IV SA/Wa 3136/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2376/15 odrzucającym skargę B. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu utraconych korzyści postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2376/15 odrzucił skargę B. K. wniesioną na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu utraconych korzyści – wobec nieuzupełnienia przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego braków fiskalnych skargi. Na postanowienie to środek odwoławczy nie został wniesiony, zatem postanowienie uzyskało walor prawomocności od dnia 29 czerwca 2016 r. Skargą z dnia 21 listopada 2016 r., nadaną w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 30 listopada 2016 r., B. K. wystąpił do Sądu o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem Sądu z dnia 18 maja 2016 r. odrzucającym skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Skarżący wskazał, że skargę opiera na przesłance wymienionej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podał też, że o wydanym postanowieniu dowiedział się w dniu 5 września 2016 r., dzwoniąc do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Warszawie, zaś z aktami sprawy zapoznał się dnia następnego, tj. 6 września 2016 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego P. K. w oparciu o udzielone mu pełnomocnictwo. W ocenie skarżącego, w postępowaniu sądowym nie był on należycie reprezentowany przez wymienionego pełnomocnika, gdyż skarżący nie został w żaden sposób powiadomiony o wydanym przez Sąd wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,-zł, jak również o wydanym postanowieniu o odrzuceniu skargi. Tym samym, zdaniem skarżącego, został on pozbawiony możliwości działania we własnej sprawie oraz podejmowania czynności procesowych, w tym został pozbawiony możliwości dokonania opłaty wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, albowiem nie posiadał on wiedzy o wydanym przez Sąd wezwaniu do opłaty, gdyż to wezwanie nie zostało jemu przekazane. Z powyższych względów skarżący twierdzi, że nie był należycie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie tylko nie dołożył należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków, ale nadto skarżącemu zostało odebrane prawo do obrony własnych interesów oraz możliwości działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne i nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) w przypadkach przewidzianych w dziale VII dotyczącym wznowienia postępowania można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie do treści przepisu art. 280 § 1 tej ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Skarżący przedmiotową skargę o wznowienie postępowania oparł na podstawie mającej umocowanie w treści art. 271 pkt 2 tej ustawy, podnosząc, że wskutek niedołożenia należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego P. K., przez którego reprezentowany był zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, skarżący nie był należycie reprezentowany w postępowaniu sądowym. Podkreślenia wymaga, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Zgodnie z art. 280 § 1 powołanej ustawy Sąd na posiedzeniu niejawnym bada, czy twierdzenia skargi określane jako "podstawa wznowienia", w rzeczywistości taką podstawę stanowią. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04 i z dnia 17 kwietnia 2007 r., I FSK 607/06 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., II SA/Wa 667/06 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w skardze jako podstawę wznowienia wskazał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc, że nie był należycie reprezentowany w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru radcę prawnego P. K., która jak twierdzi uzasadnia wznowienie postępowania. Jednak w ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest bowiem nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia wskazanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy Sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10, dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). Z treści skargi o wznowienie wynika, że skarżący upatruje podstawę wznowieniową w naruszeniu przepisów prawa pozbawiających go możności działania i nienależytej reprezentacji w postępowaniu ze strony ustanowionego z wyboru profesjonalnego pełnomocnika, który nie dołożył należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków i na wezwanie Sądu nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi, co skutkowało odrzuceniem skargi. Okoliczność, że reprezentujący skarżącego w postępowaniu sądowym profesjonalny pełnomocnik nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, a to skutkowało jej odrzuceniem, nie oznacza braku należytej reprezentacji, bowiem brak należytej staranności pełnomocnika przy wykonywaniu obowiązków zawodowych, czy brak właściwej komunikacji pomiędzy skarżącym a ustanowionym przez niego pełnomocnikiem nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Brak udzielenia stronie przez reprezentującego ją pełnomocnika właściwych informacji i wskazówek odnośnie podjęcia stosownych czynności procesowych w określonym, ustawowym terminie, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika procesowego obciąża stronę. Ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II OZ 895/12, LEX nr 1252299). Jak widać, korzystanie w procesie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika wiąże się dla strony nie tylko z określonymi korzyściami, ale i z pewnym ryzykiem. To ostatnie wydaje się być jednak akceptowalne, gdyż zdaje się być nieproporcjonalnie mniejsze niż korzyści. Zasadne, w świetle ustawowej regulacji, jak i zgodne z doświadczeniem życiowym, jest założenie, że strona, korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika, godzi się ponosić procesowe konsekwencje ewentualnych zaniedbań pełnomocnika. Skarga o wznowienie postępowania w istocie nieoparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu także niedopuszczalna jest skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem odrzucającym skargę z przyczyn formalnych – jak w niniejszej sprawie. Brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2004 r., OW 87/04, dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). Z powyższych względów, w na mocy art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.