniać ochronę przed wydaleniem; w toku postepowania przed organami obu instancji (w tym w treści odwołania) nie wskazywano w danej sprawie, ażeby zachodziły nadzwyczajne przesłanki objęcia Cudzoziemki ochroną przed wydaleniem; wręcz przeciwnie – jej oświadczanie na etapie postępowania przed organem I. instancji - że ma narzeczonego, lecz zamierza się z nim pobrać po ponownym przyjeździe do Polski - naprowadzało na to, że więzi nie są tego rodzaju, aby opuszczenie kraju mogło godzić w wartości w zakresie, w jakim są one chronione, wobec treści art. 8 ust. 1 w zw. z ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), zwanej dalej "Konwencją Rzymską", – w ramach pojęcia życie prywatne; jednocześnie udzielona podczas przesłuchania cudzoziemki informacja o pozostawaniu na [...] niepełnoletniej córki, także mogła uzasadniać założenie, że wyjazd na stosunkowo niedługi czas (6 miesięcy - o ile dobrowolnie decyzja będzie wykonana dobrowolnie) nie może naruszać jej prawa do życia prywatnego poza granicami, gdy jest to dopuszczalne względami porządku publicznego (kwestie zachowania formy legalizacji pobytu) jak i suwerennych praw państwa do określania warunków przebywania na jego terytorium cudzoziemców (potrzeba spełnienia materialnych przesłanek legalizacji pobytu) co uwzględniono w art. 8 ust. 2 Konwencji Rzymskiej, - decydując ewentualnie o wspólnym pożyciu, co skutkuje zwykle powstaniem głębszych więzi emocjonalnych, przed nadaniem związkowi sformalizowanego statusu prawnego - małżeństwa, istotnego z perspektywy możliwości legalizacji pobytu, Cudzoziemka samodzielnie podjęła ryzyko możliwych, dokuczliwych dla siebie reperkusji; nie mogła np. wykluczać konieczności opuszczenia terytorium danego kraju, w okresie trwania związku, o ile status jego jej pobytu nie będzie mógł być dalej legalizowany, w ramach dostępnych w jego sytuacji prawnej procedur; może to wkraczać nawet istotnie w sferę jej życia prywatnego, gdy pozostaje ona nadal w związku o charakterze afektywnym; w tego rodzaju jednak przypadku cudzoziemcy nie są generalnie objęci ochroną przed wydaleniem, wobec granic gwarantowanego prawem międzynarodowym poszanowania życia prywatnego, w rozumieniu art. 8 ust. 1 w zw. z ust. 2 Konwencji Rzymskiej, - wobec tego, bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy Skarżąca faktycznie podjęła obecnie działania w celu zawarcia małżeństwa, lecz jest to dotąd niemożliwe, z uwagi na potrzebę wyczerpania określonych procedur (w danym przypadku uzyskanie od sądu orzeczenia o zwolnieniu z obowiązku przedłożenia określonych dokumentów). W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. W szczególności nie sposób uznać, aby - wobec informacji udzielonej przez Stronę w toku postępowania - organ zaniechał właściwego wyjaśnienia sprawy, w istotnych kwestiach. Sformułowane wcześniej uwagi Sądu, dotyczące braku doniosłości prawnej ewentualnego faktycznego pożycia cudzoziemki w z obywatelem polskim, zostały wyrażone jedynie dla zarysowania uwarunkowań formalnych w celu wskazania, że rolą organów administracji w danej sprawie (ani tym bardziej Sądu) nie było dokonywanie ustaleń, czy miało ono miejsce, wobec sygnalizowanego wspólnego zamieszkiwania. Okoliczność ta nie mogła mieć bowiem w danym przypadku znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.